Indische Letteren

Indische Letteren
Genre Literatuur
Doelgroep(en) Literatuurliefhebbers, wetenschappers
Frequentie 4× per jaar
Eerste editie 1986
Land(en) Nederland
Uitgeverij(en) Werkgroep Indisch-Nederlandse Letterkunde
ISSN 09206949
Officiële website
Portaal  Portaalicoon   Media

Indische Letteren is een wetenschappelijk tijdschrift gewijd aan de Nederlands-Indische letteren uitgegeven door de Werkgroep Indisch-Nederlandse Letterkunde van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde. Het tijdschrift verschijnt sinds 1986 en telt jaarlijks vier afleveringen.

Geschiedenis

De Werkgroep Indisch-Nederlandse Letterkunde werd in 1985 opgericht door Peter van Zonneveld en Reggie Baay, op initiatief van literatuurcriticus en essayist Rob Nieuwenhuys. Tijdens een bezoek van Van Zonneveld en Baay aan Nieuwenhuys vroeg deze hen om hulp bij de herziening van zijn Oost-Indische spiegel. Van Zonneveld stelde in plaats daarvan voor een werkgroep op te richten, naar analogie van de Werkgroep De Negentiende Eeuw. Nieuwenhuys benoemde Van Zonneveld daarop tot voorzitter en Baay tot secretaris.[1] De doelstelling van de werkgroep is de studie te bevorderen van 'wat Nederlandse schrijvers en dichters over Indonesië hebben geschreven, vanaf de eerste jaren der Compagnie tot op heden', zoals ook de ondertitel luidt van de Oost-Indische Spiegel.[2]

In maart 1986 verscheen het eerste nummer van het kwartaalblad Indische Letteren, dat zich moest richten op de bestudering van de Indisch-Nederlandse letterkunde. De redactie hanteert een brede definitie van literatuur: naast romans en poëzie komen ook jeugdliteratuur, reisverhalen, memoires, dagboeken en brieven aan bod. De Werkgroep organiseerde al vroeg lezingenmiddagen en symposia. Thema’s varieerden van specifieke schrijvers tot onderwerpen als reisverhalen, egodocumenten, humor en film.

De eerste redactie van Indische letteren bestond uit Reggie Baay, Joop van den Berg, Frits Jaquet, Rob Nieuwenhuys, Gerard Termorshuizen en Peter van Zonneveld. In de loop der jaren veranderde de samenstelling regelmatig; tot latere redacteuren behoorden onder meer Bert Paasman, Liesbeth Dolk, Adrienne Zuiderweg, Sylvia Dornseiffer en Vilan van de Loo. De huidige redactie bestaat uit Arnoud Arps, Jacqueline Bel, Goran Bouaziz (secretaris), Petra Boudewijn, Marijke Denger, Rick Honings (voorzitter), Geert Onno Prins en Coen van 't Veer (penningmeester).

Bronbeek-symposium

Naast reguliere lezingenmiddagen aan de Universiteit Leiden organiseert de Werkgroep Indisch-Nederlandse Letterkunde jaarlijks een groot themasymposium. Sinds 1997 vindt dit plaats op het landgoed Bronbeek en staat het bekend als het 'Bronbeek-symposium'. Lezingen en interviews verschijnen naderhand vaak - al dan niet in uitgebreide vorm - in het tijdschrift.

Te gast waren onder meer Hella Haasse, Jill Stolk, Willem Nijholt, Marion Bloem, Wieteke van Dort, Gustaaf Peek, Adriaan van Dis, Yvonne Keuls, Xaviera Hollander en Ellen Deckwitz.

