Verslaggevers Zonder Grenzen

Reporters sans frontières (Reporters without borders)
rty, RSF, RWB
Verslaggevers Zonder Grenzen
Locatie
Hoofdkantoor Parijs
Industrie en producten
Doel Persvrijheid
Werkgebied Wereldwijd
Status en tijdlijn
Opgericht 1985
Organisatiestructuur
Rechtsvorm declared association[1]Bewerken op Wikidata
Type non-profitorganisatie,[2] Undesirable foreign organization in Russia[3]Bewerken op Wikidata
Oprichter Robert Ménard
Voorzitter Alain Le GouguecBewerken op Wikidata
Aantal werknemers 55[4]Bewerken op Wikidata
Lid van International Freedom of Expression ExchangeBewerken op Wikidata
Financiën
Beheerd vermogen 14.855.462 euro (2024)Bewerken op Wikidata
Omzet/jaar 6.166.135 euro (2019)Bewerken op Wikidata
Tijdschrift en links
Website (en) rsf.org
Portaal  Portaalicoon   Politiek

Verslaggevers Zonder Grenzen (VZG, ook wel Reporters Zonder Grenzen, Frans: Reporters sans frontières, Engels: Reporters Without Borders - RWB, Spaans: Reporteros Sin Fronteras - RSF) is een internationale niet-gouvernementele organisatie die onderzoek doet naar persvrijheid, en deze wil bevorderen.

De organisatie beschouwt zichzelf als onafhankelijk, en geniet een consultatieve status[5] bij de Verenigde Naties, UNESCO, de Raad van Europa en de Internationale Organisatie van de Francofonie.[6] VZG werd opgericht in 1985 door de Fransman Robert Ménard, die er ook tot 2008 leiding aan gaf.

Persvrijheid

Alhoewel het een kleine organisatie is, wordt VZG erkend omwille van haar regelmatige rapporten en persberichten over de persvrijheid.[7]

De organisatie zegt haar inspiratie te halen uit Artikel 19 van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens uit 1948, dat aan iedereen "recht op vrijheid van mening en meningsuiting" geeft, evenals het recht om "ongeacht grenzen inlichtingen en denkbeelden op te sporen, te ontvangen en door te geven."[8] Deze rechten zijn bevestigd in verschillende afspraken en verklaringen over de hele wereld. In Europa is het recht vervat in het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens en Fundamentele Vrijheden uit 1950.

2022 Press Freedom Index[9]
■ Zeer ernstige situatie
■ Moeilijke situatie
■ aanwijsbare problemen
■ Situatie bevredigend
■ Goede situatie
■ Niet gerangschikt / Geen data

In september 2005 publiceerde de organisatie het "Handbook for Bloggers and Cyber-Dissidents". Het geeft technische tips om anoniem te starten met een blog en de censuur te omzeilen. Het bevat bijdragen van gerenommeerde journalisten als Dan Gillmor, Jay Rosen en Ethan Zuckerman.

VZG is lid van de International Freedom of Expression Exchange (Internationale Vrijheid van Meningsuiting-uitwisseling), een virtueel netwerk van niet-gouvernementele organisaties dat wereldwijd het recht op vrije meningsuiting bewaakt, en campagnes voert om journalisten, schrijvers en anderen te verdedigen, die worden vervolgd voor het uitoefenen van hun recht op vrije meningsuiting.

Onderscheidingen

In 2005 kreeg de organisatie, samen met Cubaanse protestbeweging Dames in het Wit en de Nigeriaanse advocate en strijdster voor de mensenrechten Hauwa Ibrahim, de Sacharovprijs voor de Vrijheid van Denken van het Europees Parlement. De Sacharovprijs is bestemd voor personen en organisaties die zich wijden aan de bescherming van de rechten en fundamentele vrijheden van de mens.[10]

In 2009 kreeg de organisatie de Human Dignity Award van de Roland Bergerstichting, samen met de Iraanse mensenrechtenactiviste Shirin Ebadi. De 'Human Dignity Award' wordt uitgereikt aan personen die zich succesvol hebben ingezet voor het respecteren, promoten en beschermen van de menselijke waardigheid en de mensenrechten.

