Grensbaanvak

Een grensbaanvak verbindt het spoorwegnet van twee naastliggende landen. Wat betreft de exploitatie is er veelal sprake van afwijkende regelgeving. De treinbeveiliging kent veelal elementen van beide landen. Om materieel voorzien van ETCS om te laten schakelen tussen de verschillende nationale systemen kunnen op een grensbaanvak STM - STM Transities ingericht worden.

Naast de in het dagelijks taalgebruik gehanteerde term "grensbaanvak" wordt in de verdragen tussen landen gebruikgemaakt van het begrip "spoorweggrensovergang" (Duits: Grenzübergänge der Eisenbahnen, Engels: railway frontier crossings, Frans: franchissements de frontiere par voie ferré).

Voor het SCIC-NRT-tarief worden tot de grenspunten ook stations gerekend waar bepaalde internationale treinen stoppen. Binnen Nederland zijn dat Amsterdam Centraal, Schiphol Airport, Rotterdam Centraal en Utrecht Centraal.

Nederland-Duitsland

Grenspunt Weener (Gr):

Serie Treinsoort Route Bijzonderheden
20100 RS 6 RB 57 Stoptrein (Arriva) Groningen – Groningen Europapark – Kropswolde – Martenshoek – Hoogezand-Sappemeer – Zuidbroek – Scheemda – Winschoten – Bad Nieuweschans – Weener – ‒ Leer Ook wel Wiederline genoemd. Vanwege brugschade geen treinverkeer mogelijk tussen Weener en Leer. Op dit traject rijdt lijnbus 620 van Weser-Ems Bus. Er rijden ook Arrivabussen tussen Groningen en Leer v.v.

Grenspunt Bad Bentheim (Gr) tussen Oldenzaal en Bad Bentheim:

Serie Treinsoort Route Bijzonderheden
ICE 140/240 ICE 77 ICE (NS International / DB Fernverkehr) Amsterdam Centraal – Hilversum – Amersfoort Centraal – Apeldoorn – Deventer – Hengelo – Bad Bentheim – Rheine – Osnabrück Hbf – Bünde (Westf) – Hannover Hbf – Berlin-Spandau – Berlin Hbf – Berlin Ostbahnhof Stopt niet in Almelo. Rijdt elke twee uur. en
20350 RB 61 Stoptrein/Regionalbahn (Keolis) Hengelo – Bad Bentheim – Rheine – Osnabrück Hbf – Bünde(Westf) – Bielefeld Hbf Wiehengebirgsbahn

Grenspunt Gronau (Westf) (Gr):

Serie Treinsoort Route Bijzonderheden
20180 RB 64 Regionalbahn (DB Regio NRW) Münster (Westf) Hbf – Münster Zentrum Nord – Münster-Häger – Altenberge – Nordwalde – Steinfurt-Borghorst – Steinfurt-Grottenkamp – Steinfurt-Burgsteinfurt – Metelen Land – Ochtrup – Gronau (Westf) – Glanerbrug – Enschede De Eschmarke – Enschede Euregio-Bahn
20250 RB 51 Stoptrein/Regionalbahn (DB Regio NRW) Dortmund Hbf – Dortmund-Kirchderne – Dortmund-Derne – Preußen – Lünen Hbf – Bork (Westf) – Selm-Beifang – Selm – Lüdinghausen – Dülmen – Lette (Kr Coesfeld) – Coesfeld (Westf) – Rosendahl-Holtwick – Legden – Ahaus – Epe (Westf) – Gronau (Westf) – Glanerbrug – Enschede De Eschmarke – Enschede Westmünsterland-Bahn Dortmund-Lünen 2x per uur, van/naar Enschede en in het weekend 1x per uur

Grenspunt Emmerich (Gr) (gelegen tussen Zevenaar en Emmerich):

