Noardeast-Fryslân

De naam werd op 30 maart 2017 gekozen door de drie gemeenteraden, na een referendum onder de bevolking waarbij de namen Dokkumerlân, en Ie- en Lauwerslân de andere twee kanshebbende namen waren.^[2]

Zie Wapen van Noardeast-Fryslân voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Bij de gemeenteraadsvergadering van 2 januari 2019 onthulde waarnemend burgemeester Hayo Apotheker het nieuwe wapen van de gemeente. Het wapen toont bovenin twee golvende balken in blauw en daaronder geel, die aangeven dat het een kustgemeente betreft. Het overige deel is groen, beladen met een gouden ster, die voorkwam in de wapens van de drie oorspronkelijke gemeenten. Het wapen wordt gedekt door een Friese grietenijkroon. Deze is overgenomen van Kollumerland c.a. en Dongeradeel.^[5]

In de gemeente bevinden zich de volgende officiële woonplaatsen (stad en dorpen). Officieel Friestalige namen die afwijken van de Nederlandse vertaling zijn vetgedrukt weergegeven.^[8][9][10] In alle andere gevallen is de Nederlandse naam officieel of zijn de namen in beide talen gelijk.

Naast deze officiële woonplaatsen zijn er nog een aantal dorpen die (nog) geen officiële woonplaats zijn of buurtschappen die ook wel dorp worden genoemd: Ezumazijl, Tiltjeburen en Westernijkerk.

Naast de officiële plaatsen en enkele andere bevinden bevinden zich in de gemeente de volgende buurtschappen:

Daarnaast ligt een stuk van de streek Wildpad in de gemeente, het grootste deel ligt in de gemeente Achtkarspelen, die op 28 maart 2019 besloot dat er eigen plaatsnaamborden komen.

Noard-East Fryslân heeft een aantal N-wegen in de gemeente die functioneren als belangrijk verkeersaders door de gemeente. Deze N-wegen zijn:

• : Nijega - Dokkum (wordt even onderbroken door ) - Holwert
• : Leeuwarden - Holwert
• : Frieschepalen - Buitenpost - Holwert
• : Tytsjerk - Dokkum - Lauwersoog - Groningen
• (Trekweg/Trekwei): Gerkesklooster - Dokkum

De bovenstaande N-wegen sluiten vervolgens weer aan op de grotere verkeersaders: / /

De gemeente heeft natuurlijk een groot aantal verschillende openbaarvervoerlijnen. Een aantal belangrijke openbaarvervoerlijnen binnen de gemeente zijn:

Trein

• Lijn RE1 (Sneltrein): Leeuwarden - Feanwâlden - Buitenpost - Groningen
• Lijn RS1 (Stoptrein): Leeuwarden - Leeuwarden Camminghaburen - Hurdegaryp - Feanwâlden - De Westereen - Buitenpost - Grijpskerk - Zuidhorn - Groningen - Groningen Europapark

In de provincie Friesland zijn in veel gemeenten, waaronder de gemeente Noardeast-Fryslân, de Friese namen van de oppervlaktewateren de officiële namen.^[12]

De gemeenteraad van Noardeast-Fryslân bestaat uit 29 zetels.

• Noot 1: Op 14 april 2023 kondigde gemeenteraadslid Tineke Admiraal haar vertrek aan bij S!N. Zij neemt nu deel aan de gemeenteraad als eenmansfractie onder de naam Fractie Tien.^[15]

In juli 2024 viel de coalitie van Noardeast-Fryslân over een discussie over de mogelijke komst van een asielzoekerscentrum in Dokkum. Een aangenomen motie van FNP, Gemeentebelangen, BVNL, VVD en PvdA, die opriep tot kleinschalige opvang in plaats van een groot azc, leidde tot het opstappen van de wethouders Jouke Douwe de Vries en Rebecca Slijver van coalitiepartij S!N.^[16]

Echter, op 17 oktober 2024 werd een nieuwe meerderheidscoalitie gevormd door FNP, Gemeentebelangen Noardeast-Fryslân, ChristenUnie en CDA. Het nieuwe coalitieakkoord, ‘Foar de Mienskip’, borduurt voort op het vorige, maar met aangepaste afspraken over de opvang van ontheemden. Daarnaast richt de nieuwe coalitie zich op de realisatie van een tweede onderstation in Dokkum en ‘smart energy hubs’ in Hallum en mogelijk Betterwird. Het nieuwe College van Burgemeester en Wethouders zal wederom uit vijf wethouders bestaan. Naast de drie zittende wethouders werden Lysbeth Vellinga-Zeilstra (ChristenUnie) en Maaike Prins (CDA) voorgedragen als nieuwe wethouders. De beoogde looptijd van deze coalitie is tot de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2026.^[17][18]

2024-2026

Het college van burgemeester en wethouders voor de periode 2024-2026 wordt gevormd door een coalitie van FNP, Gemeentebelangen Noardeast-Fryslân, CDA & CU (17 van de 29 zetels na de verkiezingen van 2022).^[19]

De voorzitter van het college van B&W is:

• Burgemeester Johannes Kramer (FNP): Bestuur, Openbare Orde en Veiligheid ("Bestjoer, Iepenbiere oarder en Feiligens")

De vijf wethouders zijn:

• Hanneke Jouta (FNP): Cultuur, Beheer en Milieu ("Kultuer, Behear en Miljeu")
• Bert Koonstra (FNP): Wonen, Ruimte en Vergunningen ("Wenjen, Romte en Fergunnings")
• Pieter Braaksma (Gemeentebelangen Noardeast-Fryslân): Verkeer, Infrastructuur, Landbouw en Economie ("Ferkear, Ynfra, Lânbou en Ekonomy")
• Maaike Prins (CDA): Financiën, Recreatie, Toerisme en Sport ("Finânsjes, Rekreaasje, Toerisme en Sport")
• Lysbeth Vellinga (CU): Welzijn en Onderwijs ("Wolwêzen en Ûnderwiis")