Johann Nepomuk Hummel

Johann Nepomuk Hummel
Johann Nepomuk Hummel
Johann Nepomuk Hummel
Algemene informatie
Volledige naam Johann Nepomuk Hummel
Geboortedatum 14 november 1778
Geboorteplaats Bratislava[1][2][3][4]Bewerken op Wikidata
Overlijdensdatum 17 oktober 1837
Overlijdensplaats WeimarBewerken op Wikidata
Land Vlag van Oostenrijk Oostenrijk
Opleiding gevolgd aan Universiteit van Muziek en PodiumkunstenBewerken op Wikidata
Werk
Genre(s) Klassiek
Beroep(en) Componist, muziekpedagoog, dirigent, pianist
Instrument(en) gitaar, pianoBewerken op Wikidata
Werken in collectie Muziekarchief van San Marco (procurator)Bewerken op Wikidata
(en) Discogs-profiel
(en) IMDb-profiel
(en) MusicBrainz-profiel
Portaal  Portaalicoon   Muziek

Johann Nepomuk Hummel (Presburg (Bratislava), 14 november 1778 – Weimar, 17 oktober 1837) was een Oostenrijkse componist, muziekpedagoog, dirigent en pianist. Zijn muziek is kenmerkend voor de overgang van classicistische naar de romantische muziekstijl. Hummel was de laatste vertegenwoordiger van de Weense klassieken en de bekendste pianist van zijn tijd. Hoewel hij tot zijn dood als ouderwets werd gezien, had hij, vooral door zijn pianotechniek, invloed op jongere componisten van de romantische stijl.

In zijn geboortestad Presburg werd hij met een standbeeld vóór het stadstheater geëerd. In 1904 werd dat verwijderd en vervangen door een beeld van Sándor Petőfi, een nationaal Hongaars dichter. Presburg was onder de naam Poszony namelijk de historische hoofdstad van Hongarije. Dit symbool van het Hongaarse nationalisme werd op zijn beurt weer verwijderd toen de stad onder de naam Bratislava in 1919 de hoofdstad van Slowakije werd.

Levensloop

Jeugd en opleiding

Hummels vader, Josef Hummel, was directeur van de Keizerlijke School voor Militaire Muziek en de dirigent van het theaterorkest. Hummel kreeg van zijn zevende tot zijn negende les van Wolfgang Amadeus Mozart. Hij gaf zijn eerste orkestuitvoering toen hij negen was.

Reizend virtuoos

Het graf van Hummel in Weimar

Hummel gold als wonderkind en ging al op twaalfjarige leeftijd op concerttoer door Europa. In Londen zei men in 1792 dat men sinds het optreden van Mozart niets meer gehoord had dat daarmee te vergelijken was. Ondanks dergelijke successen was hij altijd bedacht op zekerheid en was het voor hem belangrijker een vaste aanstelling te hebben. In Londen kreeg hij gedurende vier jaar onderricht van Muzio Clementi. Na zijn terugkeer in Wenen kreeg hij lessen van Johann Albrechtsberger, Joseph Haydn en Antonio Salieri.

In 1804 volgde hij Haydn op als kapelmeester aan het hof van vorst Esterházy. Na zeven jaar werd hij echter ontslagen. In 1813 huwde hij met de zangeres Elisabeth Röckel, aan wie Beethoven in 1810 misschien zijn bagatelle Für Elise had opgedragen. Zij was het die hem - blijkbaar getalenteerd met een onmiskenbaar gevoel voor het juiste tijdstip - het advies gaf, het jaar daarop weer concerten te geven. Zijn optreden als pianist tijdens het Congres van Wenen was een sensatie: zijn pianospel werd spoedig tot een model van de virtuoze stijl. Tussen 1819 en 1834 reisde Hummel door heel Europa en pas in de laatste jaren begon het enthousiasme bij het publiek te tanen.

