Brilvogels

Brilvogels
	Hooglandbrilvogel (Zosterops poliogastrus)
Taxonomische indeling
Rijk:	Animalia (Dieren)
Stam:	Chordata (Chordadieren)
Klasse:	Aves (Vogels)
Orde:	Passeriformes (Zangvogels)
Superfamilie:	Sylvioidea
Familie
	Zosteropidae; Bonaparte, 1853
	Afbeeldingen op Wikimedia Commons
	Brilvogels op Wikispecies
Portaal	Biologie ; Vogels

Brilvogels (Zosteropidae) zijn een vrij grote familie van vogels uit de orde van zangvogels. De familie telt ruim 150 soorten.

Kenmerken

De naam brilvogels is ontleend aan een opvallend kenmerk van de meeste soorten uit het grootste geslacht Zosterops. De Zosterops- soorten (maar ook enkele soorten uit andere geslachten zoals Zosterornis), danken hun naam aan de opvallende ring van kleine witte veertjes rond hun oog.

Verspreiding

Deze betrekkelijk kleine, tropische zangvogels komen voor in een groot gebied dat reikt van Afrika, Azië tot Polynesië, Nieuw-Guinea en Australië. De leefgebieden liggen in bossen, aan bosranden en in tuinen, van zeeniveau tot 3000 meter. De meeste soorten zijn standvogels.

Zosterops atricapilla
Zosterops lateralis
Zosterops lateralis van Tasmanië
Zosterops maderaspatanus
Whiteheads boomtimalia (Zosterornis whiteheadi)
Cleptornis marchei
Lophozosterops javanicus
Yuhina nigrimenta
Yuhina gularis
Yuhina bakeri

Taxonomie

De taxonomische status van deze familie ten opzichte van de Timaliidae is nog niet geheel duidelijk, hierover is geen consensus. Mogelijk vormen ze een onderfamilie van de Timaliidae of de Leiothrichidae.^[1]^[2] De familie telt 152 soorten in 13 geslachten:^[3]

Lijst van geslachten

(alfabetische volgorde)

Geslacht Apalopteron (1 soort: Boninbrilvogel)
Geslacht Cleptornis (1 soort: Gouden brilvogel)
Geslacht Dasycrotapha (3 soorten boomtimalia's)
Geslacht Heleia (10 soorten bergbrilvogels)
Geslacht Megazosterops (1 soort: Reuzenbrilvogel)
Geslacht Parayuhina (1 soort: Diadeemmeestimalia)
Geslacht Rukia (2 soorten brilvogels)
Geslacht Staphida (3 soorten meestimalia's)
Geslacht Sterrhoptilus (4 soorten boomtimalia's)
Geslacht Tephrozosterops (1 soort: Karopibrilvogel)
Geslacht Yuhina (7 soorten meestimalia's)
Geslacht Zosterops (113 soorten brilvogels)
Geslacht Zosterornis (5 soorten boomtimalia's)

Bronnen, noten en/of referenties

↑ Alström, P.; Ericson, P.G.P.; Olsson, U. & Sundberg, P., 2006. Phylogeny and classification of the avian superfamily Sylvioidea. Mol. Phylogenet. Evol. 38(2): 381–397. full text. Gearchiveerd op 7 juni 2023.
↑ (en) Cai T, et al, 2020. "The role of evolutionary time, diversification rates and dispersal in determining the global diversity of a large radiation of passerine birds". Journal of Biogeography. DOI:10.1111/jbi.13823
↑ (en) Gill F, D Donsker & P Rasmussen (Eds). 2025. IOC World Bird List (v15.1).

[1] Alström, P.; Ericson, P.G.P.; Olsson, U. & Sundberg, P., 2006. Phylogeny and classification of the avian superfamily Sylvioidea. Mol. Phylogenet. Evol. 38(2): 381–397. full text. Gearchiveerd op 7 juni 2023.

[2] (en) Cai T, et al, 2020. "The role of evolutionary time, diversification rates and dispersal in determining the global diversity of a large radiation of passerine birds". Journal of Biogeography. DOI:10.1111/jbi.13823

[3] (en) Gill F, D Donsker & P Rasmussen (Eds). 2025. IOC World Bird List (v15.1).

