De absintdrinker
| De absintdrinker | ||||
|---|---|---|---|---|
![]() | ||||
| Kunstenaar | Édouard Manet | |||
| Signatuur | Manet | |||
| Jaar | 1859 | |||
| Techniek | Olieverf op doek | |||
| Afmetingen | 178 × 103 cm | |||
| Museum | Ny Carlsberg Glyptotek | |||
| Locatie | Kopenhagen | |||
| Inventarisnummer | MIN 1778 | |||
| ||||
De absintdrinker (Frans: Le Buveur d'absinthe) is een vroeg schilderij van Édouard Manet uit 1859. Het wordt beschouwd als zijn eerste grote schilderij en eerste originele werk. Het maakt het deel uit van de collectie van de Ny Carlsberg Glyptotek in Kopenhagen.
Voorstelling
Manet ging in 1850 bij Thomas Couture in de leer. Hij kreeg echter een afkeer van de salonstijl van zijn meester en opende in 1856 zijn eigen atelier. Er is weinig van Manets werk uit deze periode bewaard gebleven. De schilder heeft mogelijk zelf veel vernietigd.
Voor De absintdrinker heeft Collardet[1] model gestaan, een alcoholische chiffonnier (voddenman), die vaak in de omgeving van het Louvre rondhing. Manet schilderde hem ten voeten uit in bruine, grijze en zwarte tinten. Hij draagt een zwarte hoge hoed en is gewikkeld in een bruine mantel, wat hem een aristocratisch voorkomen geeft. Hij leunt op een richel met de lege fles aan zijn voeten op de grond gegooid. Naast hem staat een glas absint. Beïnvloed door het realisme van Gustave Courbet, toont het werk een alledaags onderwerp op groot formaat.
Toen het schilderij bijna voltooid was, liet Manet het aan zijn voormalige meester zien. Gevraagd naar zijn mening zou Couture hebben geantwoord: "Mijn vriend, er is hier maar één absintdrinker en dat is de schilder die zulke onzin kan produceren."[2] De breuk tussen Couture en Manet werd hierna definitief.
Baudelaire en Veláquez
Manet werd sterk beïnvloed door Charles Baudelaire met wie hij bevriend was. In zijn essay Le Peintre de la vie moderne spoorde Baudelaire kunstenaars aan om het moderne leven realistisch weer te geven. Het gedicht Le Vin de Chiffonniers uit Baudelaires bundel Les Fleurs du mal, dat het leven van dronken voddenrapers beschrijft, kan een bron van inspiratie geweest zijn voor Manet. Zijn schilderij vertoont daarnaast een duidelijke overeenkomst met Velázquez' portretten van filosofen en vagebonden, zoals Aesopus en Menippus, die de schilder kende via Goya's etsen. Baudelaire had de werken van deze Spaanse meesters in zijn jeugd leren kennen in de Galerie Espagnole[3] in het Louvre en sprak hierover met Manet. In de periode dat De absintdrinker ontstond, werd de Spaanse kunst in Frankrijk herontdekt, mede door de reisverslagen van Théophile Gautier en de invloed van de Spaanse keizerin Eugénie. In augustus 1865 reisde Manet zelf naar Madrid om de werken van Veláquez en andere meesters te bewonderen. Naar aanleiding van dit bezoek schilderde hij een serie van drie portretten van bedelaar-filosofen.
Geschiedenis
De Absintdrinker was in 1859 het eerste werk dat Manet inzond voor de Parijse Salon. Het werd afgewezen, waarbij alleen Eugène Delacroix voor toelating stemde. De gronden voor de afwijzing kunnen in het onderwerp liggen - absint werd als verslavend en moreel afkeurenswaardig beschouwd - in het ongebruikelijk grote formaat of in technische onvolkomenheden in het werk. Het schilderij dat in 1859 werd gepresenteerd kan er aanzienlijk anders hebben uitgezien dan de huidige versie, omdat Manet later nog verbeteringen aanbracht. Zo blijkt uit een voorbereidende aquarel en etsen naar het werk dat de fles en het glas later zijn toegevoegd. Voor de wereldtentoonstelling van 1867, waar hij het werk samen met de drie bedelaar-filosofen, tentoonstelde, werkte Manet de onderkant van het schilderij weg. Enkele jaren later haalde hij dit deel weer tevoorschijn. In 1862 gaf hij de figuur van de absintdrinker een plek op zijn groepsportret De oude muzikant.
In januari 1872 verkocht Manet De absintdrinker en 22 andere schilderijen aan de kunsthandelaar Paul Durand-Ruel voor 35.000 frank. De operazanger Jean-Baptiste Faure, die tijdens zijn leven de belangrijkste verzamelaar van Manets werk was,[4] verwierf het in 1882 van hem voor 5.750 frank. Op de veiling van de verzameling van Faure in 1906 kocht Durand-Ruel De absintdrinker opnieuw. Het schilderij maakte in 1914 deel uit van een tentoonstelling van Franse kunst in het Statens Museum for Kunst in Kopenhagen, waar Helge Jacobsen het kocht. Zijn vader, de bierbrouwer Carl Jacobsen, had in 1888 de Ny Carlsberg Glyptotek opgericht, aanvankelijk als een verzameling antieke kunstwerken. Na de dood van zijn vader legde Helge Jacobsen, die hem als directeur opvolgde, een uitgebreide verzameling 19e-eeuwse Franse schilderijen aan. Een van de eerste schilderijen in deze verzameling was Manets De absintdrinker.
Afbeeldingen
Voorbereidende aquarel
Aesopus - Velázquez
Menippus - Velázquez
Bedelaar met oesters (filosoof) (ca. 1864-67)
De oude muzikant (1862)
Literatuur
- Albert Boime (2008). Art in an Age of Civil Struggle, 1848-1871. University of Chicago Press. p. 651
- Beth Archer Brombert (1996). Edouard Manet: Rebel in a Frock Coat. Little, Brown and Company, p. 305
- Doris Lanier (2004). Absinthe--The Cocaine of the Nineteenth Century: A History of the Hallucinogenic Drug and Its Effect on Artists and Writers in Europe and the United States. Jefferson en Londen: McFarland & Company. p. 97-101
- Antonin Proust (1917). Édouard Manet, Erinnerungen. Berlijn.
- Gary Tinterow & Geneviève Lacambre (2003). Manet/Velázquez: The French Taste for Spanish Painting New York: Metropolitan Museum of Art p. 483
- Betina Wittels en Robert Hermesch (2008). Absinthe, Sip of Seduction: A Contemporary Guide. Fulcrum Publishing. p. 14.
Externe links
- (en) Informatie over het schilderij op de website van Kunstindeks Danmark. Geraadpleegd op 3 september 2025.
- (en) Google Arts & Culture. Geraadpleegd op 3 september 2025.
- (en) Gary Tinterow & Geneviève Lacambre, Manet/Velázquez: The French Taste for Spanish Painting. Geraadpleegd op 3 september 2025.
- (en) Doris Lanier, Absinthe--The Cocaine of the Nineteenth Century. Geraadpleegd op 3 september 2025.
- Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel The Absinthe Drinker (Manet) op de Engelstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.
- Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Der Absinthtrinker op de Duitstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.
- ↑ De schrijfwijze Colardet komt ook voor.
- ↑ Vgl. Proust p. 30; vertaald uit het Duits.
- ↑ Een groot deel van deze verzameling zou Frankrijk verlaten na de val van Lodewijk Filips I van Frankrijk.
- ↑ Faure bezat 67 van Manets ongeveer 400 schilderijen.
