Marion Bloem

Marion Bloem
Marion Bloem op de Tong Tong Fair (23 mei 2012)
Marion Bloem op de Tong Tong Fair (23 mei 2012)
Persoonsgegevens
Volledige naam Marion Bloem
Geboortedatum 24 augustus 1952
Geboorteplaats Arnhem
Geboorteland Vlag van Nederland Nederland
Opleiding en beroep
Opleiding gevolgd aan Universiteit UtrechtBewerken op Wikidata
Beroep schrijfster, dichter, filmregisseur, documentairemaakster
Oriënterende gegevens
Jaren actief 1976-heden
Werken
Bekende werken Geen gewoon Indisch meisje (1983)
Erkenning en lidmaatschap
Werken in collectie Stichting Kunst in de Publieke Ruimte in ArnhemBewerken op Wikidata
Prijzen en onderscheidingen E. du Perronprijs (1993),[1] Jenny Smelik-IBBY-prijs (1991),[2] Constantijn Huygens-prijs (2022)[3]Bewerken op Wikidata
Dbnl-profiel
(en) IMDb-profiel
RKD-profiel
Website
Portaal  Portaalicoon   Literatuur

Marion Bloem (Arnhem, 24 augustus 1952) is een Nederlandse schrijver, dichter, kunstschilder, illustrator, filmregisseur en documentairemaker.

Portret van Marion Bloem, geboren Arnhem 24 augustus 1952, kunstenares, schrijfster, wonende te Bosch en Duin.

Biografie

Bloem werd geboren als tweede dochter van Alexander en Jacqueline Bloem in een gezin van vier kinderen. Haar Nederlands-Indische ouders waren in 1950 uit Indonesië (voormalig Nederlands-Indië) gevlucht. Haar vader was een van de overlevenden van de scheepsramp van Junyo Maru op 18 september 1944: een schip dat onderweg was van Java naar Sumatra met krijgsgevangenen die aan de Pakanbaroe-spoorweg tewerkgesteld zouden worden. Zijn ooms en neef overleefden de ramp niet.[4] Ze is een jongere zus van de kunstenares Joyce Bloem. Bloem volgde de HBS te Amersfoort en ging in 1971 in Utrecht psychologie studeren. In 1977 studeerde zij af in de klinische psychologie.

Op 30 januari 1971 ontmoette ze Ivan Wolffers, met wie ze later trouwde. Ze reisden en schreven samen en kregen in 1973 een zoon, Kaja Wolffers.

Sinds 1972 publiceerde Bloem kinderboeken, waaronder Matabia, over een Indisch meisje in Nederland in de jaren vijftig. Matabia werd bekroond werd met de Jenny Smelik-IBBY-prijs en de Tiger Award. Het werd vertaald in het Japans en in het Duits.

Haar eerste boek dat niet was geschreven voor kinderen is Overgang - een feministische visie op het gevaar van etikettering, gepubliceerd door Bert Bakker in 1976. Haar literaire debuut was de roman Geen gewoon Indisch meisje, uitgegeven in door Trouw. Met dit boek brak zij door bij het grote publiek. Daarna volgden vele romans, die vaak met de Nederlands-Indische geschiedenis te maken hebben of met het migrantenbestaan in Nederland. Samen met Paul Kil schreef Bloem een non-fictieboek over prostaatkanker Als je man verandert (2010). In 2012 vierde zij haar 40-jarig jubileum als auteur met de verschijning van haar grote familieroman Een meisje van honderd.

Bloem regisseerde twee korte speelfilms. Haar eerste film was Feest in 1977. Haar tweede film, De Tovenaarsleerling (1986) ontving in 1987 tijdens de Cinekid de VPRO de Kid Screen Award[5] en daarnaast diverse nominaties.[6][7] Ook maakte ze twee lange documentaires. Haar documentaire Het land van mijn ouders draaide met zeven kopieën zeven weken in de bioscoop en stond maandenlang op de toptienlijst van bioscoopfilms. Haar documentaire Wij komen als vrienden heeft deserteurs in Indië als thema.