Kapelmeester te Weimar

Na een kort engagement in Stuttgart werd Hummel in 1819 hofkapelmeester in Weimar. Hij was bij al zijn betrekkingen erop bedacht, dat hij vrije tijd over hield om concertreizen te maken. Negen maanden van het jaar was hij in Weimar, waar hij zich met zijn familie, zoals tijdgenoten hebben bericht, burgerlijk had gevestigd. Zoals Johann Wolfgang von Goethe werd hij tot een toeristenattractie: wie in Weimar was, moest Goethe gezien en Hummel gehoord hebben. Een belangrijke taak in Weimar was het dirigeren van de uitvoeringen in het hoftheater, waar hij regelmatig ook nieuwe werken van Gioacchino Rossini, Vincenzo Bellini, Giacomo Meyerbeer, Jacques Fromental Halévy en Louis Spohr programmeerde.

Laatste vertegenwoordiger van de klassieke stijl

Hummel-borstbeeld achter het Deutsches Nationaltheater in Weimar

De werken van Hummel worden gekenmerkt door zangerige, meestal lang uitgewerkte melodieën, die in vele gevallen doen denken aan Chopin e.d. De tragiek van Hummel was enigszins dat hij tussen wal (Mozart, Beethoven) en schip (Schumann, Chopin) viel. Niettemin is Hummel een componist die volstrekt op eigen benen kan staan. Verschillende van zijn rijpe werken kregen qua harmonie en klankkleur veel navolging in de romantische muziek. Dat geldt bijvoorbeeld voor de Sonate in fis klein, voor piano, op. 81 (1819), het Larghetto uit het Concert in b klein, voor piano en orkest, op. 89 (1819) of Oberons Zauberhorn, fantasie voor piano en orkest, op. 116 (1829). Nog altijd geldt zijn trompetconcert als een toetssteen voor de ware trompettist. Overigens gelden dit soort kenmerken ook voor de muziek van onder anderen Ferdinand Ries, Jan Václav Hugo Voříšek, John Field en zelfs in zeer hoge mate voor Franz Schubert.

Pedagoog

Hummel was in de jaren 1820 de meest gevraagde (en duurste) pianoleraar in Europa. Zijn methode Ausführlich theoretisch-practische Anweisung zum Piano-Forte Spiel uit 1828 gold lange tijd als gezaghebbend leerboek en verdrongen voor het eerst de Etudes van Carl Czerny van de eerste plaats. Hummels principes waren conservatief. Zoals in zijn werken de bovenstem altijd de leiding had, moest bij het pianospelen altijd op het zangrijke spel van de rechterhand worden gelet. Ook de polyfone traditie, vooral de composities van Johann Sebastian Bach, waardeerde hij bijzonder. In verschillende van zijn composities vindt men nog een basso continuo. Klaarheid in de structuur en transparantie waren altijd de basis voor zijn pianospel. Maar het is ook begrijpelijk, dat rond 1830, toen Frédéric Chopin en de jonge Robert Schumann bekend werden, veel van de principes van Hummel als ouderwets werden gezien.

Hummel gaf les aan onder anderen Carl Czerny, die op zijn beurt Franz Liszt onderrichtte.

Composities

Werken voor orkest

  • 1798: Marsch, voor orkest,
  • 1803: Variaties over het lied »O du lieber Augustin« in C-majeur, voor orkest, WoO 2
  • 1804: Sechs Deutsche Tänze, voor orkest, op. 16
  • 1806: Sieben Ungarische Tänze, voor orkest, op. 23
  • 1806: Zwölf Menuette, voor orkest, op. 24
  • 1808: Tänze für den Apollosaal Nr. 1, voor orkest, op. 27
  • 1808: Tänze für den Apollosaal Nr. 2, voor orkest, op. 28
  • 1808: Zwölf Deutsche Tänze für den Redoutensaal, voor orkest, op. 29
  • 1809: Tänze für den Apollosaal Nr. 3, voor orkest, op. 31
  • 1811: Tänze für den Apollosaal Nr. 4, voor orkest, op. 39
  • 1811: Zwölf Deutsche Tänze für den Kaiser, voor orkest, op. 40
  • 1811: Jovan von Finnland, ouverture in d-mineur voor orkest, op. 43
  • 1811: Zwölf Deutsche Tänze für den Redoutensaal, voor orkest, op. 44
  • 1811: Tänze für den Apollosaal Nr. 5, voor orkest, op. 45
    1. Marsch
    2. sechs Menuette
    3. sechs Deutsche Tänze
    4. Coda
  • 1815: Freudenfest-Ouvertüre, voor orkest
  • 1820: Tänze für den Apollosaal Nr. 6, voor orkest, op. 91
  • 1824: Ouverture Bes majeur, voor orkest, op. 101
  • Ouverture tot de opera »Mathilde von Guise«

