Joop Boomsma
| Joop Boomsma | ||||
|---|---|---|---|---|
| Persoonsgegevens | ||||
| Volledige naam | Joop Boomsma | |||
| Geboortedatum | Rottevalle, 4 augustus 1945 | |||
| Geboorteplaats | Rottevalle | |||
| Overlijdensdatum | Leeuwarden, 4 april 2018 | |||
| Geboorteland | Nederland | |||
| Opleiding en beroep | ||||
| Beroep | Schrijver, dichter en toneelschrijver | |||
| Oriënterende gegevens | ||||
| Jaren actief | 1969 – 2009 | |||
| Werken | ||||
| Genre(s) | misdaadgenre, jeugdtoneel | |||
| Bekende werken | Ien foar de wraak (Eén voor wraak) Kwea jild (Kwaad geld), Fuotprinten yn it sân (Voetafdrukken in het zand)[1] | |||
| Uitgeverij(en) | Eigen beheer | |||
| Website | ||||
| ||||
Joop Boomsma (Rottevalle, 4 augustus 1945 – Leeuwarden, 4 april 2018)[2][3] was een Nederlands schrijver, dichter, toneelschrijver en autodidact. Tevens was hij drievoudig winnaar van de Rely Jorritsmapriis, een Friese Literatuurprijs. Hij heeft voornamelijk in het Fries gepubliceerd en is vooral bekend vanwege zijn misdaadromans en -verhalen.[4]
Biografie
Jeugd
Joop Boomsma is de zoon van Siebe en Wytske Boomsma, hij werd geboren in Rottevalle, in de gemeente Smallingerland en had één oudere zuster, Ieke. Op vier jarige leeftijd verhuisde het gezin naar het dorp Surhuisterveen in de gemeente Achtkarspelen tegen de provinciale grens met Groningen omdat zijn vader daar aan de slag kon in de fabriek. Aldaar krijgt hij nog twee jongere zusters erbij, Hilly en Geke.[2]
Kweekschool en verkeersongeluk
Begin jaren '60 gaat Boomsma naar de Rijkskweekschool in Drachten en ontwikkelt hier zijn liefde voor het Fries. Tevens leert hij hier Jenny Eppinga[3] kennen met wie hij later in oktober 1967 in het huwelijk is getreden waarna zij samen in Gorredijk gingen wonen. Zij trouwden primair vanwege het hogere soldij dat werd uitbetaald aan getrouwde dan aan vrijgezelle mannen. Boomsma wist dat hij opgeroepen zou worden voor zijn dienstplicht. Uiteindelijk is dit toch niet doorgegaan omdat hij in december 1967 door een verkeersongeval met de auto, als bijrijder, tegen een boom klapte. Doordat hij meerdere botbreuken opliep was hij maanden uit de roulatie.[2]
Eerste Friestalige publicatie
Tijdens zijn revalidatie legde hij zich toe op het lezen van moderne en historische Friestalige literatuur en leerde zo zichzelf om in het Fries te schrijven. Boomsma werd tijdens een literaire avond in Gorredijk, voorgesteld aan schrijver Freark Dam die hem vroeg wat werk toe te sturen voor het Friestalig cultureel maandblad De Strikel waarvan hij eindredacteur was. Dit werd zijn eerste officiële Friestalige publicatie.[2]
Docent, journalist en schrijversschap
In augustus 1968 kon Boomsma aan de slag als docent in het Zuid-Hollandse dorp Gouderak, dat tegenwoordig onderdeel is van de gemeente Krimpenerwaard. Na slechts twee jaar was hij leraar Nederlands aan de Willem de Zwijger-Mavo in Gouda. Al die tijd blijft hij woonachtig in Gouderak en daar worden ook zijn zoon Jelmer (1970) en dochter Marrit (1973) geboren. In de tussentijd publiceert Boomsma proza en poëzie in Friestalige media zoals: De Strikel, Trotwaer, Sonde, Alternatyf, Fersefariaasje en via de telefoon spreekt hij gedichten in op Operaesje Fers. Daarnaast schreef hij voor lokale kranten zoals: Holland Silhouet en De Havenloods.[2] Tevens onderhoudt hij een warme correspondentie met theoloog en dichter Fokke Sierksma met wie hij van 1974 tot en met 1977 brieven wisselden over de Friese literatuur.[5]
Terug naar Friesland
Boomsma kreeg het dermate druk en reisde frequent heen en weer tussen Goudrak en Friesland dat hij samen met zijn gezin zich in 1975 vestigde in Leeuwarden alwaar hij een positie had verkregen aan Mavo Nijlân. Echter de daarop volgende lente vertrok het gezin naar het dorp Menaldum ten noordwesten van Leeuwarden. Boomsma werd actief in de redactie van Operaesje Fers, hij was druk met het organiseren van poëzieavonden waar hij ook zelf aan meedeed en schreef voor diverse tijdschriften. Toen zijn kinderen het huis uitgingen om te studeren wilde Boomsma zich gaan toeleggen op het schrijven van langere misdaadromans. In 1996 kreeg Boomsma een lichte herseninfarct waarvan hij volledig herstelde, doch sedert die tijd is hij het rustiger aan gaan doen.[2]
Overlijden
Op woensdag 4 april 2018 is Boomsma, door een niet-gespecificeerde oorzaak, overleden te Leeuwarden. Joop Boomsma is 72 jaar oud geworden.
