Formigas

Formigas
Ilhéus das Formigas
Eiland van Vlag van Portugal Portugal
Formigas (Azoren)
Formigas
Locatie
Land Vlag van Portugal Portugal
Eilandengroep Azoren
Locatie Atlantische Oceaan
Regio Azoren
Coördinaten 37° 16 NB, 24° 46 WL
Algemeen
Oppervlakte 0,009 km²
Inwoners 0
Overig
Aantal eilanden 8
Foto('s)
De vuurtoren van Formigão, het grootste eiland van de Formigas.
De vuurtoren van Formigão, het grootste eiland van de Formigas.
Portaal  Portaalicoon   Zuid-Europa

De Formigas (Portugees: Ilhéus das Formigas, letterlijk vertaald: eilandjes van de mieren) is een eilandengroep in de Azoren, Portugal. De eilandengroep bestaat uit een groep onbewoonde rotspartijen in het oosten van de Azorenarchipel. De groep ligt ongeveer 43 km ten noordoosten van Santa Maria en ten zuidoosten van São Miguel. De totale oppervlakte is slechts 9.000 m². Het enige bouwwerk op de eilanden is de vuurtoren op het grootste eiland Formigão.

Geschiedenis

Kaart van de Formigas uit 1849.

De Formigas werden in 1431 ontdekt door de Portugese ontdekkingsreizigers Diogo de Silves en Gonçalo Velho Cabral tijdens hun reis naar Madeira. De eilandjes werden verwaarloosd vanwege de gelijktijdige ontdekking van de naburige bewoonbare eilanden Santa Maria en São Miguel. In de 16e eeuw rapporteerde de Portugese kroniekschrijver Gaspar Frutuoso over het rijke zeeleven van de Formigas.

De Formigas waren vanaf hun ontdekking tot ver in de 20e eeuw zowel een hulp als een belemmering voor de scheepvaart. Op 8 april 1832 verging het Britse schip Zyllah op een onderwaterrots bij de Formigas en moest de bemanning de volgende dag worden gered door het Britse koopvaardijschip Morley. Bijna negentig jaar later, op 16 juni 1921, liep het Griekse vrachtschip Olympia aan de grond en verging bij Formigas; de bemanning overleefde het ongeval.

De eilandjes hebben lange tijd wetenschappelijke en commerciële belangstelling gewekt. In 1886 bezocht het Italiaanse schip Corsaro de Formigas en baggerde het gebied voor het eerst voor wetenschappelijk onderzoek. De prinses Alice-expeditie van prins Albert I van Monaco bezocht de eilandjes in 1895 ook om het zeeleven te onderzoeken, zowel voor wetenschappelijke als commerciële visserijdoeleinden.

Sinds 4 april 1988 heeft de Formigas Bank de status van natuurreservaat en wordt het beschermd door een decreet van de Wetgevende Vergadering van de Azoren. Het wordt ook beschouwd als een Europees gebied van communautair belang (Natura 2000). De habitats die door het decreet van de Azoren worden beschermd, omvatten het gebied van de boven water liggende eilandjes tot een diepte van meer dan 1700 meter, maar dit heeft commerciële visserij niet kunnen tegenhouden. Daarom wordt het gebied regelmatig gepatrouilleerd door een Portugees marineschip dat gestationeerd is in Ponta Delgada.

Sinds 16 juni 2008 worden de Formigas-eilandjes en het naburige Dollabarat-rif erkend als Ramsar-wetland onder de naam Ilhéus das Formigas e Recife Dollabarat.

Vuurtoren van Formigão

Zie Vuurtoren van Formigão voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De Formigas-vuurtoren staat op Formigão, het grootste eilandje van de Formigas. Het huidige baken is een 19 meter hoge, witgeschilderde stenen toren. Aangezien de voet van de toren zich op een hoogte van ongeveer 3 meter boven zeeniveau bevindt, staat het baken op 22 meter boven zeeniveau.

Geografie

De eilandjes bestaan uit basaltstromen die ongeveer 4 miljoen jaar geleden zijn ontstaan, hoewel er ook kalkhoudende fossielrijke sedimenten zijn gevonden die 4 tot 6 miljoen jaar oud zijn. De bank strekt zich uit over 13 kilometer van noordwest naar zuidoost en is 5,5 kilometer breed. Door de sterke stromingen en de frequente hoge golven is er op de lineaire rotsformaties geen terrestrische flora of fauna te vinden. Langs de omtrek van de archipel daalt de zeebodem aan beide zijden steil tot een diepte van 50-70 meter en loopt hij aan de noord- en zuidpunten langzaam af. Het gebied van de bank dat bekend staat als het Dollabaratrif is een gebied met een minder steile helling, gelegen op 5 kilometer ten zuidwesten van de Formigas.

Formigas is Portugees voor mieren, omdat de kleine en verspreide rotsen op verspreide mieren lijken. Het grootste eilandje, Formigão, heeft een maximale hoogte van 11 meter boven zeeniveau. Over het algemeen zijn de eilandjes nuttig voor de navigatie en op heldere dagen tot 19 kilometer ver zichtbaar, maar bij slecht weer kan een schip op de rotsen lopen zonder zelfs maar de vuurtoren te zien.

Bioom

De Formigas Bank is in wezen een onderzeese vulkaan die wordt bewoond door diepzeesoorten zoals koralen en sponzen. De vulkanische kegel wordt ongeveer begrensd door de Formigas in het noordwesten en het Dollabaratrif in het zuidoosten. In de oude krater bevindt zich een rijke gemeenschap van soorten die veel voorkomen op de Azoren. Tot de typische soorten van het gebied behoren lipvissen (regenbooglipvis en pauwlipvis), sergeant-majoorvis, tandbaarzen, Sparisoma cretense en de emblematische itajara, zaag- of zeebaarzen en Bodianus scrofa. Daarnaast zijn er Alectis alexandrina en langbekspeervis, pelagische roofdieren die ook in de bank leven, en migrerende soorten zoals mantaroggen en walvishaaien.

De basis en het oppervlak van de vulkaan zijn bedekt met verschillende soorten zwart koraal, zachte koralen, sponzen en andere ongewervelde dieren, evenals verschillende algen, die een mozaïek van microhabitats vormen. De geologische verschillen tussen de Formigas en het Dollabaratrif ten opzichte van de rest van de Azoren worden geaccentueerd door de soorten flora die er voorkomen. De Formigas en Dollabarat hebben beide een verhoogde biomassa van bruinwieren die als uniek voor de Azoren worden beschouwd; de kelpvelden bevinden zich tussen 45 meter en 60 meter onder de krater bij de Formigas, terwijl bij Dollabarat de bruinwieren zich langs de flanken van het rif bevinden.

Zie de categorie Formigas Islets (Azores) van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.