Kritiek

Niet iedereen aanvaardt de neutraliteit of objectiviteit van VZG. Een belangrijk deel van de inkomsten van de organisatie (19 %) komt van westerse regeringen en organisaties,[11][12] en sommige waarnemers stellen een sterke overeenkomst vast tussen de positie van VZG en die van deze landen in een aantal controversiële gevallen.[13] VZG heeft echter ook reeds openlijk kritiek geleverd op westerse landen voor hun behandeling van verslaggevers (bijvoorbeeld de Amerikaanse bezetting van Irak).

Pro-Cuba-groepen zijn zeer kritisch. Lucie Morillon, de vertegenwoordiger van VZG in Washington, verklaarde in een interview op 29 april 2005 dat de organisatie geld ontvangt van het "Center for a Free Cuba" uit Washington (50.000 dollar in 2004), en dat een contract met Otto Reich,[14] de "Special Envoy to the Western Hemisphere" van het Amerikaanse ministerie van buitenlandse zaken, hen verplicht in Europa informatie te verspreiden over repressie tegen journalisten in Cuba. De organisatie ontkent echter dat haar campagne over Cuba - op radio en televisie, paginagrote advertenties in Franse dagbladen, affiches, pamfletten op luchthavens, en de bezetting, in april 2003, van het Cubaanse toerismebureau in Parijs - iets met deze betalingen te maken had.[15] 1,3% van het budget van de organisatie is afkomstig uit deze bron.[16] Bovendien ontvangt VZG gratis publiciteit van Saatchi & Saatchi, lid van het vierde marketing- en public relations-conglomeraat ter wereld, de Publicis groep. Daarbij wordt gezegd dat Publicis onder haar belangrijke klanten Bacardi telt, dat vooroploopt in de financiering van anti-Cuba-groepen.[17] Een rechtbank verbood VZG om een afbeelding van Che Guevara te gebruiken waarop auteursrecht rustte.[18] Ze werd omschreven als een "ultrareactionaire" organisatie door het Cubaanse dagblad Granma.

Critici stellen vragen rond de methodologie die VZG gebruikt voor het opstellen van haar jaarlijkse rangschikking naar persvrijheid, en haar gebrekkige kennis van de wetgeving in de vermelde landen.[19]

Wereldwijde index persvrijheid

VZG publiceert - sedert 2002[20] - World Press Freedom Index, een jaarlijkse rangschikking van landen, gebaseerd op een inschatting door de organisatie van de persvrijheid. Kleine landen als Malta of Andorra worden niet onderzocht.

Het rapport is gebaseerd op een vragenlijst die wordt gezonden aan partner-organisaties van Verslaggevers zonder Grenzen (14 vrije-meningsbewegingen op vijf continenten), aan haar 130 correspondenten over de hele wereld, en aan journalisten, wetenschappers, juristen en mensenrechtenactivisten.

Op de lijst komen vragen voor over directe aanvallen op journalisten en de media, maar ook voor andere, minder directe vormen van druk op de vrije pers. VZG merkt daarbij op dat de index alleen een beeld geeft van de persvrijheid, en niet de journalistieke kwaliteit aangeeft. Ten gevolge van deze methodologie, gebaseerd op individuele percepties, zijn er vaak grote verschillen tussen de rangschikking van een bepaald land over de verschillende jaren. Bij het bepalen van de rangschikking wordt ook rekening gehouden met de druk op journalisten door niet-officiële groepen, zoals de Baskische ETA in Spanje of drukkingsgroepen, die een echte bedreiging voor de persvrijheid kunnen vormen.

Een hoger rangnummer komt overeen met meer beperkingen op de persvrijheid.