Sinds 1999 maakt Bloem ook video's die zij visuverzen (videogedichten) noemt, waarvan er rond 50 stuks op haar YouTube-kanaal zijn verschenen. Voorbeelden zijn: Uit hetzelfde hout, Dochter, De K van Koningin, Papa, Geen requiem en Reconnected.

Bloem maakte televisieprogramma's waaronder voor IKON-televisie het satirische multiculturele programma Screentest (1985) en samen met haar man Ivan Wolffers (scenario) regisseerde ze voor de VPRO de televisieserie Cursus voor beginners in de liefde (1988).

In 2006 maakte ze samen met haar zus Joyce het landartproject Sawah Belanda in het park Sacre Coeur in Arnhem, ter herinnering aan de vertelcultuur van de Indische Nederlanders.[8]

In 2007 begon Bloem met de productie van haar eerste bioscoopfilm. De film was getiteld Ver van familie en was gebaseerd op haar gelijknamige roman. Ver van familie speelt zich af in Nederland en in Amerika omstreeks 1986. Hoofdrolspeelsters zijn Terence Schreurs en Anneke Grönloh. Bloem schreef het scenario en regisseerde de film. De filmmuziek werd geschreven door o.a. de Italiaanse singer-songwriter en gitarist Alex Britti. De film ging op 14 september 2008 in première op het Internationaal filmfestival Film by the Sea te Vlissingen en draaide in de winter van 2008 en 2009 in de Nederlandse bioscoop. Ten tijde van de première verscheen er een filmeditie van de roman. De film werd in drie delen uitgezonden op televisie in augustus 2010. Bloem maakte een korte bioscoopversie die in première ging op het festival CinemAsia, op 30 mei 2010.

Ook is Bloem actief als beeldend kunstenaar. Ze exposeert haar schilderijen regelmatig in Nederland en in België. Voor MatchBoox illustreerde zij een tiental boekjes die in september 2010 op de markt verschenen.

In 2004 maakte zij zich sterk voor het lot van de asielzoeker in Nederland en begon ze met onder anderen Ivan Wolffers en Katrien de Klein de Stichting Een Royaal Gebaar. Deze internetactie had veel succes en zorgde (mede dankzij het boek Een Royaal Gebaar) voor meer aandacht voor de problematiek van de 26.000 asielzoekers die 4 jaar of langer in Nederland woonden zonder verblijfsstatus. Bloem hield zich hier tot halverwege 2006 fulltime mee bezig.

In 2010 publiceerde de Stichting Herdenking 15 augustus 1945 samen met het Indisch Herinneringscentrum ter gelegenheid van 65 jaar bevrijding haar gedicht Geen Requiem over de Indische Nederlander tijdens de Tweede Wereldoorlog. Over de Indische gemeenschap hield Bloem in 2018 onder de titel Diversiteit de Anton de Kom-lezing. Met de lezing vroeg ze aandacht voor deze gemengde Indische gemeenschap die werd gevormd door een koloniale cultuur met fijnmazige rangen en standen, waar kleur een bepalende factor speelde.[9][10]

In 2023 leefde Bloem voor het televisieprogramma Kloostergasten enkele dagen samen met kloosterlingen.

