Bad Schandau

Bad Schandau
Stad in Duitsland Vlag van Duitsland
Wapen van Bad Schandau
Bad Schandau (Saksen)
Bad Schandau
Situering
Deelstaat Vlag van de Duitse deelstaat Saksen Saksen
Landkreis Sächsische Schweiz-Osterzgebirge
Verwaltungsge-
meinschaft		 Bad Schandau
Coördinaten 50° 55′ NB, 14° 9′ OL
Algemeen
Oppervlakte 46,76 km²
Inwoners
(31-12-2020[1])		 3.511
(75 inw./km²)
Hoogte 122-400 m
Burgemeester Thomas Kunack
Overig
Postcode 01814
Netnummer 035022
Kenteken PIR (alternatief: DW, FTL, SEB)
Stad 8 stadsdelen
Gemeentenr. 14 6 28 030
Website Officiële website
Locatie van Bad Schandau in Sächsische Schweiz-Osterzgebirge
Kaart van Bad Schandau
Foto's
Stadhuis van Bad Schandau
Stadhuis van Bad Schandau
Portaal  Portaalicoon   Duitsland

Bad Schandau is een gemeente, en een stadje in de Duitse deelstaat Saksen, en maakt deel uit van de Landkreis Sächsische Schweiz-Osterzgebirge. Bad Schandau telde op de peildatum van de meest recente statistiek 3.511 inwoners.[1]

Bad Schandau is een kuuroord, dit predicaat geldt voor het gelijknamige stadje en voor de drie stadsdelen Krippen, Ostrau en Schmilka.

Geografie en infrastructuur

Bad Schandau ligt circa 45 kilometer ten zuidoosten van de stad Dresden en circa 15 kilometer ten noorden van Děčín in Tsjechië.

Het stadje ligt aan de noordelijke oever van de Elbe, aan de oostelijke rand van het Ertsgebergte. Direct ten oosten van Bad Schandau ligt de kern van een gebied, dat Saksisch-Zwitserland genoemd wordt; ten westen ervan ligt de kern van een gebied, dat Elbezandsteengebergte genoemd wordt.

Door de gemeente loopt de Bundesstraße 172. Deze weg loopt bij Bad Schandau over een, in 1977 van voorgespannen beton gebouwde, verkeersbrug over de Elbe. Bij een inspectie in 2024 bleek deze brug tamelijk sterke slijtageverschijnselen te vertonen. De brug zou daardoor, vooral als ze zwaar belast zou worden , in kunnen storten. Bij een tweede inspectie, met belastingstest, in de lente van 2025 werd de brug als nog voldoende veilig beoordeeld en na een tijdelijke sluiting weer opengesteld. Sindsdien mogen er geen zware voertuigen boven 7,5 ton meer overheen rijden. Voor de langere termijn wordt vervanging van de brug door nieuwbouw overwogen.

Bad Schandau, Krippen en Schmilka hebben stations aan de spoorlijn Dresden - Děčín (Elbetalbahn). Deze is als lijn S1 opgenomen in het net van de S-Bahn van Dresden. Op het in 1877 geopende en in 2011 gemoderniseerde station Bad Schandau stoppen ook intercitytreinen Berlijn-Praag v.v..

Vanuit Bad Schandau rijdt nog een lokaaltreintje over een kleine, 64 km lange en zeer bochtige spoorlijn via Wilthen naar Station Bautzen[2] en terug. Aan dit lijntje hebben het buurdorp Rathmannsdorf[3] en het Schandauer stadsdeel Porschdorf spoorweghaltes, op respectievelijk anderhalve en ruim drie kilometer ten noorden van Station Bad Schandau.

Vanuit Bad Schandau rijdt, door het dal van de uit oostelijke richting komende beek Kirnitzsch, al sedert 1898 de historische, toeristische tramlijn Kirnitzschtalbahn. De Kirnitzsch mondt te Bad Schandau uit in de Elbe.

Stadsdelen

Tot Bad Schandau behoort het dorp Krippen, aan de zuidelijke oever van de Elbe. De andere zes Ortsteile zijn:

  • Postelwitz, direct ten oosten van Bad Schandau
  • Porschdorf, inclusief Neuporschdorf, ten noordwesten van Bad Schandau
  • Prossen, 3 km ten westen van Bad Schandau, aan de Elbe, met kleine jachthaven
  • Schmilka, 7 km ten oosten van Bad Schandau, aan de Elbe, bij de Tsjechische grens
  • Ostrau, direct ten noordoosten van Bad Schandau
  • Waltersdorf, direct ten noordwesten van Porschdorf

Naburige gemeenten

Bad Schandau vormt een zogenaamde Verwaltungsgemeinschaft met twee buurgemeenten, te weten:

  • Rathmannsdorf, dat de gemeente Bad Schandau in tweeën deelt: ten westen van Rathmannsdorf liggen Porschdorf, Prossen en Waltersdorf; ten oosten van Rathmannsdorf liggen Bad Schandau zelf en 3 andere Ortsteile van die gemeente. Tot Rathmannsdorf behoren de Ortsteile Gluto, Höhe, Plan, Wendischfähre en Zauke.
  • Reinhardtsdorf-Schöna, ten zuiden van Bad Schandau, met de Ortsteile Reinhardtsdorf, Schöna en Kleingießhübel.