Concerten voor instrumenten en orkest

  • 1790: Concert in A-majeur, voor piano en orkest, WoO 24
  • 1791: Concert in A-majeur, voor piano en orkest, WoO 24a
  • 1795-1799: Concert in G-majeur, voor viool en orkest
  • 1798: Variaties, voor piano en orkest, op. 6
  • 1799: Concert in G-majeur, voor mandoline en orkest
  • 1804: Concert in E-majeur, voor trompet en orkest, WoO 1
  • 1805: Concert in G-majeur, voor piano, viool en orkest, op. 17
  • 1805: Concert in F-majeur, voor fagot en orkest
  • 1810: Variaties over een thema uit het zangspel "Das Fest der Handwerker" in Bes majeur, voor piano en orkest, op. 115
  • 1811: Concert Nr. 1 in C-majeur, voor piano en orkest, op. 36
  • 1816: Concertino in G-majeur, voor piano en orkest, op. 73
    1. Allegro moderato
    2. Andante grazioso
    3. Rondo
  • 1816: Concert Nr. 2 in a-mineur, voor piano en orkest, op. 85
    1. Allegro moderato
    2. Larghetto
    3. Rondo. Allegro moderato
  • 1819: Concert Nr. 3 in b-mineur, voor piano en orkest, op. 89
    1. Allegro moderato
    2. Larghetto
    3. Finale. Vivace
  • 1820: Potpourri (met fantasie) in g-mineur, voor altviool en orkest, op. 94
  • 1821-1822: Thema en variaties in F-majeur, voor piano en orkest, op. 97
  • 1824: Introductie en rondo brillant op een Russisch thema. voor piano en orkest, op. 98
  • 1824: Introductie, thema en variaties in f-mineur, voor hobo en orkest, op. 102
  • 1825: Concert Nr. 5 in As majeur, voor piano en orkest, op. 113
    1. Allegro moderato
    2. Romanze. Larghetto con moto
    3. Rondo alla Spagniola. Allegro moderato
  • 1825: Concert in F-majeur, voor piano en orkest, op. posth. 1
  • 1826: Concert Nr. 4 in E-majeur "Les Adieux", voor piano en orkest, op. 110
  • 1829: Oberons Zauberhorn, fantasie voor piano en orkest naar motieven uit de opera Oberon (1825-1826) van Carl Maria von Weber, op. 116
  • Adagio en rondo alla Polacca in A-majeur, voor viool en orkest
  • Concert in C-majeur, voor piano en orkest, op. 44

Werken voor harmonieorkest

  • 1810: Drie Grote Militaire Marsen, voor harmonieorkest
  • 1824: Rom-Marsch

Missen, oratoria en gewijde muziek

  • 1800-1810: Der Durchzug durchs Rote Meer, oratorium voor solisten, gemengd koor en orkest, W.o.O. 11
  • 1804-1810: Mis Nr. 1 in Bes-majeur, voor gemengd koor en orkest, op. 77 (ter gelegenheid van de naamdag van Prinses Marie Hermenegild Esterházy)
  • 1804: Mis Nr. 2 "Grote mis" in Es-majeur, voor solisten, gemengd koor en orkest, op. 80
  • 1805: Messe in d-mineur, voor solisten, gemengd koor en orkest, W.o.O. 13
  • 1805: Alma Virgo, W.o.O. 21, Offertorium
  • 1806: Missa solemnis in C-majeur, voor solisten, gemengd koor en orkest, W.o.O. 12
  • 1806: Tantum ergo, W.o.O. 15
  • 1806: Te Deum in D-majeur, W.o.O. 16
  • 1809: Salve Regina in Bes-majeur, Offertorium, WoO.18
  • 1827: Quod in orbe, graduale voor vier solisten, gemengd koor en orkest, op. 88
  • 1830: Mis Nr. 3 in D-majeur, voor solisten, gemengd koor en orkest, op. 111 (ter gelegenheid van de naamdag van Prinses Marie Hermenegild Esterházy)