Bibliografie

Romans

  • Geen gewoon Indisch meisje (1983)[11] ISBN 90-6265-132-1 Met grote letter gedrukt (2015) ISBN 978-90-295-7269-9
  • Lange reizen korte liefdes (1987) ISBN 90-295-0225-8 Met grote letter gedrukt (1994) ISBN 90-5542-009-3
  • Vaders van betekenis (1989) ISBN 90-295-0235-5
  • Vliegers onder het matras (1990) ISBN 90-295-0237-1 Met grote letter gedrukt (2015) ISBN 978-90-295-8397-8
  • De honden van Slipi (1992) ISBN 90-295-0241-X (geb.), ISBN 90-295-0243-6 (pbk)
  • De leugen van de kaketoe (1993) ISBN 90-295-0244-4 (geb.), ISBN 90-295-0246-0 (pbk.) Met grote letter gedrukt (1994) ISBN 90-364-0070-8
  • Geslaagd (1995), samen met anderen geschreven ISBN 90-269-1129-7
  • Mooie meisjesmond (1997) ISBN 90-295-0291-6 (geb.), ISBN 90-295-0292-4 (pbk.)
  • Ver van familie (1999) ISBN 90-295-0339-4 (geb.), ISBN 90-295-0341-6 (pbk.) Met grote letter gedrukt (2000) ISBN 90-5542-642-3
  • Games4Girls (2001) ISBN 90-295-0404-8 Met grote letter gedrukt ISBN 90-5542-792-6
  • De V van Venus (2004) ISBN 90-295-0458-7
  • Indië Voorbij (2009) ISBN 978-90-295-7159-3 Bundeling van Geen gewoon Indisch meisje (1983), Vaders van betekenis (1989) en De honden van Slipi (1992)
  • Vervlochten grenzen (2009) ISBN 978-90-295-7158-6
  • Meer dan Mannelijk (2011)[12] ISBN 978-90-446-1720-7 Met grote letter gedrukt (2012) ISBN 978-90-463-0804-2
  • Een meisje van honderd (2012) ISBN 978-90-295-8485-2 (geb.), ISBN 978-90-295-8834-8 (pbk.)
  • Lust & Liefde (2014) ISBN 978-90-295-8956-7
  • Haar goede hand. Roman over mijn moeder (2016) ISBN 978-90-295-0518-5
  • Meisjes uit het dorp (2023) Met grote letters gedrukt (2024) ISBN 978-90-364-4257-2
  • Verkleed in vreugde (2024)

Novellen

  • Rio (1987) ISBN 90-295-0229-0
  • Meisjes vechten niet (1988) ISBN 90-70610-78-7
  • De smaak van het onbekende (1995) ISBN 90-75229-02-X

Verhalen

  • Vliegers onder het matras (1990) ISBN 90-295-0237-1
  • Muggen mensen olifanten. Reizen door een veranderende wereld (1995) ISBN 90-295-0268-1 (geb.), ISBN 90-295-0255-X (pbk.) Met grote letter gedrukt ISBN 90-5542-111-1
Steen 'Sawah Belanda', Park Sacré Coeur/Sawah Belanda, Arnhem
Sculptuur met tekst 'Mijn eerste man is een Indo met groene ogen' opgetekend door Marion Bloem, Park Sacré Coeur-Sawah Belanda, Arnhem

Non-fictie

  • Overgang - een feministische visie op het gevaar van etikettering (1976) ISBN 90-6019-567-1
  • Hyperventilatie. Hoe de gezondheidszorg van onschuldige vage klachten een 'echte' ziekte kan maken, Marion Bloem en Ivan Wolffers (1979) ISBN 90-6019-620-1
  • Daarom, bijzondere solidariteit. Oorlogsgetroffenen na vijftig jaar, M. Bloem ... et al. Uitg. naar aanleiding van de vijftigste herdenking van de bevrijding van Nederland (1995) ISBN 90-90-08933-0
  • Een royaal gebaar, idee en initiatief: Marion Bloem ... et al. (2005), met Ivan Wolffers ISBN 90-73187-00-1
  • Sawah Belanda (2006), met Joyce Bloem ISBN 90-73187-53-2
  • Als je man verandert - Wat gebeurt er met een relatie als de man prostaatkanker krijgt?, Marion Bloem en Paul Kil (2010) ISBN 978-90-351-3530-7
  • Het Bali van Bloem (2012), met Ivan Wolffers ISBN 978-90-295-8389-3
  • Het Java van Bloem (2014), met Ivan Wolffers ISBN 978-90-295-8896-6
  • Het Sumatra van Bloem (2016), met Ivan Wolffers ISBN 978-90-295-0520-8
  • De tong van mijn hart (2017)
  • Een teken van leven. Over rouw en alles wat de dood behelst (2018) ISBN 978-90-295-2627-2
  • Indo. Een persoonlijke geschiedenis over identiteit (2020) ISBN 978-90-295-4151-0