Serie Treinsoort Route Bijzonderheden
100 ICE 43 Intercity-Express (NS International) Amsterdam Centraal – Utrecht Centraal – Arnhem Centraal – Oberhausen Hbf – Duisburg Hbf – Düsseldorf Hbf ] / [ Hannover Hbf – Minden (Westf) – Herford – Bielefeld Hbf – Gütersloh Hbf – Hamm (Westf) – Hagen Hbf – Wuppertal Hbf ] – Köln Hbf – Siegburg/Bonn – Frankfurt (Main) Flughafen Fernbahnhof – Mannheim Hbf – Karlsruhe Hbf – Offenburg – Freiburg (Breisgau) Hbf – Basel Bad Bf – Basel SBB Eén keer per dag tussen Amsterdam en Basel.
120/220 ICE 78 Intercity-Express (NS International) Amsterdam Centraal – Utrecht Centraal – Arnhem Centraal – Oberhausen Hbf – Duisburg Hbf – Düsseldorf Hbf – Köln Hbf – Frankfurt (Main) Flughafen Fernbahnhof – Frankfurt (Main) Hbf Wordt aangevuld door de serie 100 / ICE 43.
20000 RE 19 Regional-Express (VIAS) Arnhem Centraal – Zevenaar – Emmerich-Elten – Emmerich – Praest – Millingen (b Rees) – Empel-Rees – Haldern (Rheinl) – Mehrhoog – Wesel-Feldmark – Wesel – Friedrichsfeld (Niederrhein) – Voerde (Niederrhein) – Dinslaken – Oberhausen-Holten – Oberhausen-Sterkrade – Oberhausen Hbf – Duisburg Hbf – Düsseldorf Flughafen – Düsseldorf Hbf Rhein-IJssel-Express

Grenspunt Venlo (Gr):

Serie Treinsoort Route Bijzonderheden
20050 RE 13 Regional-Express (Eurobahn) Venlo – Kaldenkirchen – Breyell – Boisheim – Dülken – Viersen – Mönchengladbach Hbf – Neuss Hbf – Düsseldorf-Bilk – Düsseldorf Hbf – Wuppertal-Vohwinkel – Wuppertal Hbf – Wuppertal-Barmen – Wuppertal-Oberbarmen – Schwelm – Ennepetal (Gevelsberg) – Hagen Hbf – Schwerte (Ruhr) – Holzwickede – Unna – Bönen – Hamm (Westf) Maas-Wupper-Express

Op vrijdagavond (heen) en zondagochtend (terug) rijden ook enkele chartertreinen langs dit grenspunt. Via Venlo rijden ook ICE-treinen Amsterdam - Keulen (-Frankfurt), indien de route via Arnhem-Oberhausen (wegens werkzaamheden enzovoorts) buiten gebruik is. Deze omgeleide ICE stoppen dan ook in Mönchengladbach Hbf.

Grenspunt Herzogenrath (Gr):

Serie Treinsoort Route Bijzonderheden
18900 RE 18 S 43 Sneltrein / Regional-Express / S-trein (Arriva / NMBS) (Luik-Guillemins – Bressoux – Wezet – Eijsden – Maastricht Randwyck – ) Maastricht – Meerssen – Valkenburg – Heerlen – Landgraaf – Eygelshoven Markt – Herzogenrath – Aachen West – Aachen Hbf Drielandentrein (LIMAX). Tussen Luik-Guillemins en Maastricht wordt 1x/uur gereden. Tussen Maastricht en Aachen wordt 2x/uur gereden.

Nederland-België

HSL-Zuid (spoorlijn 4); grenspunt Hazeldonk (gr) (niet van belang voor het tariefsysteem van Eurostar Red, voorheen Thalys en Eurostar Blue):

Serie Treinsoort Route Bijzonderheden
Eurostar 9100 Eurostar (Eurostar) Amsterdam Centraal – Rotterdam Centraal – Brussel-Zuid – Lille-Europe – Calais-Fréthun – Ashford International – Ebbsfleet International – London St Pancras International
9200 IC 35 EuroCity, Beneluxtrein (NMBS) Rotterdam Centraal – Breda – Noorderkempen – Antwerpen-Centraal – Antwerpen-Berchem – Mechelen – Brussels Airport-Zaventem – Brussel-Noord – Brussel-Centraal – Brussel-Zuid Via HSL Schiphol - Antwerpen.
Eurostar 9300 Eurostar (Eurostar) Amsterdam Centraal – Schiphol Airport – Rotterdam Centraal – Antwerpen-Centraal – Brussel-Zuid – Paris-Nord Via HSL. Diverse ritten alleen tussen Amsterdam en Brussel.
9500 Eurocity Direct, Beneluxtrein (NS International) Lelystad Centrum – Almere Buiten – Almere Centrum – Amsterdam Zuid – Schiphol Airport – Rotterdam Centraal – Antwerpen-Centraal – Brussel-Zuid Via HSL. Tussen Schiphol en Rotterdam is bij een reis binnen Nederland een toeslag verschuldigd. Rijdt na 20:00 uur, zaterdagochtend vroeg en op zondag enkel tussen Amsterdam Zuid en Brussel-Zuid v.v.
Eurostar 9900 Eurostar (Eurostar) Amsterdam Centraal – Schiphol Airport – Rotterdam Centraal – Antwerpen-Centraal – Brussel-Zuid – [ Aéroport Charles-de-Gaulle 2 TGV – Marne-la-Vallée - Chessy ] / [ Chambéry-Challes-les-Eaux – Albertville – Moûtiers - Salins - Brides-les-Bains – Aime-La Plagne – Landry – Bourg-Saint-Maurice ] / [ Valence-Rhône-Alpes-Sud TGV – Avignon TGV – Aix-en-Provence TGV – Marseille Saint-Charles ] Via HSL. Marne-la-Vallée - Chessy 2 keer per dag. Bourg-Saint-Maurice 1 keer per week in de winter. Marseille Saint-Charles 1 keer per week in de zomer.