Rapporten 2002-2006

Jaarlijkse rangschikking van landen naar persvrijheid
gepubliceerd door Verslaggevers Zonder Grenzen
Meeste vrijheid Minste vrijheid
RangLandIndex
200620062005200420032002
1Vlag van Finland Finland0,500,500,500,500,50
1Vlag van IJsland IJsland0,500,500,500,500,50
1Vlag van Ierland Ierland0,500,500,502,831,00
1Vlag van Nederland Nederland0,500,500,500,500,50
5Vlag van Tsjechië Tsjechië0,751,003,502,5011,25
6Vlag van Estland Estland2,001,502,002,50 
6Vlag van Noorwegen Noorwegen2,000,500,500,500,50
8Vlag van Slowakije Slowakije2,500,750,502,50 
8Vlag van Zwitserland Zwitserland2,500,500,502,504,25
10Vlag van Hongarije Hongarije3,002,006,003,336,50
10Vlag van Letland Letland3,002,501,002,25 
10Vlag van Portugal Portugal3,004,834,505,171,50
10Vlag van Slovenië Slovenië3,001,002,253,004,00
14Vlag van België België4,004,004,001,173,50
14Vlag van Zweden Zweden4,002,002,001,501,50
16Vlag van Oostenrijk Oostenrijk4,502,503,252,757,50
16Vlag van Bolivia Bolivia4,509,6720,009,6714,50
16Vlag van Canada Canada4,504,503,331,830,75
19Vlag van Bosnië en Herzegovina Bosnië en Herzegovina5,007,003,676,8312,50
19Vlag van Denemarken Denemarken5,000,500,501,003,00
19Vlag van Nieuw-Zeeland Nieuw-Zeeland5,002,000,672,83 
19Vlag van Trinidad en Tobago Trinidad en Tobago5,002,002,001,00 
23Vlag van Benin Benin5,505,505,505,256,00
23Vlag van Duitsland Duitsland5,504,002,001,331,50
23Vlag van Jamaica Jamaica5,507,504,173,33 
26Vlag van Namibië Namibië6,005,5010,0011,008,00
27Vlag van Litouwen Litouwen6,504,503,002,83 
27Vlag van Verenigd Koninkrijk Verenigd Koninkrijk6,505,176,004,256,00
29Vlag van Costa Rica Costa Rica6,678,507,633,834,25
30Vlag van Cyprus Cyprus (Republiek Cyprus)7,505,5022,0020,83 
31Vlag van Zuid-Korea Zuid-Korea7,757,5011,139,1710,50
32Vlag van Griekenland Griekenland8,004,007,006,005,00
32Vlag van Mauritius Mauritius8,007,5010,507,259,50
34Vlag van Ghana Ghana8,5015,0013,508,7523,00
35Vlag van Australië Australië9,006,509,509,253,50
35Vlag van Bulgarije Bulgarije9,0010,258,006,509,75
35Vlag van Frankrijk Frankrijk9,006,253,504,173,25
35Vlag van Mali Mali9,008,0012,8311,0012,50
39Vlag van Panama Panama9,5015,0014,509,7515,50
40Vlag van Italië Italië9,908,679,009,7511,00
41Vlag van El Salvador El Salvador10,005,756,006,838,75
41Vlag van Spanje Spanje10,008,339,007,677,75
43Vlag van Taiwan Taiwan10,5012,2514,2512,009,00
44Vlag van Zuid-Afrika Zuid-Afrika11,256,505,003,337,50
45Vlag van Kaapverdië Kaapverdië11,506,008,758,2513,75
45Vlag van Noord-Macedonië Noord-Macedonië11,508,7511,259,67 
45Vlag van Mozambique Mozambique11,5010,5016,2514,0023,50
45Vlag van Servië en Montenegro Servië en Montenegro11,5014,8320,1321,3320,75
49Vlag van Chili Chili11,6311,7510,006,836,50
50Vlag van Israël Israël12,0010,008,008,0030,00
 Vlag van Grenada Grenada  12,00  
51Vlag van Japan Japan12,508,0010,008,007,50
52Vlag van Dominicaanse Republiek Dominicaanse Republiek12,7512,256,7517,00 
53Vlag van Botswana Botswana13,0014,0011,5013,00 
53Vlag van Kroatië Kroatië13,0012,8311,8316,508,75
53Vlag van Tonga Tonga13,0014,5038,17  
