Juan de Juni
| Juan de Juni | ||||
|---|---|---|---|---|
| Persoonsgegevens | ||||
| Geboren | Joigny, 1506 | |||
| Overleden | Valladolid, 1577 | |||
| Geboorteland | Frankrijk | |||
| Nationaliteit | Frans-Spaans | |||
| Opleiding en beroep | ||||
| Beroep | beeldhouwer, schilder en architect | |||
| Oriënterende gegevens | ||||
| Jaren actief | 15?-1577 (zeker vanaf 1530) | |||
| Stijl | renaissance | |||
| RKD-profiel | ||||
| ||||
Juan de Juni (Joigny, 1506 – Valladolid, 1577) was een Frans-Spaanse beeldhouwer, schilder en architect.
Juan de Juni was, net als de Spaanse beeldhouwers Alonso Berruguete en Esteban Jordán, een toonaangevende vertegenwoordiger van de school van de Castiliaanse beeldhouwkunst van Valladolid, bekend voor haar religieuze renaissance-beelden. Hij was niet alleen een meester in het vervaardigen van beelden, hij sneed ook de decoratieve onderdelen van gevels, portalen en retabels. Hij wijdde zich eveneens aan de opbouw en de enscenering van de retabels.
De Juni is bekend om zijn krachtige en energieke stijl. Hij werd daarin geholpen door zijn perfecte beheersing van beeldhouwkundige materialen zoals hout, steen en gebakken klei en door zijn grondige kennis van de menselijke anatomie (bijvoorbeeld de gespierde ledematen). Zijn figuren worden heel realistisch, met dynamische gebaren en in volle passie, weergegeven. Ze zijn expressief en emotievol. Ze stralen dramatische intensiteit en pathos uit (bijvoorbeeld het lichamelijk lijden van Christus wordt ongenadig in 'beeld' gebracht). Daarbij krijgen de beelden heel dikwijls gedraaide en verdraaide vormen (bijvoorbeeld hoofden, wat al wijst op het opkomende maniërisme). Ze zijn tot in het detail uitgewerkt (bijvoorbeeld de minutieuze drapering van de gewaden).
De productie van de Juni omvat vooral religieus werk. De verering van de Maagd Maria en de laatste episodes van de Passie (Kruisiging, Kruisafneming, Graflegging) droegen zijn voorkeur weg. Daarnaast heeft hij ook enkele beelden van mythologische, aristocratische en militaire figuren vervaardigd. Hij verwezenlijkte meer dan vijftig beelden in Spanje: figuren, retabels, graftombes, reliëfs, medaillons, kleinere beeldjes en levensechte beeldengroepen.
Leven
Juan de Juni werd in 1506 als Jean de Joigny geboren in Joigny, een Frans stadje. Hij kreeg zijn kunstopleiding in Frankrijk en Italië waar hij zich verder vervolmaakte. Het ruiterstandbeeld (1530) van de heilige Theobaldus van Provins gaat door als een vroeg en zeldzaam Frans werk van de jonge Jean. Het toont de heilige als ridder en troont boven het noordportaal van de kerk van Saint-Thibault in zijn geboortestad.
Hij trok naar Spanje omstreeks 1533. Daar werd zijn naam gehispaniseerd tot Juan de Juni. Hij kwam terecht in León waar hij onder meer meehielp de voorgevel van het Convento de San Marcos te versieren (1535). In 1537 was hij werkzaam in Medina de Rioseco waar hij polychrome figuurtjes in gebakken klei modelleerde die dienden als schetsen naar zijn opdrachtgevers toe. Hij aanvaardde vooral opdrachten van vooraanstaande geestelijken en religieuze ordes zoals in onder meer Salamanca, Segovia, Medina del Campo en El Burgo de Osma.
De Juni overleed in 1577 in Valladolid. Hij liet zijn atelier na aan zijn buitenechtelijke zoon Isaac de Juni en aan enkele medewerkers en leerjongens die zijn stijl voortzetten.
Belangrijke werken
- in Valladolid
- La Virgen de los Cuchillos (de Maagd van de Messen) in de kerk van Nuestra Señora de las Angustias (Onze-Lieve-Vrouw van Smarten) (omstreeks 1561). Dit is een van de oudste beelden die in de processies van de Semana Santa wordt rondgedragen.
- El entierro de Cristo (De Graflegging van Christus), (tussen 1541-1544) wordt beschouwd als de Juni's meesterwerk. Het is de eerste beeldengroep die de Juni verwezenlijkte voor de stad en staat in het Museo Nacional de Escultura.
- In het bovenvermelde museum bevinden zich eveneens Santa Ana (1540-1545), San Antonio de Padua con el Niño (Antonius van Padua met het Kind) (1560-1577) en San Juan Bautista (Johannes de Doper). De beeldengroep El Calvario (de Calvarie) met de gekruisigde Christus, Maria en de apostel Johannes (1556-1557) werd pas in 1998 overgedragen vanuit Ciudad Rodrigo naar het museum.
- Het retabel van de kerk van Santa Maria la Antigua (1550-1562) werd overgebracht naar de kathedraal.
- Ecce Homo (1560-1570) in het museum van de kathedraal.
- een Cristo crucificado (gekruisigde Christus), vroeger in het klooster van Santa Catalina de Siena, heden in de kerk van San Pablo.
- elders in Spanje
- León: de platereske voorgevel van het Convento de San Marcos werd mee ontworpen door de Juni. Ook El Retablo del Nacimiento de Jesús (het retabel van de Geboorte van Jezus) (1535-1536) in de kloostergang is van de hand van de Juni, evenals het relieve del Calvario con Cruz (reliëf van de Calvarie met Kruis) en het relieve del Descendimiento (reliëf van de Kruisafneming) in de nissen van het portaal van de kloosterkerk. Belangrijk zijn ook het beeld van San Mateo (1540) dat uit het klooster werd gehaald en nu in het Museo de León staat en zijn bijdrage aan de koorbanken.
- Medina de Rioseco: El Retablo Mayor de la Inmaculada Concepción (het hoofdretabel van de Onbevlekte Ontvangenis) in de grafkapel van de familie Benavente van de kerk van Santa Maria de Mediavilla (1557). In het Museo de San Francisco bevinden zich San Jerónimo penitente en El Martirio de San Sebastián, twee beeldengroepen vervaardigd in terracotta (1537).
- Medina del Campo: La Piedad de Medina del Campo (De Piëta van Medina del Campo) (1575) in het Museo de las Ferias.
- Salamanca: Sepulcro del arcediano Gutierre de Castro (graftombe van deken Gutierre de Castro) (omstreeks 1550) in de Oude kathedraal van Salamanca.
- Segovia: El Retablo del Santo Entierro of Llanto sobre Cristo Muerto (het retabel van de Heilige Graflegging of Bewening van de dode Christus) (1571) in de kapel van de Piedad van de kathedraal van Segovia.
- El Burgo de Osma: El Retablo Mayor de la Catedral de Burgo de Osma (het hoofdretabel van de kathedraal, gewijd aan de heilige Maria) (1551-1556).
- Ourense: Inmaculada (Onbevlekte) (rond 1577) in het Museo Arqueológico Provincial, oorspronkelijk in het Convento de San Francisco.
- Barcelona: La Piedad (1537) in het Museo Frederic Marès. Het terracottabeeldje werd in León vervaardigd.
