Chelonoidis niger hoodensis
| Chelonoidis niger hoodensis IUCN-status: Kritiek[1] (2015) | ||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 | ||||||||||||||
| Taxonomische indeling | ||||||||||||||
| ||||||||||||||
| Ondersoort | ||||||||||||||
| Chelonoidis niger hoodensis Van Denburgh, 1907 | ||||||||||||||
 | ||||||||||||||
| Verspreiding van de verschillende reuzenschildpadden binnen de galapagosarchipel | ||||||||||||||
Afbeeldingen op  Wikimedia Commons | ||||||||||||||
| ||||||||||||||
Chelonoidis niger hoodensis is een schildpad uit de familie landschildpadden (Testudinidae).
Naam en indeling
De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst voorgesteld door John Van Denburgh in 1907. Oorspronkelijk werd de wetenschappelijke naam Testudo hoodensis gebruikt. Chelonoidis hoodensis was lange tijd een aparte soort naast de galapagosreuzenschildpad (Chelonoidis nigra), maar sinds het DNA-onderzoek een belangrijke plaats heeft binnen het systematisch onderzoek wordt hij (weer) als een ondersoort beschouwd. Vroeger werd de soort ook wel tot het geslacht Geochelone gerekend. Hierdoor wordt in de literatuur vaak een verouderde wetenschappelijke naam vermeld.[2]
De ondersoortaanduiding hoodensis betekent vrij vertaald 'wonend in Hood' en verwijst naar de verouderde naam voor het eiland Española; 'Hood Island'.
Uiterlijke kenmerken
De schildpad bereikt een maximale schildlengte tot ongeveer 81 centimeter, hiermee is het een van de kleinste soorten galapagosschildpadden. De kleur van het schild is zwart. De kop en poten zijn grijs tot zwart van kleur met gele tot witte vlekjes op de kaken, kin en keel.[3]
Het rugschild is sterk zadelvormig en is erg smal aan de voorzijde.[4] Het midden van het rugschild is sterk verlaagd bij oudere dieren. De achterste marginaalschilden hebben doornachtige punten en zijn naar beneden gericht. De marginaalschilden aan de zijkanten van het schild staan zijwaarts naar onderen gericht.
Het buikschild is zwart van kleur. De plastronformule is als volgt: abd > hum > fem > an >< gul > > pect. Mannetjes zijn van vrouwtjes te onderscheiden door een iets dikkere staart, ze worden tevens groter en hebben een sterker ontwikkelde zadelvorm van het schild.
Levenswijze
Mannetjes worden volwassen als ze een schildlengte van ongeveer 69 centimeter bereiken, vrouwtjes al bij 64 cm. De mannetjes doen er ongeveer veertien jaar over om de volwassenheid te bereiken., vrouwtjes vijftien jaar.
Chelonoidis niger hoodensis is een herbivoor en leeft van kruiden, cactussen en grassen.[3]
Verspreiding en habitat
Deze reuzenschildpad komt voor als endemische ondersoort op de Galapagoseilanden (Ecuador, Zuid-Amerika) en daar alleen op het eiland Española.[2] Het leefgebied bestaat uit droge delen met rotsen en een struikachtige begroeiing. De schildpad is vaak te vinden in gebieden die begroeid zijn met cactussen uit het geslacht Opuntia. De soort is aangetroffen van zeeniveau tot op een hoogte van ongeveer 30 tot 200 meter boven zeeniveau.
Status en beschermingsmaatregelen
.jpg)
Door de internationale natuurbeschermingsorganisatie IUCN is de beschermingsstatus 'ernstig bedreigd' toegewezen (Critically Endangered of CR).[5]
Wat er aan dieren is overgebleven bestond voor een deel uit inteelt uit een in de jaren 1960 opgezet fokprogramma. In 2017 werden maatregelen genomen om de genetische diversiteit te verhogen. Een belangrijke rol speelde hierbij een mannetje, Diego genaamd, dat in 1933 werd gevangen op Española en tientallen jaren in San Diego Zoo verbleef. Diego werd in 1977 naar het fokcentrum op het eiland Santa Cruz overgebracht. Hij zorgde daar voor 800 nakomelingen. In die periode werden de geiten op het eiland Española verwijderd, maar daardoor veranderde de vegetaties zo snel, dat er geen geschikt leefgebied voor de reuzenschildpadden ontstond. De nakomelingen uit het fokprogramma werden daarom losgelaten op het onbewoonde eilandje Santa Fé, waar deze schildpadden al in het midden van de 19de eeuw uitstierven.[1] In juni 2020 werd het eiland Española weer geschikt voor een populatie reuzenschildpadden en werd Diego met 15 nakomelingen daar losgelaten.[6][7]
Bronvermelding
Referenties
- 1 2 (en) Chelonoidis niger hoodensis op de IUCN Red List of Threatened Species.
- 1 2 Peter Uetz & Jakob Hallermann, The Reptile Database – Chelonoidis niger.
- 1 2 C.H. Ernst, R.G.M. Altenburg & R.W. Barbour, Turtles of the world - Española (Hood) Island tortoise ( Geochelone hoodensis).
- ↑ Franck Bonin, Bernard Devaux & Alain Dupré, vertaald door Peter C.H. Pritchard (2006). Turtles of the World. Johns Hopkins University Press, Pagina 215. ISBN 0801884969.
- ↑ International Union for Conservation of Nature and Natural Resources - Red List, Española Giant Tortoise - Chelonoidis hoodensis - IUCN Red List.
- ↑ Diego the tortoise father to hundreds and saviour of his species finally retires. The Guardian. Gearchiveerd op 18 juni 2020. Geraadpleegd op 18 juni 2020.
- ↑ Diego en andere reuzenschildpadden redden soort en zijn weer vrij.. NOS nieuws. Gearchiveerd op 19 juni 2020. Geraadpleegd op 18 juni 2020.
Bronnen
- (en) – Peter Uetz & Jakob Hallermann - The Reptile Database – Chelonoidis niger - Website Geconsulteerd 1 augustus 2025
- (en) – Peter Paul van Dijk, John B. Iverson, Anders G. J. Rhodin, H. Bradley Shaffer & Roger Bour - Turtles of the World, 7th Edition: Annotated Checklist of Taxonomy, Synonymy, Distribution with Maps, and Conservation Status - ISSN 10887105 (2014) - Website
- (en) – C.H. Ernst, R.G.M. Altenburg & R.W. Barbour - Turtles of the world - Española (Hood) Island tortoise ( Geochelone hoodensis) - Website
· 
· 