[1]

[2]

[3]

Parayuhina:	Diadeemmeestimalia (P. diademata)
Staphida:	Roodkuifmeestimalia (S. everetti) · Gestreepte meestimalia (S. castaniceps) · Kastanjehalsmeestimalia (S. torqueola)
Yuhina:	Geelpootmeestimalia (Y. nigrimenta) · Taiwanmeestimalia (Y. brunneiceps) · Baardmeestimalia (Y. flavicollis) · Birmese meestimalia (Y. humilis) · Roodkopmeestimalia (Y. bakeri) · Vlekkeelmeestimalia (Y. gularis) · Roodbuikmeestimalia (Y. occipitalis)
Dasycrotapha:	Geelkapboomtimalia (D. speciosa) · Samardwergboomtimalia (D. pygmaea) · Mindanaodwergboomtimalia (D. plateni)
Sterrhoptilus:	Geelkeelboomtimalia (S. capitalis) · Goudkruinboomtimalia (S. dennistouni) · Calabarzonboomtimalia (S. affinis) · Visayaboomtimalia (S. nigrocapitatus)
Zosterornis:	Palawanboomtimalia (Z. hypogrammicus) · Gestreepte boomtimalia (Z. striatus) · Whiteheads boomtimalia (Z. whiteheadi) · Panayboomtimalia (Z. latistriatus) · Negrosboomtimalia (Z. nigrorum)
Cleptornis:	Gouden brilvogel (C. marchei)
Rukia:	Trukbrilvogel (R. ruki) · Langsnavelbrilvogel (R. longirostra)
Megazosterops:	Reuzenbrilvogel (M. palauensis)
Heleia:	Mees' bergbrilvogel (H. javanica) · Cerambergbrilvogel (H. pinaiae) · Dwergbergbrilvogel (H. squamifrons) · Mindanaobergbrilvogel (H. goodfellowi) · Sulawesibergbrilvogel (H. squamiceps) · Floresbergbrilvogel (H. superciliaris) · Doherty's bergbrilvogel (H. dohertyi) · Timorbrilvogel (H. muelleri) · Floresbrilvogel (H. crassirostris) · Geelringbrilvogel (H. wallacei)
Apalopteron:	Boninbrilvogel (A. familiare)
Tephrozosterops:	Karopibrilvogel (T. stalkeri)
Zosterops:	Ceylonese brilvogel (Z. ceylonensis) · Filipijnse brilvogel (Z. nigrorum) · Zwartkapbrilvogel (Z. atricapilla) · Somalische brilvogel (Z. abyssinicus) · Keniaanse brilvogel (Z. flavilateralis) · Mbulubrilvogel (Z. mbuluensis) · Roodflankbrilvogel (Z. erythropleurus) · Swinhoes brilvogel (Z. simplex) · Zwartringbrilvogel (Z. emiliae) · Zangbrilvogel (Z. japonicus) · Indiase brilvogel (Z. palpebrosus) · Luzonbrilvogel (Z. meyeni) · Mariannebrilvogel (Z. semiflavus) · Karthalabrilvogel (Z. mouroniensis) · Olijfgroene réunionbrilvogel (Z. olivaceus) · Olijfgroene mauritiusbrilvogel (Z. chloronothos) · Grijze réunionbrilvogel (Z. borbonicus) · Grijze mauritiusbrilvogel (Z. mauritianus) · Kameroenbrilvogel (Z. melanocephalus) · Bosbrilvogel (Z. stenocricotus) · Groene brilvogel (Z. stuhlmanni) · Kilimanjarobrilvogel (Z. eurycricotus) · Biokobrilvogel (Z. brunneus) · Heuglins brilvogel (Z. poliogastrus) · Kaffabrilvogel (Z. kaffensis) · Kikuyubrilvogel (Z. kikuyuensis) · Socotrabrilvogel (Z. socotranus) · Principebrilvogel (Z. ficedulinus) · Annobonbrilvogel (Z. griseovirescens) · Saotomébrilvogel (Z. feae) · Rouwbrilvogel (Z. lugubris) · Zilverbrilvogel (Z. leucophaeus) · Taitabrilvogel (Z. silvanus) · Noordelijke Afrikaanse brilvogel (Z. senegalensis) · Angolabrilvogel (Z. kasaicus) · Oranjerivierbrilvogel (Z. pallidus) · Zuid-parebrilvogel (Z. winifredae) · Kaapse brilvogel (Z. virens) · Zuidelijke Afrikaanse brilvogel (Z. anderssoni) · Pembabrilvogel (Z. vaughani) · Mahébrilvogel (Z. modestus) · Anjouanbrilvogel (Z. anjuanensis) · Aldabrabrilvogel (Z. aldabrensis) · Grande-Comorebrilvogel (Z. kirki) · Mohélibrilvogel (Z. comorensis) · Mayottebrilvogel (Z. mayottensis) · Madagaskarbrilvogel (Z. maderaspatanus) · Meratusbrilvogel (Z. meratusensis) · Molukse brilvogel (Z. chloris) · Wakatobibrilvogel (Z. flavissimus) · Zwartvoorhoofdbrilvogel (Z. atrifrons) · Sangirbrilvogel (Z. nehrkorni) · Sulawesibrilvogel (Z. consobrinorum) · Togianbrilvogel (Z. somadikartai) · Makassarbrilvogel (Z. anomalus) · Kleine groenvoorhoofdbrilvogel (Z. minor) · Kleine zwartvoorhoofdbrilvogel (Z. chrysolaemus) · Tagulabrilvogel (Z. meeki) · Morotaibrilvogel (Z. dehaani) · Bruinkapbrilvogel (Z. atriceps) · Burubrilvogel (Z. buruensis) · Cerambrilvogel (Z. stalkeri) · Javaanse brilvogel (Z. flavus) · Citroenbrilvogel (Z. citrinella) · Mangrovebrilvogel (Z. luteus) · Grijsrugbrilvogel (Z. lateralis) · Humes brilvogel (Z. auriventer) · Soendabrilvogel (Z. melanurus) · Everetts brilvogel (Z. everetti) · Vella-Lavellabrilvogel (Z. vellalavella) · Nendöbrilvogel (Z. sanctaecrucis) · Arfakbrilvogel (Z. fuscicapilla) · Crookshanks brilvogel (Z. crookshanki) · Vanuatubrilvogel (Z. flavifrons) · Woodfords brilvogel (Z. superciliosus) · Sanfords brilvogel (Z. lacertosus) · Vanikorobrilvogel (Z. gibbsi) · Fijibrilvogel (Z. explorator) · Bismarckbrilvogel (Z. hypoxanthus) · Biakbrilvogel (Z. mysorensis) · Bougainvillebrilvogel (Z. hamlini) · Guadalcanalbrilvogel (Z. oblitus) · Makirabrilvogel (Z. rendovae) · Yapbrilvogel (Z. oleagineus) · Palaubrilvogel (Z. finschii) · Ponapébrilvogel (Z. ponapensis) · Kusaiebrilvogel (Z. cinereus) · Rotabrilvogel (Z. rotensis) · Geelkeelbrilvogel (Z. metcalfii) · Malaitabrilvogel (Z. stresemanni) · Papoeabrilvogel (Z. novaeguineae) · Ambonese brilvogel (Z. kuehni) · Kei-Besarbrilvogel (Z. grayi) · Gizobrilvogel (Z. luteirostris) · Kei-Kecilbrilvogel (Z. uropygialis) · Ganongabrilvogel (Z. splendidus) · Salomonsbrilvogel (Z. kulambangrae) · Zwartoogbrilvogel (Z. tetiparius) · Christmaseilandbrilvogel (Z. natalis) · Marianenbrilvogel (Z. conspicillatus) · Sempers brilvogel (Z. semperi) · Effen brilvogel (Z. hypolais) · Wangi-wangibrilvogel (Z. paruhbesar) · Louisiadenbrilvogel (Z. griseotinctus) · Murphy's brilvogel (Z. murphyi) · Grote lifubrilvogel (Z. inornatus) · Norfolkbrilvogel (Z. albogularis) · Savaibrilvogel (Z. samoensis) · Lord-Howebrilvogel (Z. strenuus) · Dunsnavelbrilvogel (Z. tenuirostris) · Kleine lifubrilvogel (Z. minutus) · Groenrugbrilvogel (Z. xanthochroa) · Rennellbrilvogel (Z. rennellianus)