Cantates

Muziektheater

Opera's

Voltooid in titel aktes première libretto
1797 Il viaggiator ridicolo, WoO 30
1799 Dankgefühl einer Geretteten 21 maart 1799
1800 Demagorgon er bestaat uitsluitend een fragment
1800 Don Anchise Campione onvoltooid Giovanni Batista Lorenzi
1804; rev.1806 Le vicende d'amore; rev. versie: Die vereitelten Ränke, WoO 27 2 aktes september 1806, Eisenstadt
1805 Die beyden Genies is verloren gegaan
1805-1810 Die Messenier, WoO 29 3 aktes
1805-1815 Pimmalione, WoO 33 naar Jean-Jacques Rousseau
1810 rev. 1821 Mathilde von Guise, op. 100 3 aktes 26 maart of 27 maart 1810, Wenen, Theater am Kärntnertor;
rev. versie: 17 februari 1821		 naar Emanuel Mercier-Dupaty
1810 Stadt und Land 1810, Wenen, Theater an der Wien
1812 Dies Haus ist zu verkaufen, WoO 28 1 akte 5 mei 1812, Wenen, Theater in der Leopoldstadt Albrecht Klebe, naar Alexandre Duval
1813 Der Junker in der Mühle 1 akte november 1813 H. Schmidt
1814 Die Eselshaut oder Die blaue Insel 3 aktes 10 maart 1814, Wenen, Theater an der Wien Franz Xaver Carl Gewey
1814 Die Rückfahrt des Kaisers, op. 69 13 juni of 15 juni 1814, Wenen, Theater an der Wien Emanuel Veith

Balletten

Voltooid in titel aktes première libretto choreografie
1807 Hélène et Paris (Helene en Parijs), op. 26 mei 1807, Wenen
1809 Das belebte Gemälde, op. 33
1809 Quintuor des Negares du ballet Paul et Virginie, op. 41
1810 Drei Stücke für ein Ballett oder eine Pantomime
1811 Der Zauberring oder Harlekin als Spinne, op. 46 2 aktes 10 juli 1811, Wenen, Theater an der Wien
1812 Der Zauberkampf oder Harlekin in seiner Heimat, WoO 34 2 aktes 23 mei 1812, Wenen, Theater an der Wien
1812 Sappho von Mitilene, op. 68 6 aktes 11 september 1812, Wenen, Theater an der Wien
1814 Das Zauberschloss oder Das aufgelöste Rätsel, WoO 32 2 juli 1814, Wenen, Theater an der Wien
1837 Das Zauberglöcklein, WoO 31

Vocale muziek

  • 1790: Per pietà bel idol mio, voor zangstem en piano
  • 1790: Peuplu nacqucres, voor zangstem en piano
  • 1791-1793: Beneath the laurel's friendly shade, voor zangstem en orkest
  • 1795: Pe te d'eterni allori, voor zangstem en piano
  • 1795: Figlio, le femmine son falsissime, voor zangstem en piano
  • 1795-1799: Die eingebildeten Philosophen, voor zangstem en piano
  • 1800-1804: Tu me dis refrain, voor zangstem en piano
  • 1804: Amis connaissez-vous, voor zangstem en piano
  • 1815: La Sentinelle in C-majeur, voor zangstem, piano, viool, cello en gitaar op. 71a
  • 1816-1820: Fünf Lieder, voor zangstem en piano, op. 84
    1. An die Entfernte
    2. Der Schiffbruch
    3. Des Jünglings Klage
    4. Bewunderung
    5. Meine Geliebte
  • 1831: Arie und Variationen über ein Tirolerlied, voor sopraan en orkest, op. 118

