Constitutiebrief

Een constitutiebrief (Engels: Warrant of constitution) is een document dat door een obediëntie - een koepelorganisatie van vrijmetselaarsloges, ook wel grootloge genoemd - aan een vrijmetselaarsloge verstrekt wordt, waarmee de loge kan aantonen dat zij bij de obediëntie aangesloten is. In Vlaanderen spreekt men ook wel van een patent.

Wordt een loge verplaatst of komt de loge onder een andere obediëntie te vallen, dan dient de constitutiebrief geratificeerd te worden. Gaat de constitutiebrief verloren - zoals bij verschillende loges in de Tweede Wereldoorlog het geval was - dan kan door de grootloge een vervangend exemplaar worden verstrekt.

In de constitutiebrief wordt onder meer vermeld welke naam de loge draagt, in welke plaats zij gevestigd is, wat haar onderscheidingskleuren zijn en wat haar rangnummer is.

Vaak wordt de datum waarop de constitutiebrief is afgegeven beschouwd als de oprichtingsdatum van de loge, maar dit is onjuist. De oprichtingsdatum betreft de oprichting van de rechtsvorm, in Nederland doorgaans een vereniging. De constitutiebrief wordt pas later afgegeven bij de installatie van de loge door de grootloge. De constitutiebrief dient door de loge te worden bewaard en wordt bij bepaalde gelegenheden getoond.

De constitutiebrief blijft eigendom van de grootloge, deze kan - in uitzonderlijke gevallen - de constitutiebrief schorsen of terug innemen. Als de loge ophoudt te bestaan, dient de constitutiebrief te worden geretourneerd aan de grootloge.

Een loge die zonder constitutiebrief werkt, en dus niet onder een grootloge valt, wordt een autonome of wilde loge genoemd.

De oudste drie loges van de United Grand Lodge of England, die al bestonden voordat (de voorloper van) deze obediëntie in 1717 werd opgericht, werken zonder constitutiebrief. Deze drie loges - Lodge of Antiquity no. 2, Fortitude & Old Cumberland Lodge No. 12 en Royal Somerset House & Inverness Lodge No. 4 - hebben de zogeheten time immemorial status.

• Vrijmetselaarsloge
• Obediëntie (vrijmetselarij)