CPO meer & deel

CPO meer & deel is een woongemeenschap in de Nederlandse stad Eindhoven, ontwikkeld via collectief particulier opdrachtgeverschap van veertig huishoudens. De ruimtelijke opzet en sociale structuur van de gemeenschap wordt gekenmerkt door duurzame bouw met gedeelde voorzieningen en collectieve energievoorzieningen. Het is een voorbeeld van collectief, circulair en sociaal wonen.

Meer & deel is ontworpen vanuit een fundamenteel andere benadering dan gebruikelijk in de Nederlandse woningbouw. In plaats van te vertrekken vanuit individuele woningen, lag de focus op het creëren van een woonomgeving waarin gedeelde waarden centraal staan. Het project is ontwikkeld door een Collectief Particulier Opdrachtgeverschap, waarbij toekomstige bewoners – georganiseerd in een vereniging van eigenaren – gezamenlijk opdrachtgever en ontwikkelaar zijn, met als doel een duurzame, hechte en veerkrachtige gemeenschap te vormen.^[1][2]

De kernwaarden die aan de basis lagen van het ontwerp zou een gezonde balans moeten vormen tussen autonomie en verbinding, de kracht van het collectief, ruimte voor het onbestemde en verantwoord, natuurlijk wonen. Deze uitgangspunten bepaalden zowel de ruimtelijke opzet als de sociale structuur van het project.^[3]

Meer & deel is gebouwd aan de noordwestelijke kant van Eindhoven, op het voormalige Philips-kantorenpark wat nu deel uitmaakt van de woonwijk Vredeoord.^[4] Pal ten westen van het deelwijkje, aan de andere kant van het Eindhoven – Den Bosch-spoortraject, ligt Lichtbos Eindhoven op loopafstand.

Het project omvat veertig duurzame woningen geclusterd in vijf woongebouwen, grotendeels uitgevoerd als hybride, duurzaam bouwsystemen, met daarin biobased-kruislaagshout, draagconstructies in houtskeletbouw, betonnen kanaalplaatvloeren^[3][5][6] en gegalvaniseerd staal. Hoge energieprestaties, een duurzame waterkringloop en biodiversiteit zijn hierbij geïntegreerd. De appartementen delen diverse voorzieningen, waaronder een ontmoetingsruimte, klusruimtes, logeerstudio’s, fietsenstallingen, bergingen, een wasruimte en een gemeenschappelijke tuin, met als doel de ecologische voetafdruk te verlagen en de sociale samenhang te vergroten.^[1]

Het complex heeft een collectieve ondergrondse warmteopslag en collectieve warmteopwekking: dit is een waterbassin in de tuin dat via zonneboilers op de daken warmte opslaat en zo een gesloten verwarmingssysteem vormt zonder aansluiting op stadsverwarming.^[7][8][9]

In 2018 startte architect Philippe Rol (1984)^[10][11][12] samen met zijn toenmalige partner en twee andere stellen een initiatief vanuit hun eigen woonbehoefte. Op de betreffende locatie had woningcorporatie Trudo oorspronkelijk het plan om zeventien duurdere woningen te realiseren. De initiatiefgroep stelde echter voor om op de hoek van het terrein een sociale en duurzame deelwoonwijk te ontwikkelen. Trudo gaf ruimte om dit plan verder uit te werken en zou het aan de bewoners verkopen.^{[13][14][4][15]}

Alle woningen waren in 2022 verkocht aan bewoners die geselecteerd werden op hun onderschrijving van de kernwaarden van de gemeenschap.^[9] De uiteindelijk twee jaar durende bouw begon dat jaar en het project resulteerde in 18 duurzame woningen en 22 appartementen, voorzien van diverse gemeenschappelijke voorzieningen.^[16]

Het project won in 2025 de Dirk Roosenburg-prijs, een prijs voor ‘ruimtelijke kwaliteit’ die sinds 1989 wordt uitgegeven door gemeente Eindhoven.^[8] Volgens de jury worden in het project woonidealen niet alleen omarmd, maar ook gerealiseerd. Het zou zich onderscheiden door het gebruik van innovatieve technieken en biobased materialen, het grote doorzettingsvermogen van de initiatiefnemers en de wijze waarop het wonen opnieuw betekenis geeft en mensen verbindt.^[5][17][18]

• Jaarboek Landschapsarchitectuur en stedenbouw in Nederland 2025, een uitgave van vaktijdschrift Blauwe Kamer. Meer & deel wordt in dit boek beschreven.^[19]

• Website van meer & deel
• Ginneken, Sem van, Irene en Dries wonen gezellig en groen in gedeeld wooncomplex (rapportage), Studio040, 25 mei 2024