Mahlzeit

Mahlzeit (letterlijk "etenstijd") is een in Duitsland en Oostenrijk vaak gebruikte begroeting, die meestens rond lunchtijd gebezigd wordt.

De term is een verkorte vorm van een vroeger veelgebruikte begroeting "Gesegnete Mahlzeit!" (gezegende maaltijd).^[1] De afkorting was al in de 19e eeuw gebruikelijk, zoals te lezen is in het woordenboek van de gebroeders Grimm, waarbij de betekenis van zegen vandaag de dag grotendeels verloren is gegaan.

De uitdrukking "Mahlzeit" is moeilijk te vertalen in andere talen. In de omgangstaal wordt deze uitdrukking gebruikt wanneer men elkaar, veelal op de werkvloer, rond lunchtijd ontmoet. Vaak wordt de uitdrukking gebruikt bij het vertrek naar en terug van de lunchpauze. De term komt niet helemaal overeen met het Nederlandse "eet smakelijk" (in het Duits is dat Guten Appetit), het doel is eerder een collega te begroeten dan de ander succes bij het spijzen toe te wensen.^[2] In de zakelijke wereld kan deze vorm van aanspreken soms wat scheve ogen opleveren vanwege de implicatie van een persoonlijke relatie met de begroette, hetgeen in de nogal hiërarchisch en formeel ingestelde zakencultuur niet snel het geval is. Buiten Noord-Duitsland wordt de begroeting "Mahlzeit"ook wel des ochtends gebruikt.

Leopold Tyrmand, een auteur van joodse komaf die tijdens de Tweede Wereldoorlog met valse papieren in Frankfurt am Main in luxe hotels had gewerkt, stelt dat de begroeting "Mahlzeit" destijds werd gebruikt door Duitsers die niet de Hitlergroet wilden brengen.^[3]