Nepomuk Fortepiano Quintet

Nepomuk Fortepiano Quintet
Plaats uw zelfgemaakte foto hier
Achtergrondinformatie
Genre(s) pianokwintet, klassieke muziekBewerken op Wikidata
Label(s) Brilliant Classics[1]
Leden
Fortepiano Riko Fukuda
Viool Franc Polman
Altviool Elisabeth Smalt
Cello Jan Insinger
Contrabas Pieter Smithuijzen
Officiële website
(en) Allmusic-profiel
(en) Discogs-profiel
Portaal  Portaalicoon   Muziek

Het Nepomuk Fortepiano Quintet is een pianokwintet bestaande uit een fortepiano, viool, altviool, cello en contrabas.[2]

Ontstaan

Het Nepomuk Fortepiano Quintet, vernoemd naar Johann Nepomuk Hummel, speelde van 1999 tot 2013 en werd opgericht door Riko Fukuda en Pieter Smithuijsen om muziek te spelen met de afwijkende combinatie van de genoemde instrumenten. De voor een kwintet gebruikelijke tweede viool is vervangen door een contrabas, wat de muziek een groter dynamisch bereik en meer timbre geeft. Omdat een fortepiano in de baskant wat minder sterk naar voren komt, werd er juist een contrabas aan toegevoegd om dat te compenseren. De meeste luisteraars associëren deze instrumentatie vooral met Schuberts Forellenkwintet, maar Schubert was niet de enige componist die voor deze combinatie schreef, noch de eerste. Onderzoek door het kwintet in diverse Europese bibliotheken, onder andere in Vilnius, Krakau, Basel, Bern, Wenen en Londen, heeft meer dan vijfentwintig weinig bekende (of volledig onbekende) kwintetten uit de 19e eeuw aan het licht gebracht, waarvan velen zijn opgenomen in het repertoire.[2][3]

Repertoire: Nepomuk Fortepiano Quintet
Componist Compositie (gecomponeerd/uitgegeven)
Kwintetten (viool, altviool, cello, contrabas & pianoforte)
Jan Ladislav Dussek (1760-1812) Kwintet in f mineur, Op.41 (1799)
Johann Baptist Cramer (1771-1858) Kwintet in E majeur, Op.69 - Kwintet in Bes majeur, Op.79 (1832)
Prins Louis Ferdinand (1772-1806) Larghetto en variaties Op.11 in G majeur (1806)
Johan Nepomuk Hummel (1778-1837) Kwintet in Es majeur, Op.87 (1802/1822) - Kwintet in d mineur, Op.74 (1816)
George Onslow (1784-1853) Kwintet in b mineur, Op.70 (1846) - Kwintet in G majeur, Op.76 (1847) - Kwintet in Bes majeur, Op.79b (1851)
Ferdinand Ries (1784-1838) Kwintet in b mineur, Op.74 (1817)
Frédéric Kalkbrenner (1785-1849) Kwintet (septet) in A, Op.132 (1835)
Johann Peter Pixis (1788-1874) Kwintet in d mineur, Op.89
Franz Schubert (1797-1828) Kwintet in A majeur (Forellenkwintet) D.667 (1819/1829)
Carl Gottlieb Reissiger (1798-1838) Kwintet in F majeur, Op.209 (1857)
Louise Farrenc (1804-1875) Kwintet in a mineur, Op.30 (1842) - Kwintet in E majeur, Op.31 (1844/1851)
Franz Limmer (1808-1857) Kwintet in d mineur, Op.13 (ca. 1830)
Julius Schapler (1812- na 1876) Kwintet in Es majeur (1876)
Hermann Goetz (1840-1876) Kwintet in c mineur, Op.16 (1874)
Joseph Street (1841-1908) Kwintet in E flat majeur, Op.26 (1872)
René de Boisdeffre (1838-1905) Kwintet in D, Op.25
Kwintetten (2 violen, altviool, cello & pianoforte)
Robert Schumann (1810-1856) Pianokwintet in Es majeur, Op.44 (1842)
Kwartetten (viool, altviool, cello & pianoforte)
Wolfgang Amadeus Mozart (1756-1791) Kwartet in g mineur, KV 478 (1785) - Kwartet in Es majeur, KV 493 (1786)
Ludwig van Beethoven (1770-1827) Kwartet in Es majeur, Op.16 (1796)
Robert Schumann (1810-1856) Pianokwartet in Es majeur Op.47 (1842)

