Interventie van de Verenigde Arabische Emiraten in Socotra

De interventie van de Verenigde Arabische Emiraten in Socotra was een kortstondige machtsovername door de Verenigde Arabische Emiraten (VAE) van het Jemenitische eiland Socotra in 2018. De interventie vond plaats tijdens de Jemenitische Burgeroorlog en viel samen met de interventie in Jemen door de Emiraten en Saoudi-Arabië. Als gevolg van de interventie in Socotra verslechterden de betrekkingen tussen de beide landen.

Twee weken later werd op 14 mei een overeenkomst bereikt tussen de VAE en Jemen, waarbij Jemen de bestuurlijke controle herkreeg en Saoedi-Arabische troepen naar het eiland werden gestuurd.^[1]

Sinds 2000 spelen humanitaire organisaties uit de VAE een actieve rol in Socotra. Een voorbeeld was de VAE-tak van de Rode Halve Maanverenigingen die in maart 2000 noodhulp en bijstand bood nadat grote overstromingen gebouwen hadden beschadigd en de landbouw hadden verwoest.^[2] Hierin waren ze niet uniek. Ook Saoedische organisaties deden dit. In een Amerikaans diplomatiek telegram uit 2003 stond bijvoorbeeld ook dat Iraanse bedrijven verschillende projecten in Jemen hadden voltooid, waaronder de (her)aanleg van de luchthavenstrook van Socotra.^[3]

Begin november 2015 troffen de tropische cyclomen Chapala en Megh de Socotra-archipel en brachten daarbij ernstige schade aan de wegen, huizen en de elektriciteitsvoorziening van het hoofdeiland. De Emiraten stuurden daarop een hulpschip en -vliegtuig met tonnen voedsel, dekens, tenten en vaten vol voedsel.^[4]

In 2016 vergrootten de Emiraten de levering van voorraden aan Socotra, nadat deze waren verwaarloosd door problemen op het vasteland als gevolg van de aanhoudende burgeroorlog. In oktober 2016 landde het 31e vrachtvliegtuig op de luchthaven van Socotra, met twee ton aan hulpgoederen.^[3][4] In dezelfde tijd begonnen de VAE echter ook met het versterken van hun militaire aanwezigheid bij de lucht- en zeehaven als onderdeel van de door Saoedi-Arabië geleide interventie.

Sommige Jemenitische politieke facties beschuldigden de VAE ervan te proberen Socotra te bezetten en de flora van het eiland te plunderen en te verwoesten.^[4][3]

Op 30 april 2018 zonden de VAE zonder voorafgaand overleg met de Jemenitische regering meer dan honderd man troepen met artillerie en pantservoertuigen naar de Socotra.

De eerste inzet bestond uit militaire vliegtuigen met ruim vijftig soldaten en twee pantservoertuigen, later gevolgd door twee vliegtuigen met nog meer soldaten, tanks en andere pantservoertuigen.^[5][4]

Kort na de landing ontsloegen de VAE-troepen de Jemenitische soldaten die gestationeerd waren bij centrale plekken zoals de luchthaven van Socotra en de haven van Socotra en hesen de vlag van de Verenigde Arabische Emiraten bij officiële overheidsgebouwen in de hoofdplaats Hadiboh.^[5]

De internationaal erkende regering van Jemen veroordeelde de bezetting als een daad van agressie, maar er werd geen melding gemaakt van militair verzet tegen de troepen van de Emiraten.^[6]

De inwoners van het eiland zelf waren verdeeld. Een deel van de bewoners heeft namelijk historische en familiebanden met families in de VAE. Op 6 mei werd bij een demonstratie in Hadiboh de interventie gesteund.^[7] Een dag later demonstreerden tegenstanders voor de onmiddellijke terugtrekking van de troepen.^[4]

The Independent meldde dat de VAE het eiland had 'geannexeerd', een communicatienetwerk hadden gebouwd, een volkstelling hadden uitgevoerd en de inwoners van Socotra van gratis gezondheidszorg voorzagen en werkvergunningen in de VAE-hoofdstad Abu Dhabi. Nieuwe scholen, wegen en ziekenhuizen werden door de Emiraten gebouwd. Ze herbouwden ook de zeehaven volledig en begonnen met de bouw van een militaire basis pal naast de haven.^[4]

Twee weken later, op 14 mei 2018, werden Saoedische troepen naar de archipel gestuurd en werd er een deal gesloten tussen de Verenigde Arabische Emiraten en Jemen voor een gezamenlijke militaire oefening en de teruggave van de bestuurlijke controle over de luchthaven en zeehaven van Socotra aan Jemen.^[4][1]

In de jaren erna bleek dat de interventie slechts de eerste stap was richting een VAE-machtsovername op het eiland. In 2019 vervoerden de Emiraten honderden troepen van de Zuidelijke Overgangsraad naar het eiland. Deze en andere troepen pleegden in 2020 een coup tijdens de Overname van Socotra door de Zuidelijke Overgangsraad. Op de achtergrond houdt de overheid van de VAE echter een flinke vinger in de pap.

De Emiraten breidden in de jaren 2020 met steun van Israël hun militaire activiteiten verder uit rond de Golf van Aden. Het land bouwde bases op bij Bosaso en Berbera in Puntland en Somaliland, Mokka op het vasteland van Jemen en op het Jemenitische vulkanische eiland Perim (Majoen) in de zeestraat Bab el Mandeb. Ook op de Socotrische eilanden Samha en Abd al-Kuri werden bases opgezet. Israëli's en Emirati stellen dat de aanleg van deze bases tot doel heeft de veiligheid op de Rode Zee te verbeteren en de invloed van Iran in het gebied te verminderen. De Emiraten gebruiken de bases echter ook voor andere doeleinden zoals het bevoorraden van de RSF-milities in Sudan.^[8]