Huis Leeuwen
| Huis Leeuwen | ||
|---|---|---|
| Locatie | ||
| Plaats | Alphen aan den Rijn , Nederland | |
| Vernoemd naar | familie Van Leeuwen | |
| Status | verdwenen | |
| Status en tijdlijn | ||
| Gebouwd in | vóór 1330 | |
| Gesloopt in | onbekend | |
| Links | ||
Het Huis Leeuwen was een hofstede of kasteel in de Nederlandse plaats Alphen aan den Rijn, provincie Zuid-Holland. Vanaf de 17e eeuw kwam de naam Zorgrust in gebruik. In de 19e eeuw werd op de plek van Zorgrust de buitenplaats Klein Raadwijk gebouwd.
Geschiedenis
In 1330 droeg Dirk van Leeuwen zijn huis te Alphen, met tien morgen aan land, op aan graaf Willem III en kreeg het in leen weer terug.[1] Negen jaar later ging het om een huis met 34 morgen land. De familie Van Leeuwen zou tot 1499 eigenaar van het Huis Leeuwen blijven.
Van Leyden
Adriaan Dirksz van Meerburg kreeg het Huis Leeuwen in 1499 in bezit. Hij was de stamvader van het geslacht Van Leyden. Vanwege het kasteel in Alphen noemde de familie zich ook wel Van Leyden van Leeuwen.
De laatste eigenaar uit de familie was Dirck van Leyden van Leeuwen. Na zijn overlijden werd in 1605 het Huis Leeuwen in de verkoop gedaan door de voogden van Dircks nog minderjarige kinderen.
Van Leeuwen

De nieuwe eigenaren in 1605 waren Nicolaas van Leeuwen en zijn twee zussen. Mogelijk waren zij nazaten van de oorspronkelijke familie Van Leeuwen die het huis tot 1499 in bezit had. Nicolaas huwde met Johanna van der Beeck. Na het overlijden van hun zoon Nicolaas jr in 1668 werd Johanna met de bezittingen beleend. Nog datzelfde jaar verkreeg zij het Huis Leeuwen als allodiaal goed in eigendom, waarmee een einde kwam aan de eeuwenoude leenband.
Hillegonda van Leeuwen - de kleindochter van Nicolaas en Johanna - erfde het huis. Zij was gehuwd met Johan van Couwenhoven. Het stel bleef kinderloos en na Hillegonda's overlijden ging het huis naar haar man toe. In 1732 verkocht hij het aan Joan Robijn.
In de 17e eeuw werd het kasteel overigens niet langer Huis Leeuwen genoemd: in de akten kwam de naam Zorgrust in gebruik.
Diverse eigenaren
Onder Joan Robijn werd het goed uitgebreid tot ruim 32 morgen aan grond. In 1762 ging Zorgrust naar Maria van Lill. Rond die tijd ging het onder andere om een herenhuis en een bouwhuis. Na Maria's overlijden in 1765 kreeg haar man Gijsbert Dirk Cazius het goed in eigendom. Hij verkocht het in 1783 aan Albrecht van der Burch. In 1820 werd Johannes Everardus Weeningh de nieuwe eigenaar.
Rond 1840 werd de buitenplaats Klein Raadwijk op de plek van het verdwenen Zorgrust gebouwd.[2] In de tuin stond een koepeltje dat in 1914 is afgebroken. Het huis, het 19e-eeuwse koetshuis en 18e-eeuwse stallen zijn behouden gebleven.[3]
Swanendrift?
In diverse bronnen staat vermeld dat het Huis Leeuwen een voorganger was van de buitenplaats Swanendrift. De in 1998 teruggevonden middeleeuwse funderingen te Swanendrift leken dit aanvankelijk te bevestigen, maar bleken afkomstig van een stenen kamer.[4] De locatie van Huis Leeuwen lag bovendien oostelijker, op de plek van het latere Zorgrust en Klein Raadwijk.
- Fox, J. (1959). Inventaris van archivalia betrekking hebbende op de Hofstede Leeuwen te Alphen in den Hoorn, 1562-1668. Nationaal Archief, pp. 7-8.
- Zorgrust. www.kasteleninzuidholland.nl. Geraadpleegd op 29 januari 2025.
- Buitenplaats Zorgrust. Buitenplaatsen in Nederland. Geraadpleegd op 29 januari 2025.
- ↑ Leeuwen, van | 1330-05-17 | Collectie Groesbeek. www.collectiegroesbeek.nl. Geraadpleegd op 29 januari 2025.
- ↑ Leeuwen. Kastelenlexicon. Geraadpleegd op 17 december 2025.
- ↑ Alphens.nl •, Oud Alphen: de fraaie buitenhuizen in de Hoorn. Alphens.nl. Geraadpleegd op 17 december 2025.
- ↑ den Hollander, L.A., Dick van der Kooij, Suus Sprey (2020). Alphen aan den Rijn - de Hoorn 1998. Renus Reeks (18a): p. 94