Bisdom Fréjus-Toulon
Het bisdom Fréjus-Toulon (Latijn: Dioecesis Foroiuliensis-Tolonensis) is een rooms-katholiek bisdom in Frankrijk, in de regio Provence-Alpes-Côte d'Azur. De bisschopszetel is de stad Toulon met als zetelkerk de Sainte-Marie de la Sedskathedraal. Co-kathedraal is de Saint-Léoncekathedraal van Fréjus. Het grondgebied van het bisdom komt overeen met het departement Var, aangevuld met de Lérins-eilanden. Het bisdom Fréjus-Toulon is suffragaan aan het aartsbisdom Marseille. Het bisdom is opgericht in 1822 en komt voort uit de historische bisdommen Fréjus en Toulon, ontstaan in de late oudheid en afgeschaft na de Franse Revolutie.
Geschiedenis
De oude bisdommen Fréjus en Toulon ontstonden in de late oudheid. De werking van de bisdommen werd verstoord in de vroege middeleeuwen tussen 600 en 1000 door de invallen van de Saracenen in Zuid-Frankrijk en het oorlogsgeweld van Franken en Lombarden.[1] Zo werden een hele tijd geen nieuwe bisschoppen benoemd. Daarna herstelde het bisdom zich en werden mannen- en vrouwenkloosters gesticht en ook kapittels van kanunniken. De twaalfde en dertiende eeuw betekenden een bloeitijd voor de Provence en de bisdommen van de streek. De bevolking groeide sterk en er ontstonden bedevaarten. De streek had te lijden onder de Hugenotenoorlogen.[2]
Bisdom Fréjus
Fréjus werd een bisdom aan het einde van de vierde eeuw. Een bisschop van Fréjus nam deel aan het Concilie van Valence in 374. De heilige Leontius van Fréjus (419-431) was een van de eerste bisschoppen en bevorderde de stichting van kloosters in zijn bisdom. Bisschop Riculphe herstelde het bisdom aan het einde van de tiende eeuw.[3]
Bisdom Toulon
Toulon werd een bisdom in de vijfde eeuw na afsplitsing van het bisdom Arles. Een van de eerste bisschoppen was Cyprianus, die patroonheilige van Toulon zou worden. Hij was een bestrijder van het arianisme en het pelagianisme. In 1096 werd onder graaf Gilbert van Toulon een nieuwe kathedraal gebouwd. In de veertiende en vijftiende eeuw was er een hevige concurrentiestrijd met Hyères dat aasde op de bisschopszetel.[1] In 1654 werd begonnen met de bouw van een nieuwe kathedraal die in 1661 werd ingewijd.[4] Toulon zag in de vroegmoderne tijd een felle strijd in het bisdom tussen jezuïeten en jansenisten.
Nieuw bisdom
Na de Revolutie werden de bisdommen Fréjus en Toulon afgeschaft. In de plaats kwam het constitutionele bisdom Var met zetel eerst in Toulon, vervolgens in Lorgues. Na het Concordaat van 1801 werden de bisdommen niet opnieuw opgericht en het departement Var viel onder het aartsbisdom Aix.[1] Op 6 oktober 1822 werd het bisdom Fréjus opnieuw opgericht door de bul Paternae Charitatis van paus Pius VII.[3] Het kwam voortaan overeen met het departement Var en bestond uit delen van zeven bisdommen van het ancien régime: Toulon, Marseille, Aix, Riez, Senez, Grasse en Fréjus. In 1859 kocht de bisschop van Fréjus de Lérins-eilanden met hun oude klooster en sindsdien vormen deze eilanden in het departement Alpes-Maritimes een deel van het bisdom. In 1860 kwam het arrondissement Grasse onder het nieuwe opgerichte departement Alpes-Maritimes en werden de parochies van Grasse overgeheveld naar het bisdom Nice.[1]
In de eerste helft van de twintigste eeuw slonk de bevolking van Fréjus en omgeving terwijl Toulon sterk groeide. Daarom werd in 1957 beslist om het bisdom te hernoemen naar Fréjus-Toulon en het jaar erop verhuisde de bisschopszetel naar Toulon.[2] In 2002 verhuisde Fréjus-Toulon van de kerkprovincie Aix naar de kerkprovincie Marseille.[5]
Cijfers
In 2023 telde het bisdom ongeveer 545.000 katholieken op een totale bevolking van 1.090.200 (50%). Het bisdom telde toen 90 parochies bediend door 210 diocesane priesters. Dit was het gevolg van een reorganisatie want in 2019 telde het bisdom nog 188 parochies.[5]
Bisschoppen
- Charles-Alexandre de Richery (1823-1829)
- Louis-Charles-Jean-Baptiste Michel (1829-1845)
- Casimir Wicart (1845-1855)
- Joseph-Antoine-Henri Jordany (1855-1876)
- Joseph-Sébastien-Ferdinand Terris (1876-1885)
- Frédéric-Henri Oury (1886-1890)
- Eudoxe-Irénée-Edouard Mignot (1890-1899)
- Aloys-Joseph-Eugène Arnaud (1899-1905)
- Félix-Adolphe-Camille-Jean-Baptiste Guillibert (1906-1926)
- Augustin-Joseph-Marie Simeone (1926-1940)
- Auguste Gaudel (1941-1960)
- Louis Mazerat (1960-1961)
- Gilles-Henri-Alexis Barthe (1962-1983)
- Joseph Madec (1983-2000)
- Dominique Rey, Comm. l'Emm. (2000-2025)
- François Touvet (2025- )
Bedevaartsoorden
Belangrijke bedevaartsoorden in het bisdom zijn La Sainte Baume (Plan-d'Aups-Sainte-Baume), Notre-Dame de Grâces en La Font Saint Joseph du Bessillon (Cotignac).[6]
Zie ook
- 1 2 3 4 (fr) Le(s) diocèse(s): Une unité territoriale façonnée par l'histoire. Archives, Diocèse de Fréjus-Toulon. Geraadpleegd op 9 december 2025.
- 1 2 (fr) Histoire du diocèse. Diocèse de Fréjus-Toulon. Geraadpleegd op 9 december 2025.
- 1 2 (fr) Dans le coeur du diocèse de Fréjus-Toulon: Un peu d'histoire. Cathédrale de Fréjus. Geraadpleegd op 9 december 2025.
- ↑ (fr) Cathédrale Sainte-Marie de la Seds. Diocèse de Fréjus-Toulon. Geraadpleegd op 9 december 2025.
- 1 2 (en) Diocese of Fréjus-Toulon. catholic-hierarchy.org (2025). Geraadpleegd op 9 december 2025.
- ↑ Territoire diocésain. Diocèse de Fréjus-Toulon. Geraadpleegd op 9 december 2025.
· 
· 