Gieten (Drenthe)

**Gieten**
Plaats in Nederland
	Hervormde kerk
	(Details) (Details)
	;
Situering
Provincie	Drenthe
Gemeente	Aa en Hunze
Coördinaten	53° 0′ NB, 6° 46′ OL
Algemeen
Oppervlakte	24,74 km²
- land	24,6 km²
- water	0,14 km²
Inwoners ; (2023-01-01)	4.960 ; (202 inw./km²)
Woningvoorraad	2.364 woningen
Overig
Postcode	9461
Netnummer	0592
Woonplaatscode	1167
Foto's
	Zicht op Gieten vanaf de Hondsrugweg
Portaal	Nederland

Gieten (Drents: Geetn) is een dorp gelegen op de Hondsrug in de provincie Drenthe in Nederland. Tot aan de gemeentelijke herindeling van 1998 was Gieten een zelfstandige gemeente. Na de vorming van de nieuwe gemeente Aa en Hunze werd Gieten het bestuurlijk centrum van de gemeente.

Geografisch

Gieten is van oorsprong een esdorp. Gieten heeft een voor deze dorpen kenmerkende brink. Gieten wordt omringd door bos- en heidegebieden. Gieten ligt aan de kruising van de rijkswegen N33 en N34 die beide lopen over de plaats van belangrijke middeleeuwse routes. Deze beide wegen behoorden tot de eerste in Drenthe die in de 19e eeuw werden verhard. De wegen zijn verder van groot belang geweest voor de ontwikkeling van het gebied.

In 1905 kreeg Gieten een spoorwegstation. Dit station lag aan de spoorlijn Assen - Stadskanaal, die aangelegd was door de NOLS. In 1947 werd het station gesloten. De voormalige spoorbaan is deels nog te volgen, zowel in de richting van Assen als in de richting van Stadskanaal.

Bevolking

Inwoneraantal van Gieten in de periode 2004 t/m 2012

Het inwoneraantal van Gieten is tamelijk constant. Het dorp telt zo'n 2.500 mannelijke inwoners en iets meer, ruim 2.650, vrouwelijke inwoners. Het totaal aantal inwoners schommelt al jaren tussen de 5.000 en de 5.200.

Bezienswaardigheden

De hervormde kerk dateert van 1849, de toren is echter al veel eerder, in de zeventiende eeuw, gebouwd.
In het dorp staat een korenmolen, de Hazewind uit 1833.
De expositieboerderij 'Klein Hilbingshof', een boerderij gebouwd in 1604. In de vroege morgen van 12 maart 2012 werd de monumentale boerderij door brand verwoest.^[2]
Het voormalige Hotel Braams, oorspronkelijk een uit de zeventiende eeuw daterende herberg, gebouwd door de toenmalige schout en herbergier Johan Laurens.^[3]

Voorzieningen

Zwembad Zwanemeer Gieten, een in 1935 aangelegd openluchtzwembad gelegen in het Zwanemeerbos. Het zwembad is in 1995 grondig gerenoveerd.

Vervoer

Bij Gieten heeft vroeger een station gelegen, aan de spoorlijn Gasselternijveen - Assen. In 1968 werd de lijn naar Assen opgebroken en in 1977 de lijn naar Gasselternijveen. Het stationsgebouw is ook gesloopt. Tegenwoordig heeft Gieten dus alleen nog een busverbinding. Aan de rand van Gieten bij de rotonde van de N33 en N34 ligt een belangrijk regionaal busstation, P+R Gieten. Vanaf hier vertrekken bussen in alle richtingen naar o.a. Groningen, Emmen, Stadskanaal, Veendam en Assen.

Sport

Veldrijden

Van 1976 tot en met 2021 werd de Cyclocross Gieten georganiseerd. In 1989 werd deze onderdeel van de Superprestige veldrijden. Vanaf 1996 waren er niet alleen elitekoersen voor mannen, maar ook voor vrouwen. Na het overlijden van Radomir Simunek sr. in 2010, werd de veldrit de Memorial Radomir Simunek genoemd.^[4] De Tsjech had in 1984 de normale cross en in 1991 de wereldkampioenschappen veldrijden in Gieten gewonnen. De vijf Nederlandse kampioenschappen werden bij de mannen gewonnen door Hennie Stamsnijder in 1979, Reinier Groenendaal in 1985, Adrie van der Poel in 1991, Richard Groenendaal in 2000 en Lars van der Haar in 2014. Recordwinnaars van de cyclocross waren de Belg Sven Nys (8x) en de Nederlandse Daphny van den Brand (7x).

Andere sporten

De in 1935 opgerichte Zwemclub Zwanemeer Gieten (ZZG) is actief in zowel wedstrijdzwemmen als waterpolo. VV Gieten is de plaatselijke voetbalclub.

Boerderij uit ijzertijd

Bij de aanleg van een busstation bij de rotonde in Gieten zijn in april 2010 contouren van een boerderij en erf uit de ijzertijd gevonden. Archeologen vermoeden dat de boerderij tussen 800 voor Christus en het begin van de jaartelling werd gebouwd. De sporen bestaan uit grondverkleuringen, een dubbele greppel, doorgangen en potscherven. Nadat de vondst is gefotografeerd zijn de sporen door graafmachines voorgoed gewist.^[5]

Gemeentewapen

Het wapen van de voormalige gemeente: "In keel, een omgewende opspringende hazewindhond van zilver, gehalsband van goud. Het schild gedekt met een gouden kroon van drie bladeren en twee paarlen."^[6]