Publicaties
Poëzie
- 1969: Frysk om utens. In pear ferskes fan (Fries voor buiten. Een paar liedjes van)
- 1970: Multipleks (Multiplex)
- 1972: Ierlitte (Vertrek vroeg)
- 1975: Wetter, stien en sân (Water, steen en zand)
- 1986: Waskje op mendje. Fersen fan Joop Boomsma (Was je geest. Verzen van Joop Boomsma) ISBN 90-6570-165-6
- 2006: Boomsma bliuwt omt jo dat wolle (Boomsma blijft omdat jij dat wilt) ISBN 978-90-5998-049-5
- 2009: De klaai is griis novimber (De klei is grijs in november) ISBN 978-90-5998-055-6
Proza
- 1974: Dunnik en oar proasa (Dunnik en andere prosa)
- 1976: Peteareboek. Petear en profyl, Joop Boomsma yn petear mei: Simen Feenstra (oer Rely Jorritsma), Juw fon Wearinga, Sjoerd Leiker (Gespreksboek. Gesprek en profiel, Joop Boomsma in gesprek met: Simen Feenstra (over Rely Jorritsma), Juw fon Wearinga, Sjoerd Leiker)
- 1988: Ien foar de wraak. Misdiedroman (Een voor wraak. Misdaadroman) ISBN 90-6066-467-1
- 1989: Kwea jild. Misdiedroman (Slecht geld. Misdaadroman) ISBN 90-6066-474-4
- 1998: Yn reek ferlein. Misdiedroman (Een rijk verleden. Misdaadroman) ISBN 90-6066-500-7
- 2002: Skriuwersdeiboek. In jier op it Internet (Schrijversdagboek. Een jaar op internet) ISBN 90-6570-345-4
- 2006: Om fan dit lân te hâlden... Fokke Sierksma oer Fryslân yn brief en petear (Om van dit land te houden... Fokke Sierksma over Friesland in brief en gesprek) ISBN 978-90-5998-031-0
Verhalenbundels
- 1991: Fryske misdiedferhalen (Friese misdaadverhalen) (verscheiden auteurs) ISBN 90-330-1424-6
- 1992: Picasso, lêste wurk. Misdied ferhalen (Picasso, laatste werk. Misdaadverhalen) ISBN 90-6066-484-1
- 1994: Knyflok en reidmannen en oare misdiedferhalen (Ontploffingen en pijlen en andere misdaadverhalen) (diverse auteurs)
Novelle
- 1994: In frou mei ljochtblauwe eagen (Een vrouw met lichtblauwe ogen) ISBN 90-330-1454-8
Allerlei
- 1979: Earnst en Koartswyl. In samling folkspoëzij en foardrachten út earder tiden, gearstald en ynlaet troch Joop Boomsma (Ernst en Koartswyl. Een verzameling volksgedichten en voordrachten uit vroeger tijden, samengesteld en ingeleid door Joop Boomsma
- 1981: Is frede wier itselde… (Is vrede echt hetzelfde...)
- 2001: Skriuwersdeiboek (Schrijversdagboek)
- 2006: Om fan dit lân te hâlden (Om van dit land te houden)
Toneel
- 1986: Ik en ús heit. Ienakter foar de jongerein (Ik en onze vader. Eenakter voor jongeren)
- 1989: De oefenromte. Ienakter foar de jongerein (De repetitieruimte. Eenakter voor jongeren)
- 1989: Skoalleferhaal
- 1989: Ik en m'n pa (vertaling van Ik en ús heit)
- 1989: De oefenromte. Ienakter foar de jongerein (De oefenruimte. Eenakter voor jongeren)
- 1989: Skoalleferhaal. Ienakter foar de jongerein (Schoolverhaal. Eenakter voor jongeren)
- 1996: Tuskenoere. Ienakter foar de jongerein (Tussenuur. Eenakter voor jongeren)
- 1996: Tussenuur. Eenakter voor de jeugd
- 2002: De oefenruimte. Eenakter voor de jeugd
- 2002: Schoolverhaal. Eenakter voor de jeugd
- 2002: Ik en m'n pa. Eenakter voor de jeugd. Vert. van: Ik en ús heit. Ienakter foar de jongerein, 1987
Prijzen
- Rely Jorritsmapriis
- 1970: voor het verhaal Ik en ús heit (Ik en m'n pa)
- 1970: voor het gedicht Al wer in nije dei (Alweer een nieuwe dag)
- 1973: voor het gedicht Yn it skaad fan in iperenbeam (In de schaduw van een iep)
Externe links
- joopboomsma.nl Persoonlijke website van Joop Boomsma.
- sirkwy.frl Profiel over Joop Boomsma op de website van Tresoar.
- ↑ (nl) Boomsma, Joop sirkwy.frl Jelle van der Meulen (Tresoar) 07-04-'18; geraadpleegd: 06-05-'18. Gearchiveerd op 2 juni 2023.
- 1 2 3 4 5 6 (fy) Biografy Libben en sa; de eartste fase joopboomsma.nl Joop Boomsma; geraadpleegd: 06-05-'18. Gearchiveerd op 28 maart 2023.
- 1 2 (nl) Overlijdensbericht Joop Boomsma menselinq.nl 07-04-'18; geraadpleegd: 19-05-'18
- ↑ (nl) Schrijver Joop Boomsma overleden omropfryslan.nl 07-04-'18; geraadpleegd: 06-05-'18. Gearchiveerd op 17 september 2021.
- ↑ (nl) Friese-literatuursite van Jelle van der Meulen frieseliteratuur.nl; geraadpleegd: 19-05-'18. Gearchiveerd op 27 augustus 2023.