Jambes

**Jambes**
Deelgemeente in België
	;
Situering
Gewest	Wallonië
Provincie	Namen
Gemeente	Namen
Fusie	1977
Coördinaten	50° 27′ NB, 4° 52′ OL
Algemeen
Oppervlakte	7,78 km²
Inwoners ; (1/1/2025)	20.938 ; (2.691 inw./km²)
Overig
Postcode	5100
Netnummer	081
NIS-code	92094(B)
Detailkaart
	Locatie in de gemeente
Foto's
Portaal	België

Jambes is een deelgemeente van de Belgische stad Namen, het was een zelfstandige gemeente tot 1 januari 1977.

Ligging

Het stadsdeel strekt zich over een lengte van circa 7 kilometer uit over de rechteroever van de Maas; aan de overzijde ligt het oude stadscentrum van Namen en de Confluent, de samenvloeiing van de Maas en de Samber. Jambes is met drie verkeersbruggen en een brug voor het spoorverkeer verbonden met Namen. De oudste van deze bruggen, de Pont de Jambes, dateert uit de 11e eeuw. Jambes grenst noordelijk aan Beez, oostelijk aan Erpent en zuidelijk aan Dave. Het heeft zowel een treinstation aan de lijn Namen-Aarlen, als aan de lijn Namen-Dinant. De voornaamste verkeersader is de N-4, zuidwaarts richting Aarlen. Jambes heeft voorts uitvalswegen naar Andenne en Dinant (via de rechter-Maasoever).

Geschiedenis

Jambes maakte tot aan het einde van de 18e eeuw deel uit van het Prinsbisdom Luik. Door de strategisch ligging tegenover de Citadel van Namen, stond de plaats in bijzondere belangstelling van verschillende strijdmachten die Namen wilden veroveren.

Tot aan het begin van de 20e eeuw wist Jambes zijn rurale karakter te bewaren. Het bood echter de voornaamste groeimogelijkheid voor de stad Namen, waarvan het oude gedeelte ingeklemd ligt tussen de heuvel van Bouge en de heuvel van de Citadel. Zo kon het gebeuren dat Jambes bij de stad Namen werd getrokken en naar inwonertal inmiddels het oude Namen overtreft.

Bezienswaardigheden

De abdij van Géronsart was een abdij van augustijnen. De abdij, met voornamelijk 18e-eeuwse gebouwen, werd in 1795 opgeheven. Onder andere Lieven Bauwens heeft nog een linnenweverij in een der gebouwen ingericht, waarbij de kloostergang werd gesloopt. Het paleis van de abt, uit 1729, werd in 1970 getroffen door brand, en enkel de muren bleven overeind staan.
De Seigneurie d'Anhaive bestaat uit een 13e-eeuwse donjon en een 16e-eeuws woonhuis.
Het Élysette is het Château Thibault, gebouwd in 1875 in eclectische stijl. In 1990 werd het aangekocht door de Waalse regering en werd het de zetel van de Waalse minister-president.
De Sint-Symphorianuskerk (Église Saint-Symphorien) werd gebouwd op de plaats waar in 1751-1752 al een kerk was gebouwd. Deze kerk was in 1851 en 1887 nog vergroot maar werd al snel te klein bevonden. In 1930 werd deze herbouwd als een kerk in art-decostijl.
De Heilig-Hartkerk (Église du Sacré-Coeur) in de wijk Velaine is een modernistisch kerkgebouw van 1969-1971.
Het Maison aux deux vitrines is een merkwaardige dubbele winkel in art-nouveaustijl van 1908-1909.
Een herenhuis uit de 18e eeuw, gerestaureerd
Aan de rand van Jambes, op de weg naar Géronsart een complex met een oude, nu gerestaureerde watermolen en het atelier van de beeldhouwer Ward Vande Ryse

Gezicht op Jambes (links) aan de Maas, met de jachthaven en het eiland Vas t’y frotte

Natuur en landschap

Jambes ligt aan de Maas en tegenover de samenvloeiing van Maas en Samber en de Citadel van Namen. De hoogte aan de kerk bedraagt 85 meter.

Economie

Al in de 17e eeuw werd melding gemaakt van enige winning van magere steenkool. Vooral in de 19e eeuw werden enkele concessies uitgebaat. Een belangrijke functie van Jambes is de waterwinning ten behoeve van de drinkwatervoorziening.

Jambes is tegenwoordig vooral belangrijk als bestuurscentrum: aan de Maas ligt de ambtswoning van de Waalse minister-president, het Elysette genaamd. Verder staan er verschillende grote kantoorcomplexen van het Waalse regiobestuur. Jambes kent nauwelijks industriële activiteit (wel een sinds 1926 bestaande mosterdfabriek: Bister), maar biedt met zijn concentratie van winkelcentra een bijzondere aantrekkingskracht voor het achterland. De grote militaire kazerne, Paul de Wispelaere (niet te verwarren met de gelijknamige schrijver), ingeklemd tussen de uitvalsweg naar Dave/Dinant en de Maas met het eiland Vas t’y frotte, herbergt ook een geniemuseum. In Jambes zijn tal van onderwijsinstellingen gevestigd, waaronder een conservatorium.

Demografische ontwikkeling

Bronnen:NIS, Opm:1831 tot en met 1970=volkstellingen, 1976= inwonersaantal op 31 december

Vertier

Jambes heeft een ijsbaan van 1500 m² en het grote bioscopencomplex Acinapolis.

Elke zondag is er een vlooienmarkt aan de Boulevard de la Meuse.

Met Hemelvaart wordt het festival Jambes en Fête gevierd, op de maandag van Pinksteren het Corso de Jambes (een soort carnavalsoptocht) en eind juli het Festival van Werelddans en Wereldmuziek.

Jachthaven

De jachthaven van Jambes ligt pal tegenover het casino van Namen en is bijzonder populair bij Nederlandse pleziervaarders. Vanuit deze jachthaven vertrekt een pontje, de Namourette, dat Jambes verbindt met Namen en dat de Samber opvaart tot aan Salzinnes.