Lichtbos Eindhoven

Lichtbos Eindhoven
Lichtbos Eindhoven
Locatie Vlag van Nederland Nederland
Coördinaten 51° 28 NB, 5° 26 OL
Oppervlakte ca. 660 hectare
Opening 2025
Beheerder gemeente Eindhoven
Detailkaart

Lichtbos Eindhoven (voorheen simpelweg het 'stadsbos'[1][2][3]), is een natuurgebied in het noordwesten van de Nederlandse stad Eindhoven. Het is een uitgestrekt bos- en parklandschap dat als samenhangend stadsbos is ingericht. De naam verwijst naar de historische verbondenheid van het natuurgebied met het Philips-erfgoed en de lichtindustrie van Eindhoven.

Situering

Lichtbos Eindhoven ligt in het noordwesten van Eindhoven, grotendeels in de wijk Halve Maan; en is omringd door de woonbuurt Vreedeoord, het PSV-sportcomplex De Herdgang en het woongemeenschap meer & deel in het noordoosten, de buurt Strijp-S in het zuidoosten, Meerrijk en Eindhoven Airport in het zuidwesten, Mispelhoefwijk in het noordwesten, en het stafsdeel Woensel in het noorden.

Beschrijving

Het natuurgebied is omsloten door de Boschdijk, het Beatrixkanaal, de Anthony Fokkerweg en de Elburglaan, en is een verzameling van landgoederen, parken en buitenplaatsen, zoals De Mispelhoef, De Grote Beek, het Philips de Jongh Wandelpark, Philips van Lenneppark, Welschap en landgoed De Wielewaal.[4][5]

Het totale terrein is ongeveer 660 hectare groot.[6] In de literatuur specifiek benoemde oppervlaktes en objecten zijn samengevat in onderstaande tabel.

Enkele deelgebieden van Lichtbos Eindhoven en hun bijzonderheden
Deelgebied Oppervlakte (erfgoed)objecten
Landgoed De Wielewaal 145 ha
[7]
Landhuis De Wielewaal; historische tuinaanleg; lanenstructuur; park- en bosaanleg uit Philips-periode
Philips de Jongh Wandelpark 25-29 ha
[8][9][10]
Historisch wandelpark; landschappelijke erfgoed, in opdracht van Anton Philips
Philips fruittuin ruim 12 ha
[11]
Hoogstamboomgaarden; historische fruitteeltstructuur; educatieve fruitpercelen
Zonnepark Welschap ca. 2,5 ha
[12]

Geschiedenis

In de negentiende eeuw bestond het landschap voornamelijk uit natte heide met vennen. In de loop van die eeuw werden delen ontwaterd en beplant met productiebos. In 1912 werd een belangrijk deel van het gebied aangekocht door Anton Philips, die het ontwikkelde tot een besloten landgoed met bosaanplant, lanen en tuinen.[13] Dit werd het landgoed De Wielewaal genoemd.

Landhuis De Wielewaal

In de jaren daarna werden verschillende tuinen aangelegd, waaronder een pinetum, en kreeg het landgoed zijn karakteristieke landschappelijke inrichting. In 1934 werd op het terrein landhuis De Wielewaal gebouwd, dat later werd bewoond door Frits Philips. Tijdens de Tweede Wereldoorlog liep het gebied schade op door bombardementen, waarvan sporen in het landschap bewaard zijn gebleven.[13]

Na het overlijden van Frits Philips werd het landgoed in 2007 verkocht en bleef het gedurende meerdere jaren in particuliere handen.[14]

In 2022 verwierf de gemeente Eindhoven Landgoed De Wielewaal met het expliciete doel het gebied onderdeel te maken van een groter, samenhangend en publiek toegankelijk groengebied. Het geheel van parken, landgoederen en natuurgebieden die historisch en landschappelijk met elkaar verbonden zijn en samenhangen met het Philips-erfgoed kreeg de naam “Lichtbos Eindhoven”, gekozen na een openbare naamgevingsprocedure onder de inwoners.[15] Met de uitvoering van het plan werd het gebied geleidelijk aan opengesteld en werden de deelgebieden met elkaar verbonden. Zo werd Landgoed De Wielewaal in het najaar van 2025 voor het eerst echt opengesteld voor het publiek en vond de officiële opening van het Lichtbos Eindhoven plaats.[13]

Zie de categorie Lichtbos Eindhoven van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.