Frédéric Mistral

Nobelprijs voor Literatuur 1904  Frédéric Mistral
alt=
Persoonsgegevens
Pseudoniem(en) Mèste Franc,[1] Gui de Mount-Pavoun,[1] Cousinié Macàri,[1] Michèu Gai,[1] Lou Cascarelet,[1] Grand la Borgno,[1] Lou Felibre de Bello Visto,[1] Un Maianen,[1] Lou Felibre dóu Mas,[1] Antoine Chansroux,[1] Lou Canounge de N-D. de Casten,[1] Lou Felibre de Bèuvezet,[1] Lou Felibre Calu,[1] Jan Chaplo Verne,[1] Un Jouine Felibre,[1] Lou Medecin di Torro,[1] Tounin Clapo,[1] Lou Tout-Obro,[1] Ambròsi Boufarel[2]Bewerken op Wikidata
Geboortedatum 8 september 1830
Geboorteplaats Maillane
Overlijdensdatum 25 maart 1914
Overlijdensplaats Maillane
Geboorteland Frankrijk
Nationaliteit Franse
Handtekening Handtekening
Opleiding en beroep
Opleiding gevolgd aan Aix-Marseille University (1896-1971)Bewerken op Wikidata
Beroep schrijver,[3][4] dichter,[5][6][4] lexicograaf[4]Bewerken op Wikidata
Oriënterende gegevens
Geschreven voor Lou Prouvençau, ? Prouvènço !..., La Revue félibréenneBewerken op Wikidata
Invloeden Antoine Blaise Crousillat[7]Bewerken op Wikidata
Werken
Genre(s) poëzieBewerken op Wikidata
Stroming(en) FélibrigeBewerken op Wikidata
Bekende werken Mireio (1859), Lou tresor dou Félibrige (1878)
Erkenning en lidmaatschap
Lid van Félibrige, Société littéraire et scientifique de Castres, Celtic dinner, Académie de Marseille, Académie des sciences, agriculture, arts et belles-lettres d'AixBewerken op Wikidata
Archief­locatie archives départementales de l'Hérault,[8] New York Public Library Main Branch[9]Bewerken op Wikidata
Prijzen en onderscheidingen Nobelprijs voor de Literatuur (1904),[10][11][12] Commandeur in het Legioen van Eer (28 mei 1909),[13] Officier in het Legioen van Eer (4 januari 1895),[14] Ridder in het Legioen van Eer (14 augustus 1863),[14] Vitet Prize (1884), Alfred Née Award (1897), Jean Reynaudprijs (1890)Bewerken op Wikidata
Nobelprijs voor Literatuur
Jaar 1904
Reden "Als erkenning voor de frisse originaliteit en ware inspiratie van zijn poëtische oeuvre, die het natuurlijke decor en het oorspronkelijke karakter van zijn volk trouw weerspiegelt, en bovendien ook voor zijn belangrijke werk als Provençaals filoloog."
Dbnl-profiel
Portaal  Portaalicoon   Literatuur

Frédéric Mistral (Maillane, 8 september 1830 – aldaar, 25 maart 1914) was een Franse schrijver en winnaar van de Nobelprijs voor Literatuur in 1904, samen met de Spaanse toneelschrijver José Echegaray. Hij werd vooral bekend als verdediger van het Occitaans, een taal die in Zuid-Frankrijk wordt gesproken.

Biografie

Het geboortedorp van Frédéric Mistral, Maillane, ligt net ten noorden van de stad Arles in Zuid-Frankrijk. Na zijn jeugd daar door te hebben gebracht, studeerde hij rechten aan de Universiteit van Provence in Aix-en-Provence. In Aix leerde hij de Occitaanse taal en geschiedenis en werd hij een voorvechter van de Provençaalse zaak. Volgens hem is het Occitaans of Provençaals de eerste nog levende taal van beschaafd Europa.

