Missionarissen van Steyl

Borstbeeld van pater Arnold Janssen SVD bij het Heilig Hartklooster in Steyl

Missionarissen van Steyl is de informele naam van de rooms-katholieke congregatie Gezelschap van het Goddelijke Woord (Latijn: Societas Verbi Divini, afgekort SVD). De missiecongregatie werd in 1875 te Steyl opgericht door Arnold Janssen, een priester uit het Duitse Goch, die in 2003 heilig verklaard werd.

De SVD is een van de grootste congregaties binnen de Rooms-Katholieke Kerk met op 1 januari 2012 een geprofest ledenaantal van 6.015, waarvan 65 in Nederland. Het moederhuis bevindt zich in Steyl, het provincialaat in Teteringen en het generalaat in Rome.[1] Anno 2025 zijn Engels en Spaans de voertalen en kent de internationale congregatie nog altijd meer dan 6.000 leden.

Geschiedenis

Het stichten van een Duits missiehuis werd in de jaren zeventig van de negentiende eeuw door de Pruisische overheid tijdens de zogenoemde Kulturkampf onmogelijk gemaakt. Daarom stichtte Arnold Janssen op 8 september 1875 zijn missiecongregatie in het Nederlandse Steyl. In 1889 volgde de oprichting van de congregatie van de 'Dienaressen van de Heilige Geest', eerst die van de Missiezusters Dienaressen van de Heilige Geest (de Missiezusters van Steyl) en in 1896 ook die van slotzusters, de Dienaressen van de Heilige Geest van de Altijddurende Aanbidding (de Slotzusters van Steyl). Op 19 oktober 1975 werd de oprichter van de congregatie, Arnold Janssen, door paus Paulus VI zalig verklaard. Op 5 oktober 2003 werd hij door Paus Johannes Paulus II heilig verklaard.

De congregatie richtte zich op de missie, wat onder meer de verbreiding van het rooms-katholieke geloof in de Nederlandse koloniën inhield. In 1879 werden de eerste missionarissen uitgezonden naar het Chinees Keizerrijk. De kerstening van China was geen succes. In 1912 werd voormalig Nederlands-Indië het focusgebied. In 2005 was ongeveer een kwart van alle congregatieleden gevestigd in Indonesië.

Vestigingen in Nederland

De wereldwijde orde heeft haar moederhuis in Steyl, het Missiehuis St. Michaël. Daar in de buurt ligt ook het Missiemuseum Steyl, dat de congregatie in 1931 heeft opgericht. Een tweede Nederlands missiehuis bevond zich van 1911 tot 1944 in Uden, het Missiehuis Uden. In 1954 werd in Deurne het Missiehuis Deurne gesticht. Er waren voor 1940 nog drie andere vestigingen in Nederland en twee in België. Van 1925 tot 1989 was de congregatie ook gevestigd in het Kontakt der Kontinenten in Soesterberg, dat achtereenvolgens in gebruik was als seminarie, vormings-, conferentie- en studiecentrum voor missionarissen. Anno 2016 bestonden er nog communiteiten in Den Haag, Duivendrecht, Nieuwegein en Schiedam. Het provincialaat van de Nederlandse provincie is gevestigd in het Missiehuis Sint-Franciscus Xaverius aan de Arnold Janssenlaan in Teteringen. Dat Missiehuis doet tevens dienst als zorgcentrum voor paters die hulpbehoevend zijn.[1]

Vestigingen in België

Ook in België werden missiehuizen geopend, waaronder te Heide-Kalmthout en Overijse.

Missiegebieden

In 1912 besloot de Propaganda Fide om Flores en Timor in Oost-Indonesië als missiegebied toe te wijzen aan de SVD. De congregatie nam deze missie over van de jezuïeten. Een jaar later werd de Nederlandse missionaris Piet Noyen benoemd tot apostolisch prefect van de Kleine Soenda-eilanden. Na hem werkten veel Nederlandse paters en broeders in de (voormalige) koloniën, zowel in Indonesië als in Papoea-Nieuw-Guinea.

In 2025 zijn alle persoonsdossiers van de Missionarissen van het Goddelijk Woord van de Nederlands-Belgische ordeprovincie overgebracht naar het Erfgoedcentrum Nederlands Kloosterleven in Sint Agatha.[2]

Personen

Zie de categorie Societas Verbi Divini van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.