Marathon van Berlijn

Lopers tijdens de marathon van Berlijn 2007
Tijdens de wedstrijd van 2009

De marathon van Berlijn (bekend als Berlin-Marathon, officieel BMW Berlin-Marathon) is een hardloopwedstrijd over 42,195 km in de Duitse hoofdstad Berlijn. Na de val van de Muur in 1989 groeide de marathon van Berlijn uit tot een van de grootste loopwedstrijden ter wereld. Het parcours is snel: er werd drie keer een vrouwen- en acht keer een mannen-wereldrecord gelopen, waaronder de zeven laatste records.

De loop behoort sinds 2006 tot de World Marathon Majors, samen met die van Londen, New York, Boston, Chicago, Tokio, het WK marathon en de Olympische Marathon.

Geschiedenis

1974 - 1990

De eerste stadsloop vond plaats in 1974 in West-Berlijn in het zuidwestelijke stadsdeel Grünewald. Na 8 jaar werd het parcours verlegd naar het centrum van de stad, met start voor het Rijksdaggebouw en finish op de Kurfürstendamm. De lopers kwamen ook langs Checkpoint Charlie, waardoor de organiserende atletiekclub SCC Berlin de westerse bezettingsmachten bij de organisatie betrok. Vanwege het groeiend aantal deelnemers werd de start in 1987 een stukje verplaatst naar de Straße des 17. Juni, de minisnelweg door de Tiergarten.

1990

Na de val van de Berlijnse Muur (1989) werd in 1990 voor het eerst door Oost-Berlijn gelopen, met een passage door de Brandenburger Tor. De belangstelling voor deelname aan deze editie was zo groot dat de organisatie voor het eerst belangstellenden moest afwijzen.

1990 - heden

Ronaldo da Costa was, in 1998, de eerste man die in Berlijn een wereldrecord liep: 2:06.05. In 1999 en 2001 werd in Berlijn het wereldrecord bij de vrouwen verbeterd; Naoko Takahashi liep in 2001 in Berlijn als eerste vrouw sneller dan 2:20. In 2003 werden start en finish verlegd naar de Brandenburger Tor. Paul Tergat scherpte in dat jaar het wereldrecord aan tot 2:04.55, de eerste keer dat iemand onder de 2:05 dook. Tergats rivaal Haile Gebrselassie liep in 2007 in Berlijn een nieuw wereldrecord, 2:04.26. In 2008 scherpte Gebrselassie dit aan tot 2:03.59. Drie jaar later stond de opvolger van de Ethiopiër, de Keniaan Patrick Makau Musyoki, op hetzelfde parcours klaar om hem zijn wereldrecord afhandig te maken en die opzet lukte: Makau, ook al winnaar in 2010, kwam in de 2011-editie tot 2:03.38, 21 seconden sneller dan zijn legendarische opponent, die zelf ook meeliep, maar de strijd na 27 km met ademhalingsproblemen moest opgeven.

Tijdens de 40e editie in 2013 werd opnieuw een mannen-wereldrecord gelopen: de winnaar, de Keniaan Wilson Kipsang, beëindigde de wedstrijd in een recordtijd van 2:03.23, een verbetering van het vorige record van Makau met vijftien seconden. Ook dit record hield evenwel niet lang stand en werd al tijdens de volgende editie in 2014 verder aangescherpt: de Keniaan Dennis Kimetto liep de wedstrijd uit in een tijd van 2:02.57 en dook zo als eerste in de geschiedenis onder de 2:03. Vier jaar later was het opnieuw raak en was het Eliud Kipchoge, die in Berlijn geschiedenis schreef door als eerste de barrière van 2:02 te doorbreken en 2:01.39 voor zich te laten registreren. In 2022 verbrak Eliud Kipchoge opnieuw het wereldrecord met een tijd van 2:01.09.

In 2019 had de marathonafstand meer dan 44.000 gefinishte deelnemers, waarmee de marathon van Berlijn op de derde plaats staat van de grootste marathons in Europa.