Kamermuziek

  • 1792: Sonata in G-majeur, voor dwarsfluit en piano, op. 2 Nr. 2
  • 1799: Strijktrio in Es majeur, voor twee altviolen en cello (alternatieve bezetting: viool, altviool, cello), WoO 3
  • 1801: Strijktrio in G-majeur, voor twee altviolen en cello (alternatieve bezetting: viool, altviool, cello), WoO 4
  • 1802: Kwintet in Es majeur (Pianokwintet), voor viool, altviool, cello, contrabas en piano, op. 87
  • 1803: Parthia in Es, voor blazersoctet
  • 1804-1808: Strijkkwartetten, op. 30
    1. in C groot, op. 30 Nr. 1
    2. in G groot, op. 30 Nr. 2
    3. in Es groot, op. 30 Nr. 3
  • 1808: Klarinetkwartet in Es majeur, voor viool, altviool, cello en klarinet, WoO 5
  • 1810-1814: Gluck-variaties over een thema uit "Armide", voor cello en piano, op. 54
  • 1811: Introduktie en Allegro, voor viool, altviool, cello en piano, WoO 6
  • 1811: Six Pièces très faciles, voor dwarsfluit, cello en piano, op. 42
  • 1811-1814: Sonata in D-majeur, voor viool (of dwarsfluit) en piano, op. 50
  • 1814-1815: Serenade Nr. 1 in G-majeur, voor viool, gitaar, klarinet, fagot en piano, op. 63
  • 1814-1815: Sonata in A-majeur, voor dwarsfluit en piano, op. 64
  • 1814-1815: Serenade Nr. 2 in Es majeur, voor viool, gitaar, klarinet, fagot en piano, op. 66
  • 1816: Septett Nr. 1 in d-mineur, voor dwarsfluit, hobo, altviool, cello, contrabas, hoorn en piano, op. 74
  • 1818: Introductie en variaties op een thema van Minkus, voor dwarsfluit, cello en piano in A-majeur, op. 78
  • 1824: Nocturne, thema en variaties in f-mineur, voor viool en piano (of voor piano vierhandig), op. 99
  • 1829: Septett Nr. 2 "Militair-septet" in C-majeur, voor dwarsfluit, klarinet, trompet, viool, cello, contrabas en piano, op. 114
  • 1830: Introduction et Grand Rondeau Brillant, voor dwarsfluit en piano, op. 126
  • Nocturne, voor blazers
  • Sonata in Es, voor viool en piano, op. 5
  • Sonata in A-majeur, voor cello en piano, op. 104

Werken voor orgel

  • Ricercar, op. posth. 8

Werken voor piano

  • 1801: Variaties naar en Oostenrijks lied in F-majeur, op. 8
  • 1802: Variaties naar een mars van Cherubini in E-majeur, op. 9
  • 1804: Variaties naar "God Save The King", voor piano, op. 10
  • 1804: Variaties naar een Aria uit Dalayracs "Les Deux Savoyards", voor piano, op. 15
  • 1806: Variaties naar een Hollands lied, voor piano, op. 21
  • 1811: Polonaise "La bella capricciosa" in Bes majeur
  • 1811: Variaties op de mars uit Isouards "Cendrillon" in C-majeur, voor piano, op. 40a
  • 1811-1815: Sonate Es majeur, voor piano vierhandig, op. 51
  • 1811-1815: Variaties op een thema van Gluck, op. 57
  • 1812: Variaties over een thema uit "La Sentinelle", op. 32
  • 1814: Sechs Polonaisen, op. 70
  • 1819: Sonate in fis-mineur, voor piano, op. 81
  • 1821: Grande Sonate in As majeur, voor piano vierhandig, op. 92
  • 1825: Sechs Bagatellen, voor piano, op. 107
  • 1830: Variaties op "Rule Britannia", WoO 10
  • 1831: Les Charmes de Londres, op. 119
  • Neue Walzer mit Trios nebst einer großen Schlacht-Coda für den Apollo-Saal in Wien komponiert, voor piano vierhandig, op. 9
  • Tyroler-Lied met variaties, voor piano vierhandig, op. 118

Werken voor mandoline

  • 1810: Grande Sonate, voor mandoline en piano, op. 37a

Publicaties

  • Johann Nepomuk Hummel: Ausführliche theoretisch-practische Anweisung zum Piano-Forte-Spiel, 1822-1825, heruitgave: Straubenhardt 1989 (Reprint).

