Saphir (trein)

Saphir
VT 11.5, 1959
VT 11.5, 1959
Soort

FT (1954–57)/ Trans Europ Express (TEE) (1957–79)/ InterCity (IC) (1979–87)

Land(en) Vlag van België België /

Vlag van Duitsland Duitsland

Eerste rit 23 mei 1954
Laatste rit 30 mei 1987
Spoorwegmaatschappij(en)
Voormalige Deutsche Bundesbahn
Treindienst
Startpunt Oostende
Eindpunt Dortmund
Technische gegevens
Spoorwijdte 1435 mm
Elektrificatie 3000 V = / 15 kV 16 2/3 Hz
Routekaart
TEE Saphir (rood) en TEE Rhein Main (blauw) in het TEE net van 1957
TEE Saphir (rood) en TEE Rhein Main (blauw) in het TEE net van 1957
Portaal  Portaalicoon   Verkeer & Vervoer

De Saphir was een Europese internationale trein voor de verbinding Dortmund - Oostende. De naam Saphir (safier) verwijst naar de in België gevestigde edelsteenindustrie.

Boottrein

In 1954 is de Saphir in dienst gekomen als boottrein in aansluiting op de veerboot tussen Dover en Oostende voor de verbinding tussen Londen en het Ruhrgebied. Het was de opvolger van de Ostende-Köln Pullman Express, die tussen 1929 en 1940 deze verbinding verzorgde. De Saphir werd gereden met een VT08 van de Deutsche Bundesbahn met treinnummers F74 en F75.

Trans Europ Express

Op 2 juni 1957 werd de Saphir in het TEE-net opgenomen. Het was de voortzetting van de bestaande boottrein die in Oostende aansloot op de boot naar Engeland en werd de eerste weken ook nog steeds gereden met een VT 08 voorzien van een TEE-logo. Na een wijziging van de route werd tussen Frankfurt en Keulen gekoppeld gereden met TEE Rhein-Main. De twee VT 11.5 treinstellen werden in Keulen gesplitst of gekoppeld. Vanaf de zomerdienst 1959 reden de treinen weer apart.

Rollend materieel

Na afloop van de inzet van de VT 08 was de Saphir op 15 juli 1957 de eerste Duitse TEE die verzorgd werd door VT 11.5 treinstellen van de DB. De inzet van de dieseltreinstellen werd beëindigd op 26 september 1971 toen werd overgeschakeld op getrokken treinen met elektrische tractie.

tractie

In Duitsland werd de trein getrokken door de series 110 en 112 en later de serie 103, in België werd de reeks 18 als trekkracht ingezet.

rijtuigen

Als rijtuigen werden de vervolgseries van de Rheingold gebruikt en voor de restauratie zelfs de WRm-131, die waren vrijgekomen door de vernieuwing van de restauratierijtuigen in de TEE Rheingold

Route en dienstregeling

De TEE Saphir startte op 2 juni 1957 onder de treinnummers TEE 74 en TEE 75. De dienstregeling kende aanvankelijk een stop in Herbesthal in maar één richting, pas vanaf 31 mei 1959 werd in beide richtingen gestopt.

TEE 75 land station km TEE 74
08:15Vlag van Duitsland DuitslandDortmund021:52
08:28Vlag van Duitsland DuitslandBochum1821:37
08:43Vlag van Duitsland DuitslandEssen3421:24
08:59Vlag van Duitsland DuitslandDuisburg5421:08
09:17Vlag van Duitsland DuitslandDüsseldorf7720:50
09:52Vlag van Duitsland DuitslandKeulen11720:18
10:39Vlag van Duitsland DuitslandAken18719:31
**:**Vlag van België BelgiëHerbesthal20319:16
11:09Vlag van België BelgiëVerviers21719:04
11:34Vlag van België BelgiëLuik24218:43
12:38Vlag van België BelgiëBrussel Noord34217:29
12:46Vlag van België BelgiëBrussel Zuid34817:22
13:18Vlag van België BelgiëGent40116:50
13:43Vlag van België BelgiëBrugge44116:26
13:59Vlag van België BelgiëOostende46416:10

De route in Duitsland werd al op 1 juni 1958 gewijzigd in Frankfurt - Mainz - Koblenz - Bonn - Keulen - Aken. Hierbij zijn ook de treinnummers gewijzigd, TEE 75 werd TEE 19 en TEE 74 werd TEE 20. Vanaf 31 mei 1959 werd de stop in Mainz vervangen door een stop in Wiesbaden en werd in Herbesthal in beide richtingen gestopt. Op 27 mei 1962 vervielen de stops in Verviers en Herbesthal voor de treinen richting Duitsland. Op 22 mei 1966 is het Belgische traject ingekort tot Brussel-Zuid en daarbij verviel Herbesthal definitief, de trein stopte weer wel in beide richtingen te Verviers. De Europese treinnummering van 23 mei 1971 leidde ook voor de Saphir tot een wijziging en wel zo dat de treinnummers met één werden verhoogd. Op 26 september 1971 is het Duitse eindpunt verplaatst naar Neurenberg en reed de Saphir richting Frankfurt via Mainz en richting Brussel via Wiesbaden.

TEE 21 land station km TEE 20
18:07Vlag van België BelgiëBrussel Zuid013:28
18:16Vlag van België BelgiëBrussel Noord613:20
19:19Vlag van België BelgiëLuik10612:26
19:37Vlag van België BelgiëVerviers13112:08
20:05Vlag van Duitsland DuitslandAken16111:46
20:55Vlag van Duitsland DuitslandKeulen23110:53
21:22Vlag van Duitsland DuitslandBonn26410:32
21:58Vlag van Duitsland DuitslandKoblenz32409:58
↓Vlag van Duitsland DuitslandWiesbaden42209:00
22:49Vlag van Duitsland DuitslandMainz425↑
23:14Vlag van Duitsland DuitslandFrankfurt am Main46308:22
*Vlag van Duitsland DuitslandWürzburg59907:04
*Vlag van Duitsland DuitslandNeurenberg70106:06

Neurenberg was alleen startpunt richting België, in de andere richting was Frankfurt het laatste station. Vanaf 1 juni 1975 werd ook gestopt in Brussel Centraal. Op 28 mei 1978 is de verlenging tot Neurenberg ongedaan gemaakt en op 27 mei 1979 is de exploitatie voortgezet als Intercity (IC 128/129) met twee klassen, nu met Würzburg en Neurenberg in beide richtingen.

Dit artikel is uitgegeven door Wikipedia. De tekst is beschikbaar onder Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0, tenzij anders vermeld. Voor de mediabestanden kunnen aanvullende voorwaarden gelden.