Sjaak Swart

Sjaak Swart
Sjaak Swart in 2011
Sjaak Swart in 2011
Persoonlijke informatie
Volledige naam Jesaia Swart
Bijnaam Mister Ajax, Paco
Geboortedatum 3 juli 1938
Geboorteplaats Muiderberg, Vlag van Nederland Nederland
Lengte 175 cm
Positie Aanvaller
Clubinformatie
Voetbalcarrière geëindigd in 1973
Jeugd
Vlag van Nederland TDW
Vlag van Nederland OVVO
Vlag van Nederland Ajax
Senioren
Seizoen Club W (G)
1956–1973 Vlag van Nederland Ajax 463(176)
Interlands *
1960–1972 Vlag van Nederland Nederland 31(10)

* Bijgewerkt op 30 augustus 1972
Portaal  Portaalicoon   Voetbal

Jesaia (Sjaak) Swart (Muiderberg, 3 juli 1938) is een voormalig profvoetballer. Hij maakte deel uit van het gouden Ajax-elftal van begin jaren zeventig van de twintigste eeuw, dat in 1971, 1972 en 1973 de Europacup I wist te winnen. Zijn bijnaam is Mister Ajax. Sjaak Swart is bondsridder van de KNVB, geridderd door koningin Beatrix en ereburger van Amsterdam.

15-1-1967, Ajax-FC Twente 6-2. Sjaak Swart scoort, keeper Zoran Misic is geslagen. In het seizoen 1966/67 scoorde Ajax 122 goals, nog steeds een record. Er werd een doelsaldo van +88 (122-34) behaald, wat 21 jaar lang een record zou blijven, en in 1988 en 1998 slechts licht verbeterd is door PSV (+89) en Ajax (+90).
Afscheid Sjaak Swart in benefietwedstrijd Ajax-Tottenham Hotspur (4-1, 8-8-1973). Van links naar rechts: Horst Blankenburg, Sjaak Swart (met krans), Arie Haan, Ruud Krol, Johan Neeskens en doelman Sies Wever.

Op 22 januari 2010 is Swart (samen met Piet Keizer) benoemd tot erelid van Ajax. Al jarenlang was de eventuele benoeming van Swart tot erelid van Ajax een gespreksonderwerp binnen de club. Daarbij moest de ongeschreven regel worden veranderd dat (oud-)spelers geen erelid kunnen worden.

Hij was jarenlang samen met Bennie Muller, Henk Groot, Piet Keizer en Johan Cruijff het gezicht van Ajax. Swart is na zijn carrière bij Ajax nog fanatiek blijven voetballen in de amateursectie van Ajax en speelt nog geregeld in het gelegenheidsteam van oud-profs Lucky Ajax en andere gelegenheidsteams met oud-internationals. Hij speelt nog ongeveer 30 wedstrijden per jaar en heeft zijn eigen 'Tafel van Sjaak' in de Champions Lounge van de Johan Cruijff ArenA.

Loopbaan als speler

Ajax

Swart maakte op 16 september 1956, als achttienjarige, zijn debuut in het eerste elftal van Ajax. In het bekerduel tegen Stormvogels dat met 3-2 werd gewonnen kwam Swart de hele wedstrijd in actie. Tijdens zijn debuutseizoen wist Ajax de eerste editie van de Eredivisie te winnen. Swart kwam dat seizoen tot vijf competitiewedstrijden. Het daaropvolgende seizoen maakte Swart zijn eerste doelpunt voor Ajax. In de competitiewedstrijd tegen NOAD op 6 oktober 1957 was Swart voor de eerste keer trefzeker. Ruim een maand later mocht Swart, net als Ajax, debuteren in het Europacupvoetbal. Swart maakte zijn debuut tijdens de uitwedstrijd tegen het Oost-Duitse SC Wismut. Na zijn debuut in 1956 wist Swart ongeveer anderhalf jaar geen doelpunt te maken in een thuiswedstrijd van Ajax; hij scoorde alleen in uitwedstrijden. Op 1 januari 1959 brak hij met die traditie door in de bekerwedstrijd tegen JOS te scoren. In het doelpuntenfestijn tegen FC Volendam (9-0) maakte Swart het 100e doelpunt van Ajax in het seizoen 1959/60. Ajax scoorde dat seizoen voor het eerst meer dan 100 doelpunten, namelijk 109. In het seizoen 1961/62 werd de KNVB beker gewonnen, met een zeer hoog doelsaldo van +25 (39-14).

