Basaltisch andesiet

Basaltisch andesiet is een extrusief gesteente dat qua samenstelling tussen basalt en andesiet in ligt. Het bestaat voornamelijk uit augiet en plagioklaas. Basaltische andesiet ontstaat door het stollen van lava door vulkanisme. Het is te vinden bij vulkanen over de hele wereld.

Basaltisch andesiet is een fijnkorrelig (afanitisch) stollingsgesteente met een matig tot laag silica- en alkaligehalte. Het wordt niet apart gedefinieerd op basis van modale mineralogie. Met modaal kwarts, alkaliveldspaat, plagioklaasveldspaat en veldspaatvervanger komt basaltisch andesiet vrijwel overeen met het veld basalt-andesiet in een QAPF-diagram. Dit komt overeen met gesteente waarin veldspatoïden minder dan 10% en kwarts minder dan 20% van het gewicht uitmaken, en waarin ten minste 65% van de veldspaat plagioklaas is. Met een silica-gehalte van 52-57% is basaltisch andesiet silicarijker (felsischer) dan basalt en silica-armer (mafischer) dan andesiet.

Hoewel de IUGS bij de classificatie van stollingsgesteente de voorkeur geeft aan naamgeving op basis van mineraalfracties, is dit onpraktisch voor glasachtig of zeer fijnkorrelig vulkanisch gesteente. Daarom wordt zulk gesteente ingedeeld op basis van de normatieve chemische samenstelling, gegeven in massapercentages van de oxiden. De positie van het gesteente in een TAS-diagram toont de naam. Basaltisch andesiet wordt dan gedefinieerd als vulkanisch gesteente met een silicagehalte van 52–57% en een totaal alkaligehalte (K₂O) plus natriumoxide (Na₂O) van minder dan ongeveer 6%, overeenkomend met het O1-veld in het TAS-diagram.

Een basaltisch andesiet (of andesiet) verrijkt met magnesium en verarmd met titanium, met meer dan 8% magnesiumoxide (MgO) en minder dan 0,5% titaandioxide (TiO₂), wordt een boniniet genoemd.

Basaltisch andesiet wordt gevonden in vulkanische bogen, zoals die van Midden-Amerika, de Andes van Zuid-Amerika, en de Cascades van Noord-Amerika.

Basaltisch andesiet komt ook veel voor waar de aardkorst extensie ondergaat. Zo worden bijvoorbeeld vulkanische sequenties uit het midden-Cenozoïcum in westelijk Mexico, zuidwestelijk New Mexico en zuidoostelijk Arizona bedekt door basaltisch andesiet. Mount Mazama, een grote samengestelde vulkaan in zuid-centraal Oregon, bestaat uit verschillende overlappende basaltische andesietschilden.

Dikke lagen basaltisch andesiet werden tijdens het Paleoproterozoïcum in een ondiep marien milieu uitgestoten toen smeltmateriaal zich vormde in de afwijkende lithosfeer van het Kaapvaalkraton.

De Mars Global Surveyor heeft bewijs gevonden voor basaltisch andesiet op Mars.