Ebern

Ebern

Stad in Duitsland
Situering
Deelstaat	Beieren
Landkreis	Haßberge
Regierungs­bezirk	Neder-Franken
Verwaltungsge- meinschaft	Ebern
Coördinaten	50° 6′ NB, 10° 48′ OL
Algemeen
Oppervlakte	95,01 km²
Inwoners (31-12-2020[1])	7.230 (76 inw./km²)
Hoogte	270 m
Burgemeester	Jürgen Hennemann (SPD)
Overig
Postcode	96106
Netnummer	09531
Kenteken	HAS (tot 1972 EBN)
Stad	Kernstadt en 35 Ortsteile
Gemeentenr.	09 6 74 130
Website	Officiële website
Locatie van Ebern in Haßberge
Foto's
Gezicht op Ebern vanuit het westen
Portaal    Duitsland

Ebern is een gemeente in de Duitse deelstaat Beieren, gelegen in het Landkreis Haßberge. De stad telde op de peildatum van de meest recente statistiek 7.230 inwoners.^[1]

Ebern heeft een oppervlakte van 95,02 km² en ligt in het zuiden van Duitsland.

Ebern heeft officieel 36 Gemeindeteile (stadsdelen), waaronder:

• het stadje Ebern zelf
• de twee parochiedorpen (Pfarrdörfer) Fischbach en Jesserndorf
• de 9 kerkdorpen (Kirchdörfer) Albersdorf, Bischwind am Raueneck, Bramberg, Eyrichshof, Neuses am Raueneck, Reutersbrunn, Unterpreppach en Vorbach
• de 11 dorpen zonder eigen kerkgebouw (Dörfer) Brünn, Eichelberg, Fierst, Frickendorf, Heubach, Höchstädten, Rotenhan, Ruppach, Sandhof, Siegelfeld en Weißenbrunn.
• de 4 gehuchten (Weiler) Gemünd, Welkendorf, Kurzewind en Specke
• 9 zogenaamde Einöden. Een Einöde is in o.a. Beieren een plaats, die oorspronkelijk slechts uit één huis, boerderij of molen bestaat. De Einöden van Ebern zijn meestal oude watermolens.

• 
  Het middelgebergte Haßberge
• 
  Spoorweghalte Ebern
• 
  Spoorlijn Breitengüßbach–Maroldsweisach

Het stadje ligt 30 km ten zuidwesten van Coburg, en 105 km ten zuidwesten van Saalfeld/Saale in Thüringen, en 26 km ten noorden van Bamberg, in een middelgebergte met de naam Haßberge, dat tevens een Naturpark (Nationaal Park) is. Door Ebern stroomt de Baunach, een (niet bevaarbaar) zijriviertje van de Main.

Ebern ligt direct ten oosten van de in noord↔zuid-richting lopende Bundesstraße 279.

Het stadje had van 1895 tot 2004 een station, dat daarna tot spoorweghalte werd gedegradeerd. De stopplaats ligt aan een kleine, niet geëlektrificeerde, spoorlijn Breitengüßbach–Maroldsweisach v.v.. Alleen het 18 km lange traject naar Breitengüßbach^[2] wordt nog bediend; er stopt één keer per uur een kleine stoptrein.

• 
  Een zogenaamd Wellrohr

De voormalige fabriek van FAG Kugelfischer, later FTE Automotive geheten, bestaat nog steeds, en produceert nog steeds lagers en andere onderdelen, met name voor de auto-industrie. Anno 2024 was het bedrijf in bezit van een Frans concern (VALEO), en er werkten ruim 800 mensen. De twee fabrieken staan in Fischbach, 3 km ten noorden van de stad, en in Ebern zelf.

Slechts één kilometer ten noorden van Ebern ligt Eyrichshof, een dorp, waar een fabriek staat, die flexibele kunststof buizen maakt, waar elektriciteitsleidingen doorheen kunnen worden geleid, zogenaamde Wellröhre.^[3]

Direct ten westen van het stadje ligt een uitgestrekt bedrijventerrein voor lokaal en regionaal midden- en kleinbedrijf.

Vanwege de fraaie ligging te midden van bosrijke heuvels is er een in betekenis toenemend wandel- en fietstoerisme.

Mogelijk bestond op de locatie van het huidige Ebern een cultusplaats van een Oud-Germaanse stam, die er everzwijnen fokte, die als offerdieren voor de goden dienden. Hard bewijs ter onderbouwing van deze hypothese ontbreekt echter. De plaatsnaam betekent echter wel bij de everzwijnen, reden, waarom een everzwijn is afgebeeld in het stadswapen. Ebern ontstond als handels- en marktplaats aan een oude handelsroute tussen Bamberg en Erfurt.

Sedert de 12e eeuw behoorde Ebern tot het Prinsbisdom Würzburg (sedert 1500 deel van de Frankische Kreits). De oudste schriftelijke vermelding van Ebern dateert uit 1216. Ebern verwierf in 1335 uit handen van keizer Lodewijk de Beier het stadsrecht. Uit de 15e en 16e eeuw dateert de stadsmuur van Ebern met zijn vier dikke torens. Buiten de stadsmuren ontstonden drie kleine voorsteden, o.a. Klein Neurenberg buiten de Grijze Poort. Hier moesten kooplieden van buitenaf 's avonds verplicht hun handelswaar opslaan en overnachten.

