Jacobus Spoors

Jacobus Spoors
Plaats uw zelfgemaakte foto hier
Algemeen
Volledige naam	Jacobus Spoors
Geboortedatum	14 september 1751
Overlijdensdatum	3 april 1833
Partij	Technocraten
Functies
1798-1801	agent voor Marine
1798	lid Intermediair Uitvoerend Bewind
1801-1804	lid Staatsbewind ven het Bataafs Gemenebest
Portaal    Politiek

Jacobus Spoors (Hazerswoude, 14 september 1751 - 's-Gravenhage, 3 april 1833) was een Nederlands advocaat en politicus ten tijde van de Bataafse Republiek.

Spoors was een Leidse patriot en bestuurder. Hij was de zoon van de schout van Hazerswoude en met François Adriaan van der Kemp betrokken bij het exercitiegenootschap van Wijk bij Duurstede.

Spoors begon zijn loopbaan als advocaat en werd in mei 1797 advocaat-fiscaal (aanklager) in de Hoge Zeekrijgsraad in het proces tegen de schout-bij-nacht Engelbert Lucas en de kapiteins van het eskader dat zich bij de Capitulatie in de Saldanhabaai in Zuid-Afrika zonder meer had overgegeven aan een Britse vloot. Het rapport dat hij hierover schreef werd in 1798 gedrukt en uitgegeven door de Lands Drukkerij in Den Haag.^[1]

Na de staatsgreep van 22 januari 1798 werd Spoors benoemd tot Agent van Marine. Hij was door de coupplegers min of meer gedwongen zijn benoeming te aanvaarden omdat hij anders verbannen zou worden.^[2] Toen de Constitutionele Vergadering zichzelf zonder verkiezingen op 4 mei uitriep tot Vertegenwoordigend Lichaam en het Uitvoerend Bewind permanent werd verklaard zagen Spoors en de agent van Financiën Alexander Gogel dit als ‘zugt tot zelf-behoud en zelf-verheffing’ en als verraad aan de eerder gepredikte beginselen.^[3] Zij zochten steun bij luitenant-generaal Daendels, die het met hen eens was. Dit leidde tot de staatsgreep van 12 juni 1798. Spoors stelde met de vier andere agenten van het oude bewind een Proclamatie betreffende de vernietiging van het inconstitutioneel Uitvoerend Bewind en Wetgevend Lichaam der Bataafse Republiek op, waarna zij zelf het nieuwe Intermediair Uitvoerend Bewind vormden.^[4] Ook werd er snel een tijdelijke Intermediaire Wetgevende Vergadering samengesteld en werden er verkiezingen uitgeschreven op 10 juli. Spoors en de zijnen stelden zich nadrukkelijk op in het politieke centrum, in een poging een eind te maken aan de factiestrijd tussen de zogeheten Republikeinen en Moderaten. ‘Onze politique is geheel nieuw’, schreef hij op 26 juni, ‘zij is geene andere dan stipt eerlijk te zijn’ in de uitvoering van de Staatsregeling.^[3]

Spoors ging de daaropvolgende jaren door met zijn werkzaamheden als agent van Marine. Zijn pogingen de vloot in zijn oude glorie te herstellen werden ernstig bemoeilijkt door de eisen die de Fransen aan de inzet van de marine stelden. De Bataafse Republiek was de facto een vazalstaat van het revolutionaire Frankrijk.

Op 18 september 1801 vond er onder druk van Napoleon opnieuw een staatsgreep plaats. Ook bij deze was Spoors betrokken. De coup bracht het Staatsbewind aan de macht, waar ook Spoors lid van werd. Het Staatsbewind betekende een gedeeltelijke terugkeer naar het federalisme van de oude republiek en poogde een verzoening tot stand te brengen met de orangisten. Velen van hen keerden terug op bestuursfuncties en de naam Bataafse Republiek werd vervangen door de neutralere naam Bataafse Gemenebest.

Spoors was een van degenen die probeerden Nederland los te weken uit de Franse dominantie. Napoleon vatte in 1804 het plan op om het Staatsbewind te vervangen door een éénmansbestuur in de persoon van Rutger Jan Schimmelpenninck, destijds ambassadeur in Parijs. Hij moest omringd worden met enkel getrouwen. De leden van het Staatsbewind die niet Frans-gezind waren en geassocieerd werden met de oude revolutionaire politiek waren de eersten die het veld moesten ruimen. In november hadden Spoors en drie andere leden van het Staatsbewind aan Bataafse functionarissen in de havens opdracht gegeven de hen opgedrongen Franse kustwachters en douane niet meer te gehoorzamen. Dit was aanleiding voor Napoleon om hun ontslag te eisen.^[5] In december gaf het Staatsbewind daar gehoor aan.^[6] Spoors speelde daarna geen rol meer in de politiek.