Eridanus (sterrenbeeld)

Kaart van het sterrenbeeld Eridanus.

Eridanus (rivier Eridanos, afkorting Eri) is een uitgebreid sterrenbeeld aan de zuidelijke hemel tussen rechte klimming 1u22m en 5u09m en declinatie 0° en −58°. Alleen de noordelijke helft van het sterrenbeeld is vanaf de breedte van de Benelux te zien.

Sterren

(in volgorde van afnemende helderheid)

Wat is er verder te zien?

In dit sterrenbeeld vindt men het balkspiraalstelsel NGC 1337. Aan de beide zijden van de balk ontspringen de spiraalarmen. Eveneens zijn het onregelmatig sterrenstelsel NGC 1427A en het spiraalvormig sterrenstelsel NGC 1620 hier te vinden.

De ster Epsilon Eridani ligt op 10,5 lichtjaar van de aarde en staat in de belangstelling omdat er minstens één planeet aanwezig is; mogelijk meer, waaronder een aardachtige.

De driehoek f, g, en h Eridani

Deze driehoek, gevormd door de sterren f Eridani (HD 24072), g Eridani (HD 24160), en h Eridani (HD 23319), met een schijnbare diameter van iets minder dan twee graden, is, vanuit de Benelux gezien, het zuidelijkste gedeelte van het sterrenbeeld Eridanus dat nog met een verrekijker kan worden opgespoord. De ster g Eridani, het noordelijkste lid van de driehoek, met magnitude + 4, klimt tijdens het culmineren ervan tot drie graden boven de zuidelijke horizon. De ster f Eridani, eveneens magnitude + 4, bevindt zich anderhalve graad ten zuiden van g Eridani, en is bijgevolg moeilijker op te sporen. De ster h Eridani, magnitude + 5, bevindt zich iets meer dan een graad ten westnoordwesten van f Eridani. Deze driehoek culmineert samen met de veel noordelijker gelegen open sterrenhoop Messier 45 (Pleiaden, Zevengesternte) in het sterrenbeeld Stier. Messier 45 kan aldus als gids fungeren tijdens het opsporen van de laagstaande driehoek in Eridanus.

Zes en een halve graad ten oostnoordoosten van de driehoek gevormd door f, g, en h Eridani laat het koppel sterren upsilon 3 en upsilon 4 (41 en 43 Eridani) zich makkelijker opsporen daar beide sterren, tijdens het culmineren ervan, een hoogte van 5 graden boven de zuidelijke horizon bereiken. Upsilon 3 en upsilon 4 zijn anderhalve graad van elkaar verwijderd, elk van hen heeft magnitude + 4.

Om deze laagstaande sterren waar te nemen, met behulp van een verrekijker, is het aan te raden een observatiepunt te zoeken dat een zuidelijke horizon laat zien zonder obstructies of bebouwing. Een zeer transparante atmosfeer en afwezigheid van storende nachtverlichting is daarbij vereist.

De Eridanus Superholte (void)

In augustus 2007 is door Lawrence Rudnick en zijn collega's van de universiteit van Minnesota in het sterrenbeeld Eridanus een reusachtige holte (void in het Engels) ontdekt met een diameter van één miljard lichtjaar (ca. 1/30 deel van het gehele waarneembare heelal). De holte is een nagenoeg leeg gebied zonder sterrenstelsels. Het werd ontdekt als een koude vlek in de kaart van de microgolfachtergrondstraling die werd gemaakt door de WMAP satelliet. Hoewel superholten heel normaal zijn, zijn ze nog nooit zo groot waargenomen en kunnen bestaande modellen van het ontstaan en de evolutie van het heelal superholten van dit formaat niet verklaren.

De Eridanus Superholte bevindt zich op ongeveer 6 tot 9 miljard lichtjaar van de Aarde.[1]

Aangrenzende sterrenbeelden

(met de wijzers van de klok mee)

Dit artikel is uitgegeven door Wikipedia. De tekst is beschikbaar onder Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0, tenzij anders vermeld. Voor de mediabestanden kunnen aanvullende voorwaarden gelden.