Een stadsbrand verwoestte Ebern grotendeels in 1430. De Reformatie in de 16e eeuw had geen blijvend effect; Ebern bleef in meerderheid trouw aan de Rooms-Katholieke Kerk. Tot op de huidige dag zijn de meeste christenen, en (tenzij anders vermeld) alle in dit artikel genoemde kerkgebouwen in de gemeente Ebern, rooms-katholiek.

Ebern had zwaar te lijden door oorlogsgeweld tijdens de Duitse Boerenoorlog van 1525 en de Dertigjarige Oorlog van 1618-1648. Na de Napoleontische periode kwam Ebern in het begin van de 19e eeuw in het Koninkrijk Beieren te liggen, en uiteindelijk in het Duitse Keizerrijk.

De nazi-tijd en de Tweede Wereldoorlog verliepen in Ebern met weinig grote incidenten. In april 1945 bezetten Amerikaanse troepen het stadje. Zij rukten binnen via de historische Grauwe Poort. De Amerikanen wilden deze poort met toren daarna slopen, omdat die erg nauw was en hun tanks er eigenlijk niet doorheen konden. De burgers van Ebern, die aan dit stuk historisch erfgoed gehecht waren, sloopten daarop een huis in de buurt, waarna de Amerikanen daaroverheen een weg aanlegden, om de poort heen.

Na de oorlog moest Ebern vele Heimatvertriebene, o.a. uit Sudetenland en Silezië, huisvesten. Deze mensen vonden werk in o.a. een filiaal van FAG Kugelfischer, een grote fabriek uit Schweinfurt, die wentellagers en soortgelijke metalen machine-onderdelen produceerde. Ook leidde de toestroom van emigranten uit het oosten tot de noodzaak, een evangelisch-lutherse kerk in de stad te bouwen.

Van 1962 tot 2004 stond er in Ebern een grote kazerne van de Bundeswehr. Tussen 1971 en 1978 vonden gemeentelijke herindelingen plaats. Daardoor werden talrijke kleine dorpen in de omtrek van Ebern, die tot dan toe zelfstandige gemeenten waren geweest, stadsdelen van Ebern.

Ebern heeft een schilderachtig, oud stadscentrum. Markant is de toren Grautor, Grijze of Grauwe Poort, met de stadstoren daarbovenop. In de loop der eeuwen zijn delen van de stadsmuren verlaagd of gesloopt, maar veel ervan is ook behouden gebleven. Naast het Grautor staat het plaatselijke Heimatmuseum met een interessante collectie betreffende de geschiedenis van het stadje Ebern.

In de dorpjes rondom Ebern staan verscheidene, schilderachtig gelegen, dorpskerkjes en oude kastelen en herenhuizen, dan wel ruïnes daarvan. De meeste dorpskerken dateren uit de 17e of 18e eeuw en hebben een, soms weelderig, interieur in barok- of rococo-stijl. Langs acht kasteelruïnes in de omgeving van Ebern loopt een educatieve wandelroute (Burgenkundlicher Lehrpfad Haßberge).

Kasteel Weißenbrunn is van tijd tot tijd toegankelijk, als er in een van de vertrekken van het gebouw concerten van klassieke muziek worden gehouden.

In de heuvels rondom Ebern zijn veel wandel- en fietsmogelijkheden, ook voor meerdaagse tochten.

• 
  Stadhuis (1687-1692)
• 
  Sint-Laurenskerk (1491)
• 
  Het grotendeels neogotische interieur van dit kerkgebouw
• 
  Karner (ossuarium; bouwjaar 1464) naast dit kerkgebouw
• 
  Mariakapel (15e-eeuwse rouwkapel met barok interieur)
• 
  Marktplein
• 
  Woonhuis (barokstijl) uit 1720 aan dit plein
• 
  Brug over de Baunach uit 1757, Ebern-Frickendorf
• 
  Grijze Poort (Grautor), Ebern-Klein Nürnberg
• 
  Dezelfde poort, gezien vanuit het stadscentrum
• 
  De Hirtengasse met kelderwoningen, dicht bij de Grijze Poort
• 
  Streekmuseum bij dit toren- en poortgebouw
• 
  De Diebsturm, Dieventoren, deel van de stadsomwalling
• 
  Gebouw Schüttboden, bestuurskantoor, aan de Rittergasse
• 
  Kasteel van Eyrichshof (grotendeels 18e-eeuws, met enige 14e-eeuwse fragmenten)
• 
  De bij dit kasteel behorende, evangelisch-lutherse, uit 1686 daterende, St.-Bartolomeüskerk met pastorie
• 
  Ruïne Kasteel Rotenhan
• 
  Kasteel Weißenbrunn
• 
  Tuin en zijkant van kasteel Weißenbrunn
• 
  Evang.-lutherse kasteelkerk te Fischbach
• 
  Interieur van dit kerkgebouw
• 
  Fontein te Jesserndorf
• 
  Sint-Joriskapel te Reutersbrunn (1680)
• 
  Dorpswapen van Unterpreppach
• 
  R.K. Bartholomeüs-en-Wendelinkerk, Unterpreppach

Ebern onderhoudt jumelages met:

• Strass (Oostenrijk)
• Trun (Frankrijk).

De bekende dichter Friedrich Rückert (1788-1866) heeft lange tijd in Ebern gewoond.

• (de) Website streekmuseum Ebern

Zie de categorie Ebern van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.