Beilerstraat 15 (Assen)
| Beilerstraat 15 | ||||
|---|---|---|---|---|
 | ||||
Aanzicht in 2014. | ||||
| Locatie | ||||
| Plaats | Beilerstraat 15, Assen | |||
| Adres | Beilerstraat 15, Assen | |||
| Coördinaten | 52° 99′ NB, 6° 56′ OL | |||
| Status en tijdlijn | ||||
| Start bouw | 1871 | |||
| Oorspr. functie | Woonhuis | |||
| Architectuur | ||||
| Stijlperiode | Eclecticisme | |||
| Prijzen en erkenningen | ||||
| Monumentstatus | Gemeentelijk monument | |||
| Monumentnummer | GM1_011 | |||
| Lijst van gemeentelijke monumenten in Assen | ||||
| ||||
Beilerstraat 15 is een monumentaal herenhuis aan de Beilerstraat in de Nederlandse stad Assen. Het pand, gebouwd in eclectische stijl, vormt samen met het aangebouwde pand op nummer 13 een historisch ensemble binnen het beschermde stadsgezicht.
Geschiedenis
Het woonhuis werd in 1871 gebouwd in opdracht van Hieronimus Wilhelmus Sanders, die als leraar verbonden was aan de nabijgelegen Rijks Hogere Burgerschool. Sanders was de drijvende kracht achter de ontwikkeling van dit specifieke perceel; in 1881-1882 liet hij tegen de linkerzijde van dit pand een bijbouw oprichten, die in 1887 door architect Johannes van Houten zou worden getransformeerd tot het zelfstandige woonhuis Beilerstraat 13.
In de loop der jaren onderging het pand diverse wijzigingen:
- 1912: Aan de rechterzijde van de woning werd een serre aangebouwd. Deze is in een later stadium weer afgebroken.
- 1939: Het huis werd inwendig ingrijpend verbouwd en opgesplitst in twee afzonderlijke woningen.
- 2002-2003: Er vond een drastische restauratie plaats, waarbij het pand grotendeels in de oorspronkelijke staat werd teruggebracht.
Architectuur
Het pand is opgetrokken op een rechthoekige plattegrond en telt één verdieping onder een schilddak, dat gedekt is met een combinatie van Hollandse en platte Friese pannen.
Exterieur
De voorgevel is drie-assig en vertoont de kenmerkende rijke versieringen van de eclectische stijl:
- Entree: De gevel bevat de originele houten paneel-vleugeldeur, geplaatst boven een hardstenen stoepje. De deur is voorzien van gietijzeren raamroosters.
- Vensters: De voorgevel heeft getoogde vensters met een geprofileerde omlijsting, bekroond met een decoratieve kuif. De onderdorpels van de verdiepingsvensters zijn doorgetrokken en vormen zo een visuele cordonlijst over de breedte van de gevel.
- Beëindiging: De gevel wordt aan de bovenzijde afgesloten door een geprofileerd entablement.
De rechter zijgevel bevat op de begane grond vier getoogde vensters onder een strek. Een van deze vensters fungeerde voorheen als doorgang naar de inmiddels verdwenen serre uit 1912. Op de verdieping bevinden zich drie vensters van een vergelijkbaar type.
Achterzijde
Tegen de achtergevel bevindt zich een uitbouw van twee bouwlagen onder een plat dak. De parterre van deze uitbouw heeft getoogde vensters en openslaande deuren. De vensters op de bovenverdieping zijn, in tegenstelling tot de rest van het pand, rechtgesloten en uitgevoerd onder een strek.
Waardering
Beilerstraat 15 wordt aangemerkt als een karakteristiek en, na de restauratie van 2002, redelijk gaaf voorbeeld van een woonhuis in eclectische stijl. Het pand bezit architectuurhistorische waarde vanwege de detaillering en bouwstijl. Daarnaast heeft het een hoge ensemblewaarde door de directe bouwkundige en historische koppeling met Beilerstraat 13 en de situering binnen de waardevolle 19e-eeuwse bebouwing van de Beilerstraat.
Zie ook
- Monumentenkaart van de gemeente Assen
- Dromen die uitkwamen, De bouwers van Assen deel 1; Johannes van Houten, door Bertus Boivin en Anthony Ruijtenbeek, Asser Historisch Tijdschrift 2025-01