Zijn eerste Europese titel pakte Swart met Ajax in het seizoen 1961/1962. Ajax wist op 26 april 1962 de Intertoto Cup te winnen door in de finale Feyenoord na verlenging met 4-2 te verslaan. Swart maakte eind jaren zestig de opkomst mee van 'het Gouden Ajax'. Dat verloor in 1969 de Europacup 1-finale van AC Milan (1-4), maar won in de drie achtereenvolgende seizoenen Europacup I 1970/71, Europacup I 1971/72 en Europacup I 1972/73 de beker met de grote oren. Volgens de overlevering zei Swart, toen hij in 1972 de halve finale tegen Benfica (1-0) met een kopbal had beslist: "Ik moest toevallig toch die kant uit". Ook won Swart met Ajax de 1e editie van de UEFA Super Cup, gaande over het seizoen 1971/72, maar pas gespeeld ruim een half jaar na het einde van het seizoen 1971/72, in januari 1973. Ajax versloeg Glasgow Rangers uit Schotland in twee wedstrijden. Uit werd met 1-3 gewonnen in Glasgow, en thuis in Amsterdam werd eveneens gewonnen door Ajax, 3-2.

Swart speelde zijn hele professionele carrière voor AFC Ajax. Hij is de Ajax-speler met het meeste aantal wedstrijden in de hoofdmacht. Hij speelde 603 officiële wedstrijden voor de Amsterdamse club, waaronder 463 wedstrijden in de Eredivisie, meestal met rugnummer 8. Met 175 doelpunten staat hij derde op de lijst van Ajax' meest productieve aanvallers, na Johan Cruijff en Piet van Reenen. Op 19 mei 1973 speelde hij zijn laatste officiële wedstrijd.

Carrièrestatistieken

Seizoen Club Competitie Competitie Beker Internationaal Overig Totaal
Wed. Dlp. Wed. Dlp. Wed. Dlp. Wed. Dlp. Wed. Dlp.
1956/57 Ajax Vlag van Nederland Eredivisie 501060
1957/58 19420214
1958/59 7354127
1959/60 2918543422
1960/61 3397321544717
1961/62 335212062438
1962/63 2852010315
1963/64 3012503512
1964/65 2911103011
1965/66 3011533514
1966/67 342453634530
1967/68 331272204214
1968/69 321332103424920
1969/70 3113611064720
1970/71 311661814518
1971/72 331153934717
1972/73 2691031403410
Club totaal463176612354182512603229
Carrière totaal 463 176 61 23 54 18 25 12 603 229

Interlandvoetbal

Nederland

Hij debuteerde op 26 juni 1960 tijdens de wedstrijd Mexico - Nederlands elftal. Hij mocht beginnen in de basis en werd na 56 minuten gewisseld. De wedstrijd werd uiteindelijk wel verloren met 3-1. In zijn derde wedstrijd scoorde hij zijn eerste doelpunt voor het Nederlands elftal. Hij scoorde de 0-1 tegen Suriname, de wedstrijd werd uiteindelijk met 3-4 gewonnen. Zijn laatste interland was in 1972 nadat hij bijna vier jaar niet in actie was gekomen voor het Nederlands elftal. Nederland won die wedstrijd met 1-2 van Tsjecho-Slowakije. Swart speelde uiteindelijk 31 interlands voor het Nederlands elftal en scoorde daarin tien keer. Het bijzondere is wel dat ondanks dat hij zoveel prijzen met Ajax heeft gewonnen, hij nooit een prijs heeft gewonnen met Nederland of zelfs maar een eindtoernooi heeft gespeeld als international.