Uitvoering

Volgens de leden van het kwintet is de beste manier om deze werken tot leven te brengen, ze uit te voeren op authentieke instrumenten, om zo dicht mogelijk bij de oorspronkelijke bedoelingen van de componist te blijven. Als deze muziek op moderne instrumenten gespeeld wordt, valt die charme volledig weg. De instrumenten die de musici bespelen, corresponderen dan ook elk met de tijd en plaats waar de muziek werd geschreven en uitgevoerd en zorgen voor een klankkleur die de luisteraar terug in de tijd brengt.[3] De strijkers spelen op darmsnaren en een permanente samenwerking met pianorestaurator en -verzamelaar Edwin Beunk stelt het ensemble in staat om te spelen met elk type piano dat geschikt is voor de stukken.[4] Een voorbeeld van de authentieke instrumenten en replica's: Riko Fukuda[5] (kopie van een Graf fortepiano uit 1824, een Kirckman uit 1798 en een Erard uit 1837 uit de collecties van Edwin Beunk en Marijke Schouten), Franc Polman[6] (viool van Hendrik Jacobs uit 1701), Elisabeth Smalt[7] (altviool van Andrea Postacchini uit ca. 1830), Jan Insinger (cello uit de werkplaats van Joseph Panormo uit ca. 1820) en ten slotte Pieter Smithuijsen[8] (contrabas van een anonieme maker uit Hongarije, laat 18de eeuw).[9][10]

Optreden

Enkele optredens van het kwintet waren op 13 januari 2008 in Muziekgebouw aan 't IJ te Amsterdam, op 4 januari 2009 in De Doelen in Rotterdam[11] en in televisie programma Vrije Geluiden op 18 april 2010 uitgezonden vanuit het Bimhuis in Amsterdam.

Discografie

Het ensemble heeft negen kwintetten opgenomen voor het label Brilliant Classics. In 2005 een eerste cd van Ferdinand Ries en Franz Limmer en in 2007 een tweede cd van Jan Ladislav Dussek (de vroegste compositie die met deze instrumentatie bekend is), Johann Nepomuk Hummel en George Onslow.[9] In 2008 verscheen een derde cd met een kwintet van Johannes Baptist Cramer en Schuberts Forellenkwintet. De opname met de kwintetten van Johann Nepomuk Hummel Op.74 en George Onslow Op.70 werd uitgebracht in 2010. Later verschenen, van eerder opgenomen werken, nog de cd's Romantic Piano Quintets, George Onslow Piano Quintets en Johann Nepomuk Hummel Piano Quintets.[1]

Discografie: Nepomuk Fortepiano Quintet
JaarComponistTitelLabel[1]
2005Ferdinand Ries en Franz LimmerRies & LimmerBrilliant Classics 92200[12]
2007Johann Nepomuk Hummel, Jan Ladislav Dussek en George OnslowPiano QuintetsBrilliant Classics 93203[13]
2008Franz Schubert en Johann Baptist CramerTrout Quintet & Piano Quintet Opus 79Brilliant Classics 93771[14]
2010Johann Nepomuk Hummel en George OnslowPiano QuintetsBrilliant Classics 94023[15]
2012Franz Schubert, Ferdinand Ries, Franz Limmer, George Onslow, Johann Baptist Cramer, Johann Nepomuk Hummel, Jan Ladislav DussekRomantic Piano QuintetsBrilliant Classics 94377
2022George OnslowPiano Quintets Op.70 & Op.76Brilliant Classics 96720
2023Johann Nepomuk HummelHummel Piano Quintets Op.74 & 87Brilliant Classics 96901[16]