In 1854 behoorde hij tot de oprichters, van de "Félibrige", een vereniging van schrijvers en dichters met als doel de bevordering van de Provençaalse taal en culturele identiteit. Ook een van zijn vrienden, Alphonse Daudet, trad toe tot dit genootschap. Het genootschap bouwde netwerken op met schrijvers van andere Europese talen die slechts regionaal worden gesproken, en dan met name het Catalaans, de taal waar het Occitaans het nauwst verwant aan is. Het Occitaans maakte in die tijd een kleine renaissance door.

In 1859 verscheen het lange gedicht van Mistral, Mireio (Mireille). Aan dit gedicht had hij vele jaren gewerkt. Zijn stijl is duidelijk romantisch. Mireio probeert terug te grijpen op de liefdeszangen van de middeleeuwse troubadours. Hij droeg het op aan Alphonse de Lamartine, een voorman van de Romantische stroming in Frankrijk aan wie hij veel te danken heeft.

De opleving van de Occitaanse taal en cultuur duurde totdat Frankrijk de Frans-Duitse Oorlog verloor en er na de Commune van Parijs onder de sterk gecentraliseerde Derde Republiek geen plaats meer was voor regionale afzonderlijkheden en Frans de norm werd.

In 1878 publiceerde hij een woordenboek van het Provençaals van de Rhône-vallei waaraan hij jaren had gewerkt: Lou tresor dou Félibrige.

In 1904 won hij de Nobelprijs voor Literatuur gezamenlijk met de Spaanse schrijver José Echegaray. Het prijzengeld schonk hij aan het museum Arlaten dat hij vijf jaar daarvoor in Arles had gesticht. Dat museum is gewijd aan de Provençaalse geschiedenis en folklore.

Mistrai stierf op 25 maart 1914 en wordt in Frankrijk nog steeds alom geëerd met de vernoeming van straten en scholen en door middel van plaquettes en beelden.

Werken

Gedicht:

  • Mireio, 1859

Dichtbundels:

  • Calendau, 1867
  • Lis isclo d'or (De gouden eilanden), 1875
  • Nerto, 1885
  • La Rèina Jano, 1890
  • Lou pouémo dóu Rose (Het lied van de Rhône), 1897

Woordenboek van de Occitaanse taal:

  • Lou tresor dou Félibrige, 1878

De opera Mireille van Charles Gounod is gebaseerd op Mireio.

Zie de categorie Frédéric Mistral van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.
  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 Dictionnaire des auteurs de langue d'oc de 1800 à nos jours; pagina('s): 223.
  2. https://www.google.fr/books/edition/M%C3%A9moires_Et_R%C3%A9cits/knkWAAAAMAAJ?hl=fr&gbpv=1&bsq=%22ambr%C3%B2si+boufarel%22&dq=%22ambr%C3%B2si+boufarel%22&printsec=frontcover.
  3. Library of the World's Best Literature.
  4. 1 2 3 Guido Gezellearchief.
  5. abART; geraadpleegd op: 1 april 2021; abART-identificatiecode voor persoon: 88199.
  6. BnF-normbestand; geraadpleegd op: 15 juli 2023; BnF-identificatiecode: 11916301p.
  7. Gran Enciclopèdia Catalana; geraadpleegd op: 17 juni 2023; GEC-identificatiecode: 0020807.
  8. https://archives-pierresvives.herault.fr/archive/fonds/FRAD034_M_000904; inventarisnummer: 293 J.
  9. https://archives.nypl.org/mss/4550; geraadpleegd op: 18 juli 2025.
  10. https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1904/.
  11. https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/about/amounts/.
  12. BnF-normbestand; geraadpleegd op: 14 juli 2023; BnF-identificatiecode: 11916301p.
  13. http://www2.culture.gouv.fr/public/mistral/leonore_fr?ACTION=CHERCHER&FIELD_1=COTE&VALUE_1=LH/1889/57; Léonore-database.
  14. 1 2 Léonore-database.