Statistiek

Wereldrecords

In Berlijn werd dertienmaal een wereldrecord verbeterd:

DatumGeslachtNaamLandTijd
10 september 1977VrouwChrista VahlensieckVlag van Bondsrepubliek Duitsland FRG2:34.48
20 september 1998ManRonaldo da CostaVlag van Brazilië BRA2:06.05
26 september 1999VrouwTegla LoroupeVlag van Kenia KEN2:20.43
30 september 2001VrouwNaoko TakahashiVlag van Japan JPN2:19.46
28 september 2003ManPaul TergatVlag van Kenia KEN2:04.55
30 september 2007ManHaile GebrselassieVlag van Ethiopië ETH2:04.26
28 september 2008ManHaile GebrselassieVlag van Ethiopië ETH2:03.59
25 september 2011ManPatrick MakauVlag van Kenia KEN2:03.38
29 september 2013ManWilson KipsangVlag van Kenia KEN2:03.23
28 september 2014ManDennis KimettoVlag van Kenia KEN2:02.57
16 september 2018ManEliud KipchogeVlag van Kenia KEN2:01.39
25 september 2022ManEliud KipchogeVlag van Kenia KEN2:01.09
24 september 2023VrouwTigst AssefaVlag van Ethiopië ETH2:11.53

Erelijst

EditieDatumTijdWinnaarLandTijdWinnaresLand
48 24 september 2023 2:02.42 Eliud Kipchoge Vlag van Kenia KEN 2:11.53 Tigst Assefa Vlag van Ethiopië ETH
47 25 september 2022 2:01.09 Eliud Kipchoge Vlag van Kenia KEN 2:15.37 Tigst Assefa Vlag van Ethiopië ETH
46 26 september 2:05.45 Guye Adola Vlag van Ethiopië ETH 2:20.09 Gotytom Gebreslase Vlag van Ethiopië ETH
Afgelast omwille van de corona-pandemie
4529 september 20192:01.41Kenenisa BekeleVlag van Ethiopië ETH2:20.14Ashete BekereVlag van Ethiopië ETH
4516 september 20182:01.39Eliud KipchogeVlag van Kenia KEN2:18.11Gladys CheronoVlag van Kenia KEN
4424 september 20172:03.32Eliud KipchogeVlag van Kenia KEN2:20.23Gladys CheronoVlag van Kenia KEN
4325 september 20162:03.03Kenenisa BekeleVlag van Ethiopië ETH2:20.45Aberu KebedeVlag van Ethiopië ETH
4227 september 20152:04.00Eliud KipchogeVlag van Kenia KEN2:19.25Gladys CheronoVlag van Kenia KEN
4128 september 20142:02.57Dennis KimettoVlag van Kenia KEN2:20.18Tirfi TsegayeVlag van Ethiopië ETH
4029 september 20132:03.23Wilson KipsangVlag van Kenia KEN2:21.13Florence KiplagatVlag van Kenia KEN
3930 september 20122:04.15Geoffrey MutaiVlag van Kenia KEN2:20.30Aberu KebedeVlag van Ethiopië ETH
3825 september 20112:03.38Patrick MakauVlag van Kenia KEN2:19.44Florence KiplagatVlag van Kenia KEN
3726 september 20102:05.08Patrick MakauVlag van Kenia KEN2:23.58Aberu KebedeVlag van Ethiopië ETH
3620 september 20092:06.08Haile GebrselassieVlag van Ethiopië ETH2:24.47Atsede HabtamuVlag van Ethiopië ETH
3528 september 20082:03.59Haile GebrselassieVlag van Ethiopië ETH2:19.19Irina MikitenkoVlag van Duitsland GER
3430 september 20072:04.26Haile GebrselassieVlag van Ethiopië ETH2:23.17Gete WamiVlag van Ethiopië ETH
3324 september 20062:05.56Haile GebrselassieVlag van Ethiopië ETH2:21.34Gete WamiVlag van Ethiopië ETH
3225 september 20052:07.41Philip ManyimVlag van Kenia KEN2:19.12Mizuki NoguchiVlag van Japan JPN
3126 september 20042:06.44Felix LimoVlag van Kenia KEN2:19.41Yoko ShibuiVlag van Japan JPN
3028 september 20032:04.55Paul TergatVlag van Kenia KEN2:26.32Yasuko HashimotoVlag van Japan JPN