Interlands van Sjaak Swart voor Vlag van Nederland Nederland[1]
Datum Wedstrijd Uitslag Soort Wedstrijd Doelpunten
Als speler bij Vlag van Nederland AFC Ajax
1.26 juni 1960Vlag van Mexico Mexico - Nederland Vlag van Nederland3 – 1Vriendschappelijk0
2.29 juni 1960Vlag van Nederlandse Antillen (1959-1986) Nederlandse Antillen - Nederland Vlag van Nederland0 – 00
3.3 juli 1960Vlag van Suriname Suriname - Nederland Vlag van Nederland3 – 41
4.22 maart 1961Vlag van Nederland Nederland - België Vlag van België6 – 21
5.19 april 1961Vlag van Nederland Nederland - Mexico Vlag van Mexico1 – 20
6.30 april 1961Vlag van Nederland Nederland - Hongarije Vlag van Hongarije0 – 3WK-kwalificatie '620
7.12 november 1961Vlag van Nederland Nederland - België Vlag van België0 – 4Vriendschappelijk0
8.1 april 1962Vlag van België België - Nederland Vlag van Nederland3 – 10
9.9 mei 1962Vlag van Nederland Nederland - Noord-Ierland Vlag van Noord-Ierland4 – 01
10.16 mei 1962Vlag van Noorwegen Noorwegen - Nederland Vlag van Nederland2 – 10
11.5 september 1962Vlag van Nederland Nederland - Nederlandse Antillen Vlag van Nederlandse Antillen (1959-1986)8 – 02
12.26 september 1962Vlag van Denemarken Denemarken - Nederland Vlag van Nederland4 – 10
13.11 november 1962Vlag van Nederland Nederland - Zwitserland Vlag van Zwitserland3 – 1EK-kwalificatie '641
14.3 maart 1963Vlag van Nederland Nederland - België Vlag van België0 – 1Vriendschappelijk0
15.31 maart 1963Vlag van Zwitserland Zwitserland - Nederland Vlag van Nederland1 – 1EK-kwalificatie '640
16.17 april 1963Vlag van Nederland Nederland - Frankrijk Vlag van Frankrijk1 – 0 Vriendschappelijk0
17.11 september 1963Vlag van Nederland Nederland - Luxemburg Vlag van Luxemburg1 – 1EK-kwalificatie '640
18.20 oktober 1963Vlag van Nederland Nederland - België Vlag van België1 – 1Vriendschappelijk0
19.14 november 1965Vlag van Zwitserland Zwitserland - Nederland Vlag van Nederland2 – 1WK-kwalificatie '660
20.23 maart 1966Vlag van Nederland Nederland - West-Duitsland Vlag van Bondsrepubliek Duitsland2 – 4Vriendschappelijk1
21.11 mei 1966Vlag van Schotland Schotland - Nederland Vlag van Nederland0 – 30
22.7 september 1966Vlag van Nederland Nederland - Hongarije Vlag van Hongarije2 – 2EK-kwalificatie '680
23.6 november 1966Vlag van Nederland Nederland - Tsjecho-Slowakije Vlag van Tsjecho-Slowakije1 – 2Vriendschappelijk1
24.30 november 1966Vlag van Nederland Nederland - Denemarken Vlag van Denemarken2 – 0EK-kwalificatie '681
25.5 april 1967Vlag van Duitse Democratische Republiek Duitse Democratische Republiek - Nederland Vlag van Nederland4 – 30
26.16 april 1967Vlag van België België - Nederland Vlag van Nederland1 – 0Vriendschappelijk0
27.1 november 1967Vlag van Nederland Nederland - Joegoslavië Vlag van Joegoslavië (1943-1992)1 – 21
28.7 april 1968Vlag van Nederland Nederland - België Vlag van België1 – 20
29.1 mei 1968Vlag van Polen Polen - Nederland Vlag van Nederland0 – 00
30.4 september 1968Vlag van Nederland Nederland - Luxemburg Vlag van Luxemburg2 – 0WK-kwalificatie '700
31.30 augustus 1972Vlag van Tsjecho-Slowakije Tsjecho-Slowakije - Nederland Vlag van Nederland1 – 2Vriendschappelijk0

Sigarenwinkel

Swart runde een sigarenwinkel in de Pontanusstraat 54 te Amsterdam.

Vernoeming

Op 24 september 2005 werd een brug in de Amsterdamse wijk Park de Meer vernoemd naar Swart. Het is een van twaalf bruggen die genoemd zijn naar spelers van het Gouden Ajax.

Biografie

Op 14 december 2009 verscheen zijn biografie, Mister Ajax - De eeuwige jeugd van Sjaak Swart die is geschreven door Raymond Bouwman.

In 2018 kwam het boek Sjaak Swart 80 uit. Jaap Visser en Matty Verkamman brengen een groot boek met dvd uit over de dan 80-jarige Swart.

Erelijst

Competitie
Aantal Jaren
Vlag van Nederland Ajax
Mondiaal
Wereldbeker voor clubteams 11x1972
Continentaal
Europacup I3x1970/71, 1971/72, 1972/73
Europese Supercup1x1972
International Football Cup2x1961/62, poulewinnaar in 1968
Nationaal
Eredivisie8x1956/57, 1959/60, 1965/66, 1966/67, 1967/68, 1969/70, 1971/72, 1972/73
KNVB Beker5x1960/61, 1966/67, 1969/70, 1970/71, 1971/72

Zie ook