Bibliografie

  • Francis Pieters: Harmoniemuziek voor de ingrijpende hervormingen van Sax (2) - Het repertoire tijdens het Keizerrijk en de Restauratie, in: FEDEKAMNIEUWS - Tweemaandelijks orgaan van de Fedekam Vlaanderen, 27e jaargang, Nr. 1, februari 1982, pp. 23–25
  • Jozef Robijns, Miep Zijlstra: Algemene muziek encyclopedie, Haarlem: De Haan, 1979-1984, ISBN 978-90-228-4930-9
  • Axel Klein: Irish classical recordings - A discography of Irish art music, Westport, Connecticut: Greenwood Press, 2001, 264 p., ISBN 978-0313317422
  • Arístides Incháustegui, Blanca Delgado Malagón: Indice Onomastico, in: Vida musical en Santo Domingo (1940-1965), Banco de Reservas, Publicación Especial, Editora Corripio, C. por A. Santo Domingo, D. N., 1998. 529 p., ISBN 9945-036-01-7
  • John A. Rice: The musical bee: references to Mozart and Cherubini in Hummel's New Year Concerto, Music & Letters 77:401-24 N3 1996
  • Stewart Gordon: The Turn of the Nineteenth Century, in: A History of Keyboard Literature - Music for the Piano and its Forerunners, New York: Schirmer Books, 1996, 566 p., ISBN 978-0534251970
  • Z. Domokos: Beethoven-szimfoniak zongoraatiratai - Liszt interpretacioja az elodoek stilusoeroeksegenek tuekreben, Magyar Zene 35:231-2+ N3 1995
  • Michael Struck: CDs Johann Nepomuk Hummel: Klavierkonzerte (Nikolaus Lahusen, Klavier; Sudwestfälische Philharmonie, Ltg. Hiroshi Kodama), (Koch/Schwann), Das Orchester, 43:64-5 N6 1995
  • Alfredo Grandini: Indice Dei Nomi, in: Cronache musicali del teatro Petrarca di Arezzo - Il primo cinquantennio (1833-1882), Firenze: Leo S. Olschki, 1995, 377 p., ISBN 978-88-22-24355-3
  • R. Anderson: CDs Hummel: Piano Concertos in B Minor Op. 89 & A Minor Op. 85 (Dana Protopopescu; Slovak Radio New PO/Alexander Rahbari), (Discover) Musical Times, 135:578-9 Sep 1994
  • Wolfgang Suppan, Armin Suppan: Das Neue Lexikon des Blasmusikwesens, 4. Auflage, Freiburg-Tiengen, Blasmusikverlag Schulz GmbH, 1994, ISBN 3-923058-07-1
  • Paul E. Bierley, William H. Rehrig: The heritage encyclopedia of band music: composers and their music, Westerville, Ohio: Integrity Press, 1991, ISBN 0-918048-08-7
  • Guy Gosselin: Index des Noms, in: L'âge d'or de la vie musicale à Douai, 1800-1850, Liège: Éditions Mardaga, 1994, 236 p., ISBN 978-28-700-9579-9
  • S. Grochotow: Mozart und Hummel, Acta Mozartiana 40:94+ N3-4 1993
  • Michael Struck: CDs Johann Nepomuk Hummel: Serenade für Bläseroktett Es-Dur/Concertino für Oboe und Bläser F-Dur/Sextett für Bläser F-Dur/Oktett-Parthia Es-Dur, (Consortium Classicum) (MD + G), Das Orchester, 41:1352+ N12 1993
  • Andres Sas: Rediscovered documents from the Esterhazy collection - libretto of Joseph Haydn's "Acide", the engraver's copy of Pal Esterhazy's Harmonia caelestis, Studia Musicologica 34:167+ N1-2 1992
  • W. Irvin: Johann Nepomuk Hummel's Grand Concerto in F, Journal of the International Double Reed Society: N20:64-6 1992
  • Pietro Rattalino: Le grandi scuole pianistiche, Milan: Ricordi, 1992
  • I. Pearson: Johann Nepomuk Hummel's "rescue" concerto: Cherubini's influence on Hummel's Trumpet Concerto, ITG Journal 16:14-20 N4 1992
  • C. MacDonald: The models for Schumann's F-major Piano Concerto of 1831, Studi Musicali 21:160+ N1 1992
