De geschiedenis van Virginia

De geschiedenis van Virginia
De geschiedenis van Virginia
Kunstenaar Sandro Botticelli
Jaar circa 1500
Techniek tempera op paneel
Afmetingen 85 × 165 cm
Museum Accademia Carrara
Locatie Bergamo
Inventarisnummer 58MR00002
Portaal  Portaalicoon   Kunst & Cultuur

De geschiedenis van Virginia (Italiaans: Storia di Virginia Romana) is een schilderij van Sandro Botticelli gemaakt rond 1500. Het werk maakt sinds 1891 deel uit van de collectie van de Accademia Carrara in Bergamo.

Herkomst

Het schilderij is een pendant van De geschiedenis van Lucretia in de collectie van het Isabella Stewart Gardner Museum in Boston. De twee panelen waren tegenover elkaar gemonteerd op de uiteinden (spalliere) van een bed in het Casa Vespucci (Palazzo Incontri) in Florence. De werken werden waarschijnlijk besteld voor de bruiloft van Giovanni di Guidantonio Vespucci en Namicina di Benedetto Nerli in 1500. Later werd het huis met de kunstwerken gekocht door Piero Salviati. Giovanni de' Bardi, die getrouwd was met een dochter van Salviati, was de volgende eigenaar.

Toen de kunsthistroicus Giovanni Morelli het schilderij rond 1870 in Rome ontdekte, was niet het onderwerp van het werk niet langer bekend. Het werd omschreven als "Ruiters en een verkrachting van nonnen".[1] Morelli legde een verband met een beschrijving in Vasari's Vite: "talrijke zeer levendige en zeer mooie schilderijen met verschillende figuren van Botticelli, ingelijst in een spalliera in een kamer van Giovanni Vespucci's paleis in Florence."[2] In 1891 liet Morelli zijn verzameling na aan de Accademia Carrara.

Virginia

De verhalen van Virginia en Lucretia zijn ontleend aan de Romeinse geschiedenis. In beide gevallen sterft een jong meisje om haar kuisheid (Lucretia) of haar maagdelijkheid (Virginia) te bewaren. Lucretia pleegde zelfmoord nadat ze was verkracht. Virginia werd neergestoken door haar eigen vader, die zijn toevlucht nam tot kindermoord in plaats van haar te laten onteren door een tiran en zijn handlangers.

Het verhaal van Virginia werd opgetekend door Titus Livius in zijn Ab urbe condita. Het speelt zich af tijdens de duistere periode van de decemviri (rond 450 v.Chr.). Dit waren tien magistraten die de taak hadden wetten op te stellen. Hiervoor kregen ze verregaande bevoegdheden, waarvan ze ook misbruik maakten. Appius Claudius Crassus, de voorzitter van de decemviri, probeerde Virginia, de dochter van de centurion Lucius Virginius, te veroveren. Hiertoe liet hij zijn beschermeling Marcus Claudius het gerucht verspreiden dat Virginia een dochter was van een van zijn slaven en dat het meisje daarom zijn eigendom was. Marcus Claudius ontvoerde het meisje, maar hiertegen werd hevig geprotesteerd. Er volgde een hoorzitting op het Forum, voorgezeten door Appius Claudius Crassus. Zonder naar het meisje en haar vader te luisteren, oordeelde hij dat Virginia inderdaad Marcus Claudius' slavin was. Lucius Virginius, in de overtuiging dat hij de eer van zijn dochter alleen door de dood kon redden, stak haar neer. De opstand die hierna ontstond, leidde tot de afschaffing van de decemviri en het herstel van het consulaat.

Beschrijving

De episodes van het verhaal van Virginia spelen zich af in een enkele ruimte met een klassieke architectuur. Deze aanpak is kenmerkend voor de Laatgotische kunst en de vroege Renaissance.

De compositie omvat ongeveer vijftig figuren. De figuren zijn klein en vallen bijna in het niet in de monumentale omgeving. Toch worden ze benadrukt door de intense, levendige kleuren van hun kleding, waardoor hun contouren krachtig afsteken tegen de achtergrond. De intense onrust wordt overgebracht door hun expressieve gezichten en levendige, dynamische gebaren. Deze combinatie van kleine, maar expressieve figuren in een overweldigende architectuur is een typisch kenmerk van Botticelli's latere periode.

De compositie wordt gedomineerd door het centrale platform met Appius Claudius Crassus, zittend op een troon. De dramatische gebeurtenissen ontvouwen zich als volgt over het doek:

  • Helemaal links, voor een halfopen deur: Virginia wordt belaagd in gezelschap van andere vrouwen.
  • Links in het midden: Virginius begeleidt zijn dochter, gekleed in een bronsgroene jurk met gouden accenten, rode laarzen en een jas met rode mouwen, naar de rechtbank om het vonnis aan te horen.
  • In het midden, op een platform met treden: voor Appius Claudius Sabinus ontvangt ze haar vonnis.
  • In het midden rechts: een groep woedende vrouwen is getuige van het drama; de vader richt zijn zwaard op zijn dochter om haar te doden en haar eer te redden.
  • Helemaal rechts: de vader vlucht te paard voor de ogen van de rouwende vrouwen.
  • In het midden op de voorgrond: een chaotische strijd te paard tussen burgers en soldaten markeert de escalatie van het conflict.

Afbeeldingen

Literatuur

  • Jaynie Anderson (1999). Collecting, connoisseurship and the art market: Giovanni Morelli’s letters to Giovanni Melli and Pietro Zavaritt (1866–1872). Venetië: Istituto Veneto di Scienze, Lettere ed Arti. p. 118, 204
  • Luigi Fiore (2023). Accademia Carrara, Visitor's Guide. Milaan: Skira. p. 59
  • Herbert Horne (1908). Alessandro Filipepi, commonly called Sandro Botticelli, painter of Florence. Londen: George Bell and Sons. p. 282–85.
  • A. Di Lorenzo (red.) (2010). Botticelli nelle collezioni lombarde, cat. della mostra. Milaan: Silvana Editoriale.
Zie de categorie Virginia (Botticelli) van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.