Beilerstraat 13 (Assen)
| Beilerstraat 13 | ||||
|---|---|---|---|---|
 | ||||
Aanzicht in 2014. | ||||
| Locatie | ||||
| Plaats | Beilerstraat 13, Assen | |||
| Adres | Beilerstraat 13, Assen | |||
| Coördinaten | 52° 99′ NB, 6° 56′ OL | |||
| Status en tijdlijn | ||||
| Start bouw | 1881 | |||
| Gereed | 1882 | |||
| Verbouwing | 1887 | |||
| Oorspr. functie | Woonhuis | |||
| Architectuur | ||||
| Stijlperiode | Eclecticisme | |||
| Bouwkundige informatie | ||||
| Architect(en) | Johannes van Houten | |||
| Prijzen en erkenningen | ||||
| Monumentstatus | Gemeentelijk monument | |||
| Monumentnummer | GM1_009 | |||
| Lijst van gemeentelijke monumenten in Assen | ||||
| ||||
Beilerstraat 13 is een monumentaal woonhuis in de Nederlandse stad Assen. Het pand is gebouwd in een eclectische stijl en maakt deel uit van het beschermde stadsgezicht. Het huis is architectonisch en historisch nauw verbonden met het naastgelegen pand op nummer 15. Beide panden zijn gemeentelijke monumenten.
Geschiedenis
De bouwgeschiedenis van Beilerstraat 13 is onlosmakelijk verbonden met die van het naastgelegen pand op nummer 15. Beide gebouwen werden gerealiseerd in opdracht van Hieronimus Wilhelmus Sanders, leraar aan de Rijks Hogere Burgerschool.
In 1871 liet Sanders eerst de woning op Beilerstraat 15 bouwen. Tien jaar later, in de jaren 1881-1882, volgde aan de noordzijde een bijbouw van dit hoofdpand. Hoewel vaststaat dat deze uitbreiding in die periode plaatsvond, kon aan de hand van beschikbaar archief- en fotomateriaal geen volledige duidelijkheid worden verkregen over de exacte aard en vorm van deze oorspronkelijke uitbouw.
In 1887 onderging het gebouw een ingrijpende transformatie. In opdracht van Sanders werd de bijbouw door de architect Johannes van Houten verbouwd tot een volwaardig en zelfstandig woonhuis. Hierdoor kreeg het pand zijn huidige karakter en uiterlijk, terwijl de fysieke koppeling met nummer 15 behouden bleef.
Architectuur
Het pand is opgetrokken op een rechthoekige plattegrond en telt één verdieping onder een schilddak, dat gedekt is met Hollandse pannen. De architectuurstijl is eclectisch, wat onder meer tot uiting komt in de rijke decoraties van de voorgevel.
Voorgevel
De voorgevel is slechts twee traveeën breed en strikt symmetrisch opgezet:
- Vensters: Elke bouwlaag heeft twee getoogde vensters. Deze zijn voorzien van geprofileerde omlijstingen die worden bekroond door een decoratieve kuif.
- Cordonlijst: Tussen de beide bouwlagen loopt een geprofileerde cordonlijst. Deze is door middel van velden met diamantkoppen verbonden met de onderdorpels van de verdiepingsvensters.
- Beëindiging: De bovenzijde van de gevel wordt begrensd door een geleed entablement met bloktand en een geprofileerde kroonlijst. Centraal staat een gebogen fronton met schelpdecoratie in het diepliggende timpaan, geflankeerd door bekroningen in de vorm van bollen en steile piramiden.
Zij- en achtergevels
De linker zijgevel bevat een getoogd venster en een deur met een getoogd bovenlicht op de begane grond. Op de verdieping bevindt zich een ronde gevelopening. Het achterste deel van deze zijgevel wordt aan het oog onttrokken door een waarschijnlijk later toegevoegde uitbouw met balkon onder een plat dak. De geveltop aan de achterzijde van het hoofdgebouw is voorzien van een gesneden dakrand en gietijzeren roosvenstertjes.
Aan de rechterzijde is het pand bouwkundig gekoppeld aan het buurpand op nummer 15.
Waardering
Het pand wordt gewaardeerd als een karakteristiek en redelijk gaaf voorbeeld van een woonhuis in eclectische stijl en bezit daarmee architectuurhistorische waarde. Vanwege de historische koppeling met het buurpand en de situering binnen de waardevolle bebouwing aan de Beilerstraat, heeft het object een aanzienlijke ensemblewaarde.
Zie ook
- Monumentenkaart van de gemeente Assen
- Dromen die uitkwamen, De bouwers van Assen deel 1; Johannes van Houten, door Bertus Boivin en Anthony Ruijtenbeek, Asser Historisch Tijdschrift 2025-01