53Vlag van Verenigde Staten Verenigde Staten (Amerikaans territorium)13,009,504,006,004,75
57Vlag van Uruguay Uruguay13,759,7510,004,006,00
58Vlag van Fiji Fiji14,0014,0016,0011,50 
58Hongkong14,008,257,5011,004,83
58Vlag van Polen Polen14,0012,506,836,177,75
58Vlag van Roemenië Roemenië14,0016,1717,8311,5013,25
62Vlag van Centraal-Afrikaanse Republiek Centraal-Afrikaanse Republiek14,5019,7532,5032,7521,50
62Vlag van Noord-Cyprus Noord-Cyprus14,5012,50 
62Vlag van Guinee-Bissau Guinee-Bissau14,5017,0023,5035,2530,25
62Vlag van Honduras Honduras14,5018,0011,7514,17 
66Vlag van Madagaskar Madagaskar15,0024,5018,508,1722,75
66Vlag van Togo Togo15,0023,7519,5027,5031,50
68Vlag van Ecuador Ecuador15,2521,7516,507,675,50
69Vlag van Nigeria Nigeria15,5015,2511,676,50 
70Vlag van Burkina Faso Burkina Faso16,0019,0016,2518,0027,75
70Kosovo16,0025,75   
70Vlag van Lesotho Lesotho16,0019,5029,5017,75 
73Vlag van Congo-Brazzaville Congo-Brazzaville17,0017,0017,5014,0023,17
73Vlag van Koeweit Koeweit17,0021,2531,6731,3325,50
75Vlag van Brazilië Brazilië17,1714,5016,5016,7518,75
76Vlag van Argentinië Argentinië17,3013,6721,3315,1712,00
77Vlag van Mauritanië Mauritanië17,5040,0051,0036,6741,33
77Vlag van Senegal Senegal17,5019,0021,5014,5014,00
77Vlag van Verenigde Arabische Emiraten Verenigde Arabische Emiraten17,5025,7550,2537,00 
80Vlag van Albanië Albanië18,0014,1711,506,50 
80Vlag van Qatar Qatar18,0023,0032,5035,00 
82Vlag van Paraguay Paraguay18,2515,5010,507,178,50
RangLandIndex
200620062005200420032002
83Vlag van Oost-Timor Oost-Timor18,5013,5013,505,50 
84Vlag van Liberia Liberia19,0020,5040,0040,0037,75
85Vlag van Moldavië Moldavië19,1717,5020,5027,00 
86Vlag van Mongolië Mongolië19,2512,5019,0018,2524,50
87Vlag van Haïti Haïti19,5033,5042,1331,0036,50
88Vlag van Tanzania Tanzania19,8217,5014,5016,5021,25
89Vlag van Georgië Georgië21,0025,1727,5017,33 
90Vlag van Guatemala Guatemala21,2521,5016,5030,8327,25
91Vlag van Angola Angola21,5018,0026,5028,0030,17
92Vlag van Maleisië Maleisië22,2533,0039,8332,0037,83
93Vlag van Comoren Comoren22,5022,0026,5018,5020,50
93Vlag van Zambia Zambia22,5023,0029,7523,2526,75
95Vlag van Niger Niger24,5013,0018,3315,7518,50
95Vlag van Seychellen Seychellen24,5017,0023,5026,7520,75
97Vlag van Marokko Marokko24,8336,1743,0039,6729,00
98Vlag van Bhutan Bhutan25,0051,5055,8377,3390,75
98Vlag van Ivoorkust Ivoorkust25,0052,2560,3842,1719,00
98Vlag van Turkije Turkije25,0025,0037,2535,0033,50
101Vlag van Armenië Armenië25,5026,0023,5025,17 
101Vlag van Malawi Malawi25,5022,7531,0021,0027,67
103Vlag van Indonesië Indonesië26,0026,0037,7534,2520,00
103Vlag van Sierra Leone Sierra Leone26,0039,5024,5023,5024,50
105Vlag van India India26,5027,0038,5039,0026,50
105Vlag van Oekraïne Oekraïne26,5032,5051,0040,0040,00
107Vlag van Libanon Libanon27,0028,2524,3832,5019,67
108Vlag van Cambodja Cambodja27,2523,0036,5019,5024,25
109Vlag van Guinee Guinee27,5026,0024,5033,1726,00
109Vlag van Jordanië Jordanië27,5024,0039,1337,0033,50
111Vlag van Bahrein Bahrein28,0038,7552,5035,1723,00
112Vlag van Kameroen Kameroen28,2520,5027,0030,5028,83
112Vlag van Peru Peru28,2533,3340,0010,259,50
