Jos Wielders

Jos Wielders
Persoonsgegevens
Volledige naam Jan Joseph Wielders
Bijnaam betonarchitect
Geboren Sittard, 3 september 1883
Overleden Sittard, 30 april 1949
Geboorteland Vlag van Nederland Nederland
Nationaliteit Nederlandse
Opleiding en beroep
Beroep architect
Oriënterende gegevens
Jaren actief 1912-1949[1]
Erkenning en lidmaatschap
Archieflocatie Stichting De Domijnen[2]Bewerken op Wikidata
RKD-profiel
Portaal  Portaalicoon   Kunst & Cultuur

Jan Joseph (Jos) Wielders (Sittard, 3 september 1883 - aldaar, 30 april 1949) was een Nederlands architect.

Biografie

Wielders, geboren in Sittard, groeide op in Nieuwstadt als zoon van een meubelmaker. Na de Teekenschool van Roermond ging hij werken bij de architect ir. Joosten uit Valkenburg. In 1910 trad hij in dienst van de gemeente Sittard, eerst als opzichter en vanaf 1912 als stadsarchitect.[1] Vanaf 1917 werd Wielders een zelfstandig architect.[3]

In 1941 werd Wielder benaderd door de pas benoemde NSB-gouverneur Max de Marchant et d'Ansembourg om lid te worden van de Limburgse Raad van Kunst en Kultuur, een door de Duitse bezetter goedgekeurd adviescollege voor cultureel beleid. Wielders, op dat moment een van de toonaangevende architecten in Limburg, zegde aanvankelijk toe, maar krabbelde later terug, naar verluidt onder druk van zijn familie. Hiervoor verontschuldigde hij zich bij de gouverneur middels twee brieven. Na de bevrijding verscheen een politierapport over Wielders' mogelijke pro-Duitse sympathieën, maar daaruit werden geen duidelijke conclusies getrokken en er volgde geen strafvervolging.[4]

Wielders was getrouwd met Elvira Straatman en is de vader van Lily Wielders, een beeldend kunstenares die voornamelijk bekend is om haar glasontwerpen en glas in lood.[5] Toen Wielders in 1949 overleed, werd zijn architectenbureau overgenomen door Jacques van Groenendael jr. Deze was in 1948 in dienst gekomen bij Wielders. In 1952 huwde van Groenendael met Lily Wielders.[6]

Werk

Wielders was in zijn ontwerpen niet schuw van moderne materialen zoals het gebruik van gewapend beton. Tijdgenoten noemden hem ook wel de betonarchitect - waarbij hij wel het beton aan het zicht onttrok. Een van zijn bekendste gebouwen is de watertoren van Schimmert, maar Wielders ontwierp in zijn carrière vooral kerkgebouwen en scholen, of droeg bij aan de restauratie of uitbreiding ervan.[7] Zijn werkgebied lag vooral in de provincie Limburg, maar ook daarbuiten was hij actief zoals het voormalige schoolgebouw van het Koning Willem II College in Tilburg.

Veel van zijn bouwwerken worden omschreven als expressionistisch. Met name in de beginperiode is de invloed van de Amsterdamse School zichtbaar, onder andere bij zijn ontwerp voor de openbare lagere school in Susteren in 1922. Na de Tweede Wereldoorlog kreeg Wielders meer oog voor decoratieve elementen.[3] Volgens sommige auteurs (M. Molenaar MSC, J.H. Pouls) werd zijn werk al voor de oorlog romantischer van karakter en meer streekeigen, waarbij hij op zoek ging naar 'typisch Limburgse' vormen.[8] Een uitgesproken voorbeeld daarvan is het landhuis Schoutenhof in het Geuldal bij Epen, ontworpen in 1939 in opdracht van de pas benoemde Wittemse burgemeester Willem Merckelbach. Het pand wordt gekenmerkt door het gebruik van gele baksteen en muurankers, hoge pannendaken, rolwerkgevels in Maaslandse renaissancestijl en een pseudo-vakwerkgevel. Diezelfde hoge daken en rolwerkgevels zijn te herkennen bij de zestien mijningenieurswoningen die Wielders in 1941 ontwierp in het mijnwerkersdorp Brunssum.[9]

Bouwwerken (selectie)

Patronaatsgebouw, Heerlen (1920)
Sint-Jozefschool, Susteren (1922)
Mollerlyceum, Bergen op Zoom (1926)
Wieënweg 52-54, Brunssum (1941)

Publicatie

  • 1928 Jos Wielders, architect BNA . Wuppertaler Reklame-Verlag, Elberfeld (54 pp.)
Dit artikel is uitgegeven door Wikipedia. De tekst is beschikbaar onder Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0, tenzij anders vermeld. Voor de mediabestanden kunnen aanvullende voorwaarden gelden.