2929 september 20022:06.47Raymond KipkoechVlag van Kenia KEN2:21.49Naoko TakahashiVlag van Japan JPN
2830 september 20012:08.47Joseph NgolepusVlag van Kenia KEN2:19.46Naoko TakahashiVlag van Japan JPN
2710 september 20002:07.42Simon BiwottVlag van Kenia KEN2:26.15Kazumi MatsuoVlag van Japan JPN
2626 september 19992:06.44Josephat KipronoVlag van Kenia KEN2:20.43Tegla LoroupeVlag van Kenia KEN
2520 september 19982:06.05Ronaldo da CostaVlag van Brazilië BRA2:25.22Marleen RendersVlag van België BEL
2428 september 19972:07.41Elijah LagatVlag van Kenia KEN2:23.44Catherina McKiernanVlag van Ierland IRL
2329 september 19962:09.15Abel AntónVlag van Spanje ESP2:26.35Colleen De ReuckVlag van Zuid-Afrika RSA
2224 september 19952:07.02Sammy LeleiVlag van Kenia KEN2:25.37Uta PippigVlag van Duitsland GER
2125 september 19942:08.31António PintoVlag van Portugal POR2:25.15Katrin DörreVlag van Duitsland GER
2026 september 19932:10.57Xolile YawaVlag van Zuid-Afrika (1982-1994) RSA2:26.20Renata KokowskaVlag van Polen POL
1927 september 19922:08.07David TsebeVlag van Zuid-Afrika (1982-1994) RSA2:30.22Uta PippigVlag van Duitsland GER
1829 september 19912:10.57Steve BraceVlag van Wales WAL2:27.36Renata KokowskaVlag van Polen POL
1730 september 19902:08.16Steve MoneghettiVlag van Australië AUS2:28.37Uta PippigVlag van Duitsland GER
161 oktober 19892:10.11Alfredo ShahangaVlag van Tanzania TAN2:28.45Päivi TikkanenVlag van Finland FIN
159 oktober 19882:11.45Suleiman NyambuiVlag van Tanzania TAN2:29.16Renata KokowskaVlag van Polen POL
144 oktober 19872:11.11Suleiman NyambuiVlag van Tanzania TAN2:31.22Kerstin PreßlerVlag van Duitsland GER
1328 september 19862:11.03Boguslaw PsujekVlag van Polen POL2:32.10Charlotte TeskeVlag van Duitsland GER
1229 september 19852:11.43Jimmy AshworthVlag van Engeland ENG2:34.10Magda IlandsVlag van België BEL
1130 september 19842:13.35John SkovbjergVlag van Denemarken DEN2:39.32Agnes JakabVlag van Hongarije HUN
1025 september 19832:13.37Karel LismontVlag van België BEL2:40.32Karen HoldsworthVlag van Verenigd Koninkrijk GBR
926 september 19822:14.46,0Domingo TibaduizaVlag van Colombia COL2:47.04,1Jean LochheadVlag van Verenigd Koninkrijk GBR
827 september 19812:15.41,8Ian RayVlag van Engeland ENG2:47.23,5Angelika StephanVlag van Duitsland GER
728 september 19802:16.48Ingo SensburgVlag van Duitsland GER2:47.18Gerlinde PüttmannVlag van Duitsland GER
630 september 19792:21.09Ingo SensburgVlag van Duitsland GER3:07.06,6Jutta von HaaseVlag van Duitsland GER
53 september 19782:20.02,6Michael SpöttelVlag van Duitsland GER2:57.09,0Ursula BlaschkeVlag van Duitsland GER
4b10 september 19772:16.20,7Norman WilsonVlag van Verenigd Koninkrijk GBR3:10.26,8Angelika BrandtVlag van Duitsland GER
4a10 september 19772:15.18,3Günter MielkeVlag van Duitsland GER2:34.47,5Christa VahlensieckVlag van Duitsland GER
326 september 19762:23.08Ingo SensburgVlag van Duitsland GER3:04.12Ursula BlaschkeVlag van Duitsland GER
228 september 19752:47.08Ralf BochröderVlag van Duitsland GER3:59.15Kristin BochröderVlag van Duitsland GER
113 oktober 19742:44.53Günter HallasVlag van Duitsland GER3:22.01Jutta von HaaseVlag van Duitsland GER