114Vlag van Gabon Gabon28,5026,0037,5031,2520,50
115Vlag van Venezuela Venezuela29,0023,0024,6327,8325,00
116Vlag van Oeganda Oeganda29,8319,2524,0025,7517,00
117Vlag van Tadzjikistan Tadzjikistan30,0033,0027,7534,5028,25
118Vlag van Kenia Kenia30,2530,0022,2518,5024,75
119Vlag van Verenigde Staten Verenigde Staten (overzeese gebieden)31,5048,5036,0041,00 
120Vlag van Nigeria Nigeria32,2338,7537,7531,5015,50
121Vlag van Djibouti Djibouti33,0037,0055,0035,5031,25
122Vlag van Thailand Thailand33,5028,0014,0019,6722,75
123Vlag van Kirgizië Kirgizië34,0032,0035,2532,0031,75
124Vlag van Tsjaad Tsjaad35,5030,0033,2524,0028,75
 Vlag van Brunei Brunei    38,00
125Burundi39,83    
126Vlag van Algerije Algerije40,0040,3343,5033,0031,00
127Vlag van Swaziland Swaziland40,5035,0031,0037,5029,00
128Vlag van Kazachstan Kazachstan41,0036,1744,1742,5042,00
128Vlag van Rwanda Rwanda41,0038,0037,2534,2537,50
130Vlag van Afghanistan Afghanistan44,2539,1728,2540,1735,50
131Vlag van Colombia Colombia44,7540,1747,3849,1740,83
132Vlag van Mexico Mexico45,8345,5027,8317,6724,75
133Vlag van Egypte Egypte46,2552,0043,5034,2534,50
134Vlag van Palestina Palestina46,7542,5043,1739,2527,00
135Vlag van Azerbeidzjan Azerbeidzjan47,0051,0049,6734,5034,50
135Vlag van Israël Israël (bezette gebieden)47,00 37,5049,00 
137Vlag van Bangladesh Bangladesh48,0061,2562,5046,5043,75
137Vlag van Equatoriaal-Guinea Equatoriaal-Guinea48,0044,0046,2544,7542,75
139Vlag van Soedan Soedan48,1344,0044,2545,7536,00
140Vlag van Zimbabwe Zimbabwe50,0064,2567,5045,5048,25
141Vlag van Sri Lanka Sri Lanka50,7533,2536,5024,8315,75
142Vlag van Congo-Kinshasa Congo-Kinshasa51,0057,3351,5038,5040,75
142Vlag van Filipijnen Filipijnen51,0050,0036,6335,2529,00
144Vlag van Malediven Malediven51,2558,5069,1747,50 
144Vlag van Somalië Somalië51,2559,0043,5045,00 
146Vlag van Singapore Singapore51,5050,6757,0047,33 
147Vlag van Rusland Rusland52,5048,6751,3849,5048,00
148Vlag van Tunesië Tunesië53,7557,5062,6750,8367,75
149Vlag van Gambia Gambia54,0041,0029,5018,2522,50
149Vlag van Jemen Jemen54,0046,2548,0041,8334,75
151Vlag van Wit-Rusland Wit-Rusland57,0061,3354,1052,0052,17
 Vlag van Oman Oman   57,75 
152Vlag van Libië Libië62,5088,7565,0060,0072,50
153Vlag van Syrië Syrië63,0055,0067,5067,5062,83
154Vlag van Irak Irak66,8367,0058,5037,5079,00
155Vlag van Vietnam Vietnam67,2573,2586,8889,1781,25
156Vlag van Laos Laos67,5066,5064,3394,8389,00
157Vlag van Pakistan Pakistan70,3360,7561,7539,0044,67
158Vlag van Oezbekistan Oezbekistan71,0066,5052,1361,5045,00
159Vlag van Nepal   Nepal73,5086,7584,0051,5063,00
160Vlag van Ethiopië Ethiopië75,0042,0037,0037,5037,50
161Vlag van Saoedi-Arabië Saoedi-Arabië76,0066,0079,1771,5062,50
162Vlag van Iran Iran90,8889,1778,3089,3348,25
163Vlag van China China (vasteland)94,0083,0092,3391,2597,00
164Vlag van Myanmar Myanmar94,7588,83103,6395,5096,83
165Vlag van Cuba Cuba95,0087,00106,8397,8390,25
166Vlag van Eritrea Eritrea97,5099,7593,2591,5083,67
167Vlag van Turkmenistan Turkmenistan98,5093,5099,8382,8391,50
168Vlag van Noord-Korea Noord-Korea109,00109,00107,5099,5097,50

