Lijst van Stolpersteine in Amsterdam-Zuid

Stolpersteine voor de familie Pollack, Beethovenstraat 55

De lijst van Stolpersteine in Amsterdam-Zuid geeft een overzicht van de Stolpersteine in Amsterdam-Zuid in de Nederlandse provincie Noord-Holland die zijn geplaatst in het kader van het Stolpersteine-project van de Duitse beeldhouwer-kunstenaar Gunter Demnig.

Stolpersteine zijn opgedragen aan slachtoffers van het nationaalsocialisme, al diegenen die zijn vervolgd, gedeporteerd, vermoord, gedwongen te emigreren of tot zelfmoord gedreven door het nazi-regime. Demnig legt voor elk slachtoffer een aparte steen, meestal voor de laatste zelfgekozen woning.

Achtergrond

Van de door Duitsland bezette landen van West-Europa had Nederland het hoogste aantal slachtoffers van de Jodenvervolging, zowel procentueel als absoluut.[1] De overgrote meerderheid van de Nederlandse Joden woonde tijdens de Duitse bezetting in Amsterdam, waar ze door hun concentratie een gemakkelijk doelwit voor vervolging waren. Tijdens de Holocaust werd zo'n 80% van de ongeveer 80.000 Joden die destijds in Amsterdam aanwezig waren, vermoord.

Wie vandaag in Amsterdam op zoek gaat naar joodse gebedshuizen, vindt er vier in het Centrum, één in Amsterdam-West, maar negen in Amsterdam-Zuid. Gelovige Joden wilden dicht bij een synagoge wonen. Maar Amsterdam-Zuid was ook een populaire woonbuurt voor geassimileerde Joden en voor uit Duitsland en Oostenrijk gevluchte Joden. In dit stadsdeel woonden gewone families en enkele beroemde persoonlijkheden, zoals de celliste Frieda Belinfante, de componisten Leo Smit en Frieder Weissmann en de schilders Else en Mommie Schwarz,[2] de oud-voetballer Eddy Hamel van Ajax met zijn vrouw en zijn nog geen vijf jaar oude tweelingzonen,[3] de eerste radio-sportverslaggever Han Hollander en zijn echtgenote,[4] en illusionist Michel Velleman (beter bekend als Ben Ali Libi) en zijn familie.[5] Sommigen wisten te ontsnappen, anderen doken onder, zoals de familie van Anne Frank.[6] Net als het meisje dat het dagboek schreef, werden de geschriften van Etty Hillesum pas postuum bekend.[7] Allen leefden in angst en wachtten op de dag dat ze zouden worden gearresteerd en gedeporteerd.

Deportatietrein uit Westerbork naar Auschwitz

Op 9 februari 1941 vond in Amsterdam een aantal incidenten plaats, waaronder een aanval door NSB'ers op een café aan het Thorbeckeplein, dat zwaar werd beschadigd. De Amsterdamse bevolking reageerde met een golf van stakingen, waarna de Duitsers op 17 februari vierhonderd Joden gijzelden. Twee dagen later werd een Duitse politiepatrouille overgoten met vitriool. Als gevolg hiervan werden op 22 en 23 februari in totaal 650 Joden gearresteerd. Voordat ze werden gedeporteerd, moesten ze urenlang op de grond knielen.[8]

Vanaf 1942 kwamen de razzia's op gang. De toenemende repressie leidde uiteindelijk tot deportatie naar Auschwitz of Sobibór en moord in een van de gaskamers.

Stolpersteine

Het exacte aantal geplaatste Stolpersteine in Amsterdam-Zuid is niet bekend. Geen van de gebruikte bronnen vermeldt ze allemaal, sommige bronnen geven onjuiste adressen.[9] Deze lijst was in 2023 grotendeels compleet, er werden 606 Stolpersteine geregistreerd, die aan de hand van foto's konden worden geïdentificeerd. Omdat het Stolpersteine-project doorloopt, kan deze lijst onvolledig zijn.

Data van plaatsingen

volgt

Zie ook

Dit artikel is uitgegeven door Wikipedia. De tekst is beschikbaar onder Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0, tenzij anders vermeld. Voor de mediabestanden kunnen aanvullende voorwaarden gelden.