Spoorlijn 12; grenspunt Roosendaal (Gr):

Serie Treinsoort Route Bijzonderheden
S 32 2550 S-trein Antwerpen (NMBS) Puurs – Ruisbroek-Sauvegarde – Boom – Niel – Schelle – Hemiksem – Hoboken-Polder – Antwerpen-Zuid – Antwerpen-Berchem – Antwerpen-Centraal – Antwerpen-Luchtbal – Antwerpen-Noorderdokken – Ekeren – Sint-Mariaburg – Kapellen – Heide – Kijkuit – Kalmthout – Wildert – Essen – Roosendaal

Spoorlijn 40, grenspunt Visé (fr):

Serie Treinsoort Route Bijzonderheden
18900 RE 18 S 43 Sneltrein / Regional-Express / S-trein (Arriva / NMBS) (Luik-Guillemins – Bressoux – Wezet – Eijsden – Maastricht Randwyck – ) Maastricht – Meerssen – Valkenburg – Heerlen – Landgraaf – Eygelshoven Markt – Herzogenrath – Aachen West – Aachen Hbf Drielandentrein (LIMAX). Tussen Luik-Guillemins en Maastricht wordt 1x/uur gereden. Tussen Maastricht en Aachen wordt 2x/uur gereden.

België-Duitsland

Grenspunt Aachen Süd (Gr):

Serie Treinsoort Route Bijzonderheden
ICE 79 InterCityExpress (DB Fernverkehr) Brussel-Zuid – Brussel-Noord – Luik-Guillemins – Aachen Hbf – Köln Hbf – Frankfurt (Main) Flughafen Fernbahnhof – Frankfurt (Main) Hbf Rijdt elke twee uur.
Eurostar 9400 Eurostar (Eurostar) Paris Nord – Brussel-Zuid – Luik-Guillemins – Aachen Hbf – Köln Hbf – Düsseldorf Hbf – Duisburg Hbf – Essen Hbf – Bochum Hbf – Dortmund Hbf Vijf treinen per dag. Enkele treinen verder naar Dortmund.
L 5000 L-trein / Regional-Express (NMBS) Verviers-Centraal – Pepinster – Pepinster-Cité – Juslenville – Theux – Franchimont – Spa – Spa-Géronstère

België-Luxemburg

Grenspunt Gouvy (fr):

Grenspunt Sterpenich (fr):

Grenspunt Athus (gr)[1]:

België-Frankrijk

Grenspunten: Jeumont (fr), Quévy (fr), Blandain (fr), Tourcoing (fr).[2]

Zie ook TER Nord-Pas-de-Calais.

Luxemburg-Frankrijk

Grenspunt Bettembourg (fr):

Luxemburg-Duitsland

Grenspunt Igel (Gr):

Diversen

Voor de spoorweggrensovergangen tussen het Koninkrijk der Nederlanden en de Bondsrepubliek Duitsland is op 22 september 1966 een Verdrag nummer 9226 ondertekend dat in aanvulling op de bovengenoemde de volgende spoorweggrensovergangen onderscheidt:

Met het Protocol tussen het Koninkrijk der Nederlanden en de Bondsrepubliek Duitsland inzake de gevolgen van de Duitse eenwording voor de bilaterale verdragsrelaties van 25 januari 1994 is dit verdrag voor het huidige Duitsland van toepassing verklaard.

Voor de spoorweggrensovergangen tussen Nederland en België is dit geregeld in Verdrag Nr. 1504 "Overeenkomst tussen het Koninkrijk der Nederlanden en het Koninkrijk België tot regeling der aansluiting van spoorwegen op het grondgebied der beide Rijken" tot stand gekomen te 's-Gravenhage op 9 November 1867 en vastgelegd in tractatenblad 1868-9. In aanvulling op de bovengenoemde zijn er de volgende spoorweggrensovergangen:

Zie ook

Dit artikel is uitgegeven door Wikipedia. De tekst is beschikbaar onder Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0, tenzij anders vermeld. Voor de mediabestanden kunnen aanvullende voorwaarden gelden.