Kasteel Ter Laken
Het Kasteel Ter Laken is een kasteel in de tot de Antwerpse gemeente Heist-op-den-Berg behorende plaats Booischot, gelegen aan de Hofdreef 2.
Geschiedenis
Al in de 14e eeuw was er sprake van een domein op deze plaats dat de zetel vormde van de heerlijkheid Ter Laken. Het was een feodale entiteit met eigen rechtspraak en inkomsten uit gronden langs de Grote Nete.
In de 17e eeuw kwam het domein in bezit van de familie Della Faille, een invloedrijke Antwerpse koopmans- en adellijke familie. Verschillende telgen bekleedden bestuurlijke functies en leverden een belangrijke bijdrage aan de ontwikkeling van Booischot, zowel op economisch als maatschappelijk vlak.[1]
Omstreeks 1800 werd het kasteel herbouwd in een classicistische stijl, als residentie van de familie.
Na de dood van Ernestine della Faille kwam het domein in handen van haar zoon Alfons della Faille de Levergem (1809–1890), die van 1836 tot 1842 burgemeester van Booischot was. In 1868 erfde hij het domein en liet het bestaande kasteel tussen 1871 en 1874 grondig herbouwen naar een ontwerp van de Antwerpse architect Joseph Claes. Deze gaf het gebouw zijn huidige neoclassicistische karakter, met een monumentale voorgevel en een symmetrische aanleg.[2]
Door huwelijken kwam het domein nadien in bezit van de familie de Turck de Kersbeek en vervolgens van de familie de Gruben. In 1928 liet Hervé de Gruben een villa in cottagestijl met bijhorende lusttuin oprichten op het domein. Deze villa, die zich naast het kasteel bevindt, werd ontworpen als modern woonhuis in landelijke stijl en is sinds 2017 bekend als filmlocatie van de televisiereeks Tabula Rasa.[3]
In de 20e eeuw bleef het kasteel generaties lang in particulier bezit van de familie de Gruben. In 1967 erfde Ignace de Gruben het domein van zijn oom Hervé de Gruben en was aldus de laatste private eigenaar.
In juli 2018 is het kasteeldomein verworven door de gemeente Heist-op-den-Berg en Stichting Kempens Landschap: de gemeente kocht de gebouwen, Kempens Landschap verwierf de erfpacht. Sindsdien neemt men instaat voor beheer, publieke toegankelijkheid en restauratie van het terrein.[2][4]
Kasteel
Het kasteel is een groot complex in Vlaamse neorenaissancestijl, gebouwd in baksteen met veel gebruik van natuursteen. De ingangspartij is gebouwd als een toren van drie bouwlagen. Ook de huiskapel is voorzien van een toren. Veel vensters hebben een driehoekig fronton. De versieringen omvatten ook allerlei tegeltjes met maansikkel- en Frans leliemotief.
Diverse salons hebben een neogotische inrichting.
Domein
Het kasteeldomein wordt in het noorden begrensd door de Grote Nete. Ook de Oude Molenbeek en de Herseltse Loop stromen door of langs het domein dat onder meer door een lindendreef kan worden bereikt.
Het terrein van circa 29 tot 30 hectare omvat een eikenbos, graslanden, diverse waterpartijen en een aantal bijgebouwen waaronder een hoeve, een boswachterswoning en een villa in cottagestijl. Ook is er een ijskelder met paviljoen, dat kort na 1997 werd ingericht als boskapel. Deze bezit ook enkele neogotische reliëfs, afkomstig uit een niet nader bekende abdij.
Publiekswerking
Sinds 2018 is het park vrij toegankelijk voor wandelaars. In maart 2025 werd er in samenwerking met VRT en Toerisme Vlaanderen een PodWalk gelanceerd, ingesproken door Arnout Hauben. Deze GPS-gestuurde audiotour van 5,4 km en circa 90 minuten brengt de geschiedenis van het domein tot leven.[5]
Film- en televisielocatie
Het kasteeldomein Hof Ter Laken werd gebruikt als filmlocatie in verschillende Vlaamse producties.
Pallieter (1975)
Voor de verfilming van Felix Timmermans’ roman Pallieter (regie: Roland Verhavert) werden meerdere scènes in en rond Hof Ter Laken opgenomen. Het trouwfeest vond plaats in een schuur van de remise en de eetkamer van het kasteel fungeerde als set voor de woning van de pastoor.[6] Ook de hoeve ’t Bergske, tegenover het domein langs de Grote Nete, werd als locatie gebruikt.[7]
Tabula Rasa (2017)
De psychologische thrillerserie Tabula Rasa gebruikte de villa in cottagestijl binnen het domein als setlocatie. De woning, gebouwd rond 1928, ligt in hetzelfde parklandschap als het kasteel en de hoeve.[8][9]
- ↑ Inventaris Onroerend Erfgoed – Kasteeldomein Ter Laken, geraadpleegd op 26 augustus 2025.
- 1 2 Kempens Landschap – Hof Ter Laken, geraadpleegd op 26 augustus 2025.
- ↑ Inventaris Onroerend Erfgoed, Villa in cottagestijl (Hofdreef 3), geraadpleegd op 26 augustus 2025.
- ↑ Burchten-kastelen.be – “In juli 2018 nemen de gemeente Heist-op-den-Berg en vzw Kempisch Landschap het domein over van de familie de Gruben”, geraadpleegd op 26 augustus 2025.
- ↑ Kempens Landschap, Dwars door Hof Ter Laken met VRT PodWalks, geraadpleegd op 26 augustus 2025.
- ↑ Landelijke Gilden Booischot, Booischot als filmdecor – Pallieter, geraadpleegd op 26 augustus 2025.
- ↑ Gemeente Hulshout, toeristische brochure (juli 2020), p. 9, geraadpleegd op 26 augustus 2025.
- ↑ Inventaris Onroerend Erfgoed, Villa in cottagestijl – Hof Ter Laken, geraadpleegd op 26 augustus 2025.
- ↑ Urban Relics, Project Tabula Rasa, geraadpleegd op 26 augustus 2025.