Top 10 snelste overall

Met een gemiddelde tijd van 2:02.28,1 staat Berlijn op de eerste plaats van de Lijst van snelste marathonsteden.

RangNaamLandTijdJaarPlek
1Eliud KipchogeVlag van Kenia KEN2:01.09 (WR)20221
2Eliud KipchogeVlag van Kenia KEN2:01.3920181
3Kenenisa BekeleVlag van Ethiopië ETH2:01.4120191
4Sabastian SaweVlag van Kenia KEN2:02.1620251
5Eliud KipchogeVlag van Ethiopië ETH2:02.4220231
6Birhanu LegeseVlag van Ethiopië ETH2:02.4820192
7Dennis KimettoVlag van Kenia KEN2:02.5720141
8Kenenisa BekeleVlag van Ethiopië ETH2:03.0320161
9Emmanuel MutaiVlag van Kenia KEN2:03.1320142
10Wilson KipsangVlag van Kenia KEN2:03.1320162
10Vincent KipkemoiVlag van Kenia KEN2:03.1320232

(bijgewerkt t/m 2025)

Deelnemers

In de tabel hieronder staat het aantal gefinishte marathonlopers vermeld:

JaarGefinishtPercentage
TotaalMannenVrouwenMannenVrouwen
2022 34.777 23.263 11.514 67% 33%
2021 23.097 16.731 6.366 72% 28%
2019 44.065 30.775 13.290 70% 30%
2018 40.781 28.452 12.329 70% 30%
2017 39.234 28.162 11.072 72% 28%
201636.05426.8079.24774%26%
201536.82027.8978.92376%24%
201428.99922.2096.79077%23%
201336.54427.5498.99575%25%
201234.35026.4517.89977%23%
201132.98625.5727.41478%22%
201034.22526.7267.49978%22%
200935.03527.9657.07080%20%
200835.78328.3547.42979%21%
200732.48625.9946.49280%20%
200630.18224.0946.08880%20%
200530.37324.5015.87281%19%
200428.02222.8005.22281%19%
200330.70925.1085.60182%18%
200225.28620.8804.40683%17%
200125.79221.6694.12384%16%
200022.87919.3323.54784%16%
199919.12916.5372.59287%13%
199821.00417.7953.20985%15%
199714.98213.1201.86288%12%
199616.52914.4892.04088%12%
199513.08811.6821.40689%11%
199412.26310.9801.28390%10%
199314.10712.5861.52189%11%
199213.22511.9181.30790%10%
199114.84913.4561.39391%9%
199022.80620.4152.39190%10%
198913.43312.2331.20091%9%
198813.11711.9861.13191%9%
198712.67411.6511.02392%8%
198611.45010.57487692%8%
19859.8109.14666493%7%
19847.2976.87542294%6%
19835.1214.88623595%5%
19823.4483.31813096%4%
19812.5612.41814994%6%
19802942761894%6%
19792222071593%7%
19781971871095%5%
19772302191195%5%
19763112961595%5%
1975236232498%2%
19742442341096%4%

Zie ook

Zie de categorie Berlin Marathon van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.