Fred Vas Nunes

Kort na de Nederlandse capitulatie in de Tweede Wereldoorlog op 14 mei 1940 maakten studievrienden Karel Michielsen en Kees van Eendenburg plannen om naar Engeland te varen met de niet zeewaardige twaalfvoetsjol "Bebek" van de ouders van Van Eendenburg.^[5] De twee jongemannen hadden nog een plek in de boot over en vroegen een paar dagen voor vertrek of Vas Nunes deze plek wilde. Hij ging hier meteen op in, omdat hij al vanaf de capitulatie nadacht hoe hij weg kon komen.^[6]

Op 5 juli 1940 waagden de drie de oversteek naar Engeland, ondanks het omgeslagen weer. Ze leidden achterdochtige Duitse schildwachten aan de kust om de tuin, door hen te vertellen dat de jol van het strand moest en ze die naar de haven van Scheveningen moesten brengen. Toen de Duitsers merkten dat ze niet naar Scheveningen koersten was de jol al buiten bereik van de geweren en waren ze door het toenemend slechte zicht ook niet meer te zien. Na twee dagen arriveerde het drietal in Engeland.^[3] Ze werden in de buurt van Great Yarmouth opgepikt door een Britse mijnenveger.^[7] Ze waren de eerste zogeheten Engelandvaarders.

Bij hun aankomst werd via Radio Oranje de boodschap "De Bebek" is aangekomen" uitgezonden, wat als aanmoediging werkte voor anderen om de oversteek over de Noordzee te maken. Bebek was niet alleen een verwijzing naar de boot, maar ook naar Van Eendenburg. Bebek is "eend" in het Maleis.^[8] Kort na hun aankomst kregen ze van koningin Wilhelmina het Bronzen Kruis,^[9][10] waarbij ze geprezen werden om hun gedegen voorbereiding en moed voor hun gevaarlijke overtocht met het niet zeewaardige vaartuig onder dreiging van vijandelijk optreden.^[11] De jol werd in Engeland verbrand.^[5]

Vas Nunes kwam in september 1941 bij de RAF, nadat hij een paar keer op zijn ogen werd afgekeurd.^[6] Ook was er eerst nog een Nederlands verbod van kracht op indiensttreding bij een buitenlandse strijdkracht. Dit werd opgeschort naar aanleiding van de stroom gretige Engelandvaarders en de publiciteit die Vas Nunes en Van Eendenburg zochten, waaronder een interview op Radio Oranje in februari 1941.^[12] Vas Nunes vloog voor het RAF Squadron 157 als navigator.

Na de oorlog stapte Vas Nunes over naar een diplomatieke carrière. Zijn eerste uitzending als diplomaat was in 1946 als ambassadesecretaris naar Belgrado in Joegoslavië. In 1947 trouwde hij in Eindhoven.^[13] Hij had zijn echtgenote tijdens de oorlog in de Verenigde Staten ontmoet tijdens een verlof van zijn pilotenopleiding voor de RAF.^[14] Het gezin woonde achtereenvolgens in Belgrado, Ottawa, Den Haag, Tokio en New York, waar Vas Nunes ambassaderaad was bij de Verenigde Naties. In 1958 zwaaide hij af van de diplomatieke dienst en begon een carrière in de olie-industrie.

Vas Nunes werd hoofd regionale coördinatie Europa bij de Bataafse Petroleum Maatschappij. In de eerste helft van de jaren 60 bekleedde hij bij Shell management posities in Japan en Londen en werd in 1966 directeur van Shell Nederland, waar hij verantwoordelijk was voor de externe betrekkingen.^[15][16] Hij had deze functie tot 1974, toen hij de pensioengerechtigde leeftijd had. Aansluitend werd hij directeur van de nieuw opgerichte Nederlandse tak in Rotterdam van het Canadese Brascean, een van oorsprong Braziliaanse leverancier van water, gas en elektriciteit.^[17] Hij woonde in latere jaren in Kapellen, België. Vas Nunes overleed op 93-jarige leeftijd op 16 januari 2008.^[18]