Rapport 2018

Het jaarverslag met de Index van 2018[21][22] maakt melding van een toenemende vijandigheid tegenover journalisten en de media, openlijk aangemoedigd door politieke leiders. Deze trend is niet langer beperkt tot autoritair geregeerde landen als Turkije (157) en Egypte (161), waar “mediafobie” nu zo sterk uitgesproken is dat journalisten geregeld beschuldigd worden van terrorisme, en zonder proces opgesloten worden. Verslaggevers Zonder Grenzen wijst politieke leiders met de vinger in de Verenigde Staten, de Filipijnen, India, Tsjechië en Slowakije.

De analyse naar werelddeel toont de grootste terugval inzake persvrijheid in Europa. Tegenover lijstaanvoerders van Noorwegen en Zweden staan Malta en Slowakije, waar onderzoeksjournalisten werden vermoord, namelijk Ján Kuciak en Daphne Galizia. Rusland en China blijven voor de pers onvrije landen, en in oorlogsgebieden zoals Irak en Syrië is persvrijheid uiteraard problematisch. In Amerika is het beeld wisselend: aanvallen op de pers in de Verenigde Staten en Venezuela, moordpartijen in Mexico, maar ook verbetering in Ecuador en Canada. In Afrika is de situatie problematisch in Kameroen (129), Congo-Kinshasa (154) en Mauritanië (blasfemiewetten), maar de hemel klaart op na het vertrek van verbeten dictators in Zimbabwe, Angola en Gambia. In het Midden-Oosten en Noord-Afrika is de persvrijheid het meest in verval.

Rapport 2023

Volgens de Index 2023 is de situatie voor journalisten "zeer ernstig" in 31 landen, "moeilijk" in 42, "problematisch" in 55, en "goed" of "bevredigend" in 52 landen, kortom "slecht" in 7 op 10 landen en bevredigend in slechts 3 op 10 landen.

Noorwegen staat voor het 7e achtereenvolgende jaar op de eerste plaats, Ierland op 2 vóór Denemarken op 3. Nederland eindigt 6e, 22 plaatsen hoger en opnieuw op de rang 2021, voor de moord op misdaadverslaggever Peter R. de Vries. België eindigt pas op de 31e plaats, wat volgens Pol Deltour, secretaris van de Vlaamse Vereniging van Journalisten (VVJ) niet klopt; de Belgische score zou beïnvloed zijn door de Franstalige zusterorganisatie AJP, die een hele tijd campagne voerde tegen online geweld naar vrouwelijke journalisten toe.[23]

Zie ook

Voorganger:
Wit-Russische Journalistenvereniging (2004)		 Sacharovprijs 2005 Opvolger:
Aljaksandr Milinkevitsj (2006)
Dit artikel is uitgegeven door Wikipedia. De tekst is beschikbaar onder Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0, tenzij anders vermeld. Voor de mediabestanden kunnen aanvullende voorwaarden gelden.