  • Franco Rossi, Michele Girardi: Indice Dei Nomi, in: Il teatro la Fenici: chronologia degli spettacoli 1938-1991, Venezia: Albrizzi Editore, 1992, 650 p., ISBN 88 317 5509 9
  • F. Neumann: How fast should classical minuets be played?, Historical Performance 4:3-5+ N1 1991
  • Wolfgang Amadeus Mozart: Quintett Es-dur KV 452; Johann Nepomuk Hummel: Septett d-moll op. 74 (Linos Ensemble) (Calig), in: Neue Zeitschrift für Musik 152:53-4 Jun 1991
  • Klassik Johann Nepomuk Hummel: Septett Nr. 1 d-moll op. 74; Septett Nr. 2 C-dur op. 114 (Capricorn) (Hyperion), Stereoplay N9:218 Sep 1991
  • Ursula Pesek, Hans-Peter Schmitz: Flötenmusik aus drei Jahrhunderten: Komponisten: Werke: Anregungen, Basel: Bärenreiter, 2. Auflage, 1993, 320 p., ISBN 978-3761809853
  • John H Yoell: Vivat Hummel!, Fanfare 12:503-6 N5 1989
  • Robert Rohr: Unser klingendes Erbe: Beiträge zur Musikgeschichte der Deutschen und ihrer Nachbarn in und aus Südosteuropa unter besonderer Berücksichtigung der Donauschwaben von den Anfängen bis 1918, Passau: Verlag Passavia, 1988
  • Marie-Claire le Moigne-Mussat: Musique et société à Rennes aux XVIIIe et XIXe siècles, Genève: Éditions Minkoff, 1988, 446 p., ISBN 2-8266-0541-0
  • Anton Neumayr: Musik und Medizin: am Beispiel der deutschen Romantik, Wien: Edition Wien, 1988, 357 p.
  • Clemens-Christoph Johannes von Gleich: Die frühesten Quellen zur Temponahme bei Mozart, Mitteilungen der Internationalen Stiftung Mozarteum 35:112-14 1987
  • Edgar Hobinka: Johann Nepomuk Hummel - Der Pressburger deutsche Komponist, Sudetenland. 28 (1986), S. 228-229.
  • Norman E. Smith: March music notes, Lake Charles, La.: Program Note Press, 1986, ISBN 978-0961734619
  • Ludovit M. Vajdicka: Johann Nepomuk Hummel - minulost a sucasnosf, Hudubni zivot. 17 (1985) Nr. 20, S. 8.
  • Roman Jasinski: Rozmaitosci muzyczne Hummel, Ruch Muzyczny 29:26-7 N4 1985
  • Joel Sachs: Hummel - recent editions of some of his works, Musical Times, 125:579+ Oct 1984
  • Marie-Noelle Collette, Joel-Marie Fauquet, Adelaide de Place, Anne Randier et Nicole Wild: La musique à Paris en 1830-1831, Paris: Bibliothèque nationale, 1983, 418 p.
  • D. Carew: An examination of the composer - Performer relationship in the piano style of J.N. Hummel, Leicester. 1981. dissertation.
  • Osobnosti europskej hudeby a slovensko - (Persönlichkeiten der europäischen Musik und die Slowakei), Bratislava: 1981
  • Weimar Wissenschaftliche Konferenz zum 200. Geburtstag von Johann Nepomuk Hummel, Musik und Gesellschaft 29:119-20 Feb 1979
Mediabestanden die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden op de pagina Johann Nepomuk Hummel op Wikimedia Commons.
  1. ↑ Gemeinsame Normdatei; geraadpleegd op: 11 december 2014.
  2. ↑ Nationaal Normbestand van Tsjechië; geraadpleegd op: 23 november 2019; NKC-identificatiecode: jn20000603068.
  3. ↑ Hummel, Johann Nepomuk (BLKÖ).
  4. ↑ Archivio Storico Ricordi; geraadpleegd op: 3 december 2020; Archivio Storico Ricordi-identificatiecode voor persoon: 2242.
Dit artikel is uitgegeven door Wikipedia. De tekst is beschikbaar onder Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0, tenzij anders vermeld. Voor de mediabestanden kunnen aanvullende voorwaarden gelden.