Poëzie

  • De visualisering van de pijn heelt de wond. Omslagtitel: Schilderijen & gedichten (1992) ISBN 90-295-3206-8
  • Hoop op nieuwe woorden. Gedichten en tekeningen (1995) ISBN 90-70399-41-5
  • Voor altijd moeder (2001) ISBN 90-295-6297-8, ook door Bloem ingesproken als luisterboek
  • Liefde is soms lastig, liefste. Gedichten (1968-2001) (2002) ISBN 90-295-0423-4
  • Thuis, Marion Bloem; foto's: Ivan Wolffers ... et al. (2003) ISBN 90-261-1819-8
  • In de kamer van mijn vroeger. Krassen, vegen, streken, letters, cijfers, punten en komma's over voorbij en verder, gedichten en schilderijen Marion Bloem; fotogr. schilderijen Zebra ... et al. (2007) ISBN 978-90-295-6580-6
  • Geen Requiem (2010)
  • Verzamelde gedichten (2015)

Jeugdliteratuur

  • Een vrouw van sneeuw. Tek. en omslag Angela de Vrede (1975) ISBN 90-276-0777-X
  • Mieke wil een peer. Tek. en omslag Angela de Vrede (1975) ISBN 90-276-0773-7
  • Dot gaat met de lift. Tek. en omslag Angela de Vrede (1975) ISBN 90-276-0778-8
  • Feest?. Tek. Angela de Vrede (1975) ISBN 90-276-0775-3
  • Het plan van Marjan. Tek. en omslag Angela de Vrede (1975) ISBN 90-276-0772-9
  • Is pappa te dik?, Maria Aarts en Marion Bloem; tekeningen en omslag Angela de Vrede (1975) ISBN 90-276-0774-5
  • Joop speelt met een bal, Maria Aarts en Marion Bloem; tekeningen en omslag Angela de Vrede (1975) ISBN 90-276-0776-1
  • Jaap let op de tas, Maria Aarts en Marion Bloem; tek. en omslag Angela de Vrede (1975) ISBN 90-276-0771-0
  • Waar schuil je als het regent (1978) ISBN 90-261-1213-0
  • De geheime plek (1980) ISBN 90-261-1240-8
  • Matabia (1981) ISBN 90-261-1257-2, ook door Bloem ingesproken als luisterboek
  • Lees je knetter. Uitg. in samenw. met de Vara te Hilversum in het kader van het leespromotieproject Lees je knetter (1984-1988)
    • (Dl. 3): verhalen en gedichten, Marion Bloem ... et al.; ill.: Ted van Lieshout, Silvester Brobbel (1986) ISBN 90-6825-025-6
    • (Dl. 4): verhalen, Marion Bloem ... et al.; ill.: Ted van Lieshout, Carl Hollander (1987) ISBN 90-6825-045-0
  • Kermis achter de kerk (1984), illustraties van Irene Wolffers ISBN 90-6265-168-2
  • Klein maar sterk (1985), illustraties van Magda van Tilburg ISBN 90-276-0815-6
  • Brieven van Souad (1986) ISBN 90-6265-214-X
  • Matabia, of, een lange donkere nacht (1990). Oorspr. titel: Matabia, 1981 ISBN 90-258-3148-6
  • De droom van de magere tijger (1996) ISBN 90-258-3175-3
  • Zo groot als Hugo (2004) ISBN 90-73187-49-4
  • De kleine krijger (2005) ISBN 90-6832-852-2
  • Wiwi wit. Het leven van een kindertand (2017) ISBN 978-90-476-2343-4

Literatuur

  • Joke Heijboer en Odil Besselink. Lezen over Marion Bloem (1989) ISBN 90-6252-759-0
  • Saskia van Rijnswou. Marion Bloem (1993) ISBN 90-295-3541-5

Prijzen

  • 1993 de E. du Perronprijs voor haar gehele oeuvre.
  • 2009 Nominatie voor de E. du Perronprijs voor haar roman Vervlochten grenzen.
  • 2022 de Constantijn Huygens-prijs voor haar gehele oeuvre.[13] De uitreiking vond plaats in Den Haag in het theater aan het Spui op 12 februari 2023 tijdens het internationaal literatuurfestival Winternachten.[13]
Zie de categorie Marion Bloem van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.