Bronbeekthema's

  • 1997 - De verbeelding van de Atjeh-oorlog
  • 1998 - Indië in 1898
  • 1999 - Humor in de Indische Letteren
  • 2000 - Rob Nieuwenhuys en de toekomst van tempo doeloe
  • 2001 - Koloniale literatuur en pers
  • 2002 - De Tweede generatie Indische schrijvers
  • 2003 - Het KNIL en de literatuur
  • 2004 - Vrouwen over Indië
  • 2005 - Feesten in Indië
  • 2006 - Indische perkara’s
  • 2007 - Het kind dat wij waren. De Indische jeugd in de literatuur
  • 2008 - De inheemse bevolking in de Indische letteren
  • 2009 - Ooggetuigen van de Indische geschiedenissen
  • 2010 - 25 jaar Indische Letteren Festival
  • 2011 - De Indische pers en de literatuur
  • 2012 - Hella S. Haasse
  • 2013 - Indische poëzie
  • 2014 - Reizen in Indië
  • 2015 - Eten en drinken
  • 2016 - Indische jeugdliteratuur
  • 2017 - Indische beroemdheden
  • 2018 - Liefde en lust in de Indische letteren
  • 2019 - De Indonesische stem
  • 2020 - geen symposium
  • 2021 - Kritische stemmen in de Indische literatuur
  • 2022 - Afscheid
  • 2023 - Indië in de marge
  • 2024 - Culinair Indië
  • 2025 - 40 jaar Indische letteren

Indische Letterenlezing

Naast het Bronbeek-symposium werd in 2017 de jaarlijkse Indische Letterenlezing in het leven geroepen, om 'nieuwe perspectieven op de studie van de Nederlands-Indische letteren centraal te stellen'. Deze academische lezingen worden doorgaans integraal gepubliceerd in het tijdschrift.

Indische Letterenlezingen

  • 2017 - Elleke Boehmer: De toekomst van het postkoloniale verleden. De representatie voorbij
  • 2018 - Remco Raben: Indische letteren in de branding. De dekolonisatie in de Nederlandse cultuur[3]
  • 2019 - Jacqueline Bel: Een gordel van smaragd? Van Multatuli tot Birney[4]
  • 2020 - Olf Praamstra: Een rusteloos leven na de dood. Pieter Erberveld in Indië, Japan, Indonesië en Zuid-Afrika[5]
  • 2021 - Siegfried Huigen: Kennis van de kolonie[6]
  • 2022 - Pamela Pattynama: Indië nu. Over koloniale teksten, film, her-herinneren en collectief geheugen
  • 2023 - Rick Honings: Dat hele Indonesië interesseert ons geen barst. De koloniale herinnering in het werk van J.J. Voskuil
  • 2024 - Petra Boudewijn: Verhalen van Merdeka! De literaire verwerking van de Indonesische dekolonisatie
  • 2025 - Lisa Kuitert: In druk, onder druk. Het boekenvak in Nederlands-Indië

Noten

  1. Peter van Zonneveld, 'Indische herinneringen. Een terugblik na 37 jaar' in: Indische Letteren 37 (2022), p. 211.
  2. 'Redactioneel' in: Indische Letteren 1 (1986), p. 1; Rob Nieuwenhuys, Oost-Indische spiegel. Wat Nederlandse schrijvers en dichters over Indonesië hebben geschreven, vanaf de eerste jaren der Compagnie tot op heden, Amsterdam, Querido, 1978 (3e bijgewerkte en herz. dr.)
  3. Remco Raben, 'Postkoloniaal in de lange jaren vijftig. De dekolonisatie in de Nederlandse literaire cultuur' in: Indische Letteren 34 (2019), p. 2-37.
  4. Jacqueline Bel, 'Een gordel van smaragd? Van Multatuli tot Birney' in: Indische Letteren 35 (2020), p. 3-30.
  5. Olf Praamstra, 'Een rusteloos leven na de dood. Pieter Erberveld in Indië, Japan, Indonesië en Zuid-Afrika' in: Indische Letteren 36 (2021), p. 2-62.
  6. Siegfried Huigen, 'Kennis van de Kolonie' in: Indische Letteren 37 (2022), p. 3-39.