Ebissé Wakjira

Ebissé Wakjira
Persoonsgegevens
Geboorteplaats	Ethiopië
Opleiding en beroep
Beroep	redacteur, podcast-maker
Portaal    Literatuur Media

Ebissé Wakjira^{[noot 1]} (Ethiopië^[2]) is een Nederlandse redacteur, schrijver en podcastmaker.^[1][3]

Wakjira kwam op haar veertiende van Ethiopië naar Nederland.^[4]

Ze is vooral bekend als een van de drie oprichters en presentators van Dipsaus, een maatschappijkritische podcast en journalistiek platform; de andere twee oprichters en presentators zijn Anousha Nzume (schrijfster, actrice en programmamaakster van Joods-Russisch-Kameroense afkomst^[5][6]) en Mariam El Maslouhi (auteur en beleidsadviseur van Marokkaanse afkomst^[7]). De eerste aflevering van de podcast verscheen in 2016.^[8][9]

In 2018 stelde ze samen met Vamba Sherif het boek Zwart - Afro-Europese literatuur uit de Lage Landen (Atlas Contact) samen, met bijdragen van oa Heleen Debeuckelaere, Nozizwe Dube, Clarice Gargard, Sabrine Ingabire, Hélène Christelle Munganyende, Chika Unigwe, Seada Nourhussen, Anousha Nzume en Vamba Sherif. Het is de eerste bloemlezing in de Lage Landen van Nederlandstalige schrijvers uit Sub-Sahara-Afrika.^[10][11] Door uitgeverij Atlas Contact werd ze benaderd met het plan voor een bundeling van zwarte auteurs, waarbij zij koos voor een focus op schrijvers met wortels in 'subsahara Afrika'.^[12] Volgens Wakjira doen Afrikaanse auteurs het heel goed op de internationale boekenmarkt, maar gaat de Nederlandse uitgeverswereld zelf niet of nauwelijks op zoek naar Nederlandse schrijvers van Afrikaanse komaf.^[12] Ze schreef hier ook over in een opiniestuk van haar, gepubliceerd door NRC in 2015, waarin ze ook specifiek Das Magazin en de bloemlezing De Nederlandse literatuur van de 21ste eeuw (2015, ISBN 978-90-254-4539-3, samengesteld door Nikki Brands en Wim Brands) noemde.^[13]

Twee jaar later, in 2020, volgde in juli het boek De goede immigrant - 23 visies op Nederland, uitgebracht door Uitgeverij Pluim in samenwerking met Dipsaus.^[14] Het boek was geïnspireerd op het boek The Good Immigrant van Nikesh Shukla, en tot stand gekomen door een crowdfunding-actie, die succesvol werd afgerond in maart 2020.^[15][16][17] Het boek bevat bijdragen van Quinsy Gario (kunstenaar en antiracisme-activist), Manju Reijmer (scenarioschrijver), Nina Köll (media- en cultuurwetenschapper), Clark Accord (schrijver en visagist), Sarah Bekkali (case-worker voor mensenrechten), Mojdeh Feili (schrijver en activist), Jeanette Chedda^[18] (schrijver en antivalidisme-activist), Richard Kofi (kunstenaar, curator en podcaster), Khadija Boujbira (moeder, echtgenote, feminist), Simone Zeefuik (schrijver en cultureel programmamaker), Olave Nduwanje (jurist, activist en politica), Tirsa With (spokenwordartiest en activist), Dino Suhonic (queer activist), Mia You (dichter, recensent en onderzoeker), Hasret Emine (schrijver, fotograaf en historicus), Zaïre Krieger (journalist en spokenwordartiest, Deborah Cameron (blogger en social cultureel ondernemer), Karwan Fatah-Black (historicus), Yael van der Wouden (schrijver en uitgever), Rita Ouédraogo (onderzoeker en curator), Zouhair Hammana (socioloog), Nancy Jouwe (cultuurhistoricus) en Fatima Faïd (gemeenteraadslid in de gemeente Den Haag), en de eindredactie was in handen van Sayonara Stutgard.

In datzelfde jaar, 2020, werd in oktober het boek AfroLit. Moderne literatuur uit Afrikaanse diaspora gepubliceerd bij Uitgeverij Pluim, samengesteld door Wakjira en Dalilla Hermans, met bijdragen van onder anderen Babs Gons, Chris Polanen, Esther Duysker en Lisette Ma Neza.^[19][20]

Ze is als programmamaker en redactielid betrokken bij het internationale literatuurfestival Winternachten in Den Haag, georganiseerd door Writers Unlimited,^[1] en was in 2020 lid van de jury van de Caine Prize for African Writing, een prijs die jaarlijks wordt toegekend aan een Afrikaanse schrijver voor een kort verhaal, geschreven in het Engels, waar ook een geldbedrag van £10.000 aan verbonden is.^[21][22]

Ze werkte van 2019 tot 2021 als communicatie- en beleidsadviseur voor de Raad voor Cultuur, het wettelijke adviesorgaan van de regering en het parlement op het terrein van kunst, cultuur en media.^[23][24][25] Ze was onder andere betrokken bij het advies van de Raad over de Nationale museale voorziening slavernijverleden.^[26]

Als non-fictie-redacteur bij Amsterdam University Press (AUP) haalde ze de Nederlandse vertaling van de Amerikaanse bestseller Between the world and me van Ta-Nehisi Coates binnen, begeleidde ze onder andere de boeken Hallo Witte mensen! van Anousha Nzume en Witte onschuld. Paradoxen van kolonialisme en ras van Gloria Wekker.^[27]

Vanuit Stichting Dipsaus organiseerde ze in 2025, samen met Karwan Fatah-Black, de lezingenreeks Een nieuwe geschiedenis van Nederland en de wereld. De eerste bijeenkomst, koloniale consumptiecultuur, met sprekers Tamira Combrink, Sithabile Mlotshwa en Marit Berends, vond plaats was in Paleis Het Loo in Apeldoorn;^[28] de tweede, koloniale verlichting - een paradox, met sprekers Eulàlia Gassó Miracle, Camilla de Koning en Sibo Rugwiza Kanobana, in het Teylers Museum in Haarlem.^[29]

Ze is coördinator publicaties bij Framer Framed, een Amsterdams platform voor hedendaagse kunst, visuele cultuur en kritische theorie en praktijk dat tentoonstellingen, culturele en educatieve programma's organiseert.^[30] Ze is ook redacteur bij De Nederlandse Boekengids en bestuurslid van het Podcastnetwerk, lid van de raad van bestuur van Musea Bekennen Kleur en van het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis (IISG).^{[30][31][32][33]}