Deze Verwaltungsgemeinschaft wordt vanuit het stadje Bad Schandau bestuurd.

Direct ten westen van Bad Schandau ligt Königstein (Saksen), met zijn beroemde kasteel.

Andere buurgemeenten van Bad Schandau zijn:

Economie

Bad Schandau bestaat vrijwel geheel van het kuurbedrijf (met name Kneippkuren) en, vanwege de fraaie ligging, het toerisme. Ook de zeven tot de gemeente behorende dorpen met de status van Stadtteil zijn toeristisch ontwikkeld, met talrijke horecagelegenheden.

Geschiedenis

Schandau ontstond in de 14e eeuw. Ook de 7 andere plaatsjes in de huidige gemeente ontstonden in de late middeleeuwen als ontginningsdorpen. In 1445 wordt de marktplaats Schandau voor het eerst in een document vermeld. Nog in de 15e eeuw is er in een ander document sprake van een Ratsverfassung, een soort mini-grondwet, die alleen in een stad tot stand kon komen. Blijkbaar genoot Schandau toen reeds stadsrechten; een geschrift, waarin de toekenning daarvan is vastgelegd, bestaat niet meer.

Een grote stadsbrand trof Schandau in 1704.

De plaats ligt in een vrij nauw dal. Wanneer in het omliggende berggebied veel regen valt of sneeuw smelt, kunnen er, soms rampzalige, overstromingen plaatsvinden. Dat is o.a. gebeurd op 31 maart 1845, bij het Hoogwater in Centraal-Europa 2002, in 2006 en bij de Overstromingen in Centraal-Europa 2013.

In de 19e eeuw ontwikkelden zich in deze streek het kuurbedrijf en het toerisme. In 1877 verkreeg Schandau aansluiting op het spoorwegnet. Schandau verkreeg in 1920 het recht, de plaatsnaam te voorzien van het voorvoegsel Bad.

Bezienswaardigheden, toerisme

  • Kuur- en wellnesscentrum Toskana Therme; het kuurpark ligt direct ten noorden van Bad Schandau aan de Kirnitzsch.
  • Het ondergaan van Kneippkuren
  • Rit door de Sächsische Schweiz met de Kirnitzschtalbahn
  • Wandelen is een belangrijke activiteit in Bad Schandau, in moeilijkheidsgraad variërend van gewone wandelroutes tot veeleisende bergtochten, waarvoor een goede conditie en enige bergsportervaring is vereist; niet ver buiten de gemeentegrenzen kan men een tocht maken naar het beroemde rotsmassief de Bastei. Binnen de gemeentegrenzen kan men, gedeeltelijk over trappen en ladders, de Schrammsteine beklimmen.
  • Per antieke lift 48 meter omhoog naar stadsdeel Ostrau; uitzichtplatform aanwezig
  • Het stadje beschikt sinds 1902 over een botanische tuin.
  • Zowel in Bad Schandau zelf als in de omliggende dorpen zijn schilderachtige hoekjes te vinden, waar zich ook café-restaurants, kleine hotels e.d. bevinden
  • Direct ten westen van Bad Schandau ligt Königstein (Saksen), met de zeer bezienswaardige burcht.
  • In een voormalige bioscoop te Bad Schandau is een bezoekerscentrum gevestigd voor het Nationaal park České Švýcarsko en het Nationaal Park Sächsische Schweiz.

Afbeeldingen

Belangrijke personen in relatie tot de gemeente

  • Heinrich Leberecht Fleischer (geboren op 21 februari 1801 te Schandau; overleden op 10 februari 1888 te Leipzig), belangrijk arabist, professor aan de Universiteit van Leipzig; in 1855 benoemd tot lid van de Koninklijke Nederlandse Academie van Wetenschappen.
  • Te Krippen heeft in 1813 de beroemde schilder Caspar David Friedrich enige maanden verbleven.
  • Te Krippen heeft de bekende uitvinder Friedrich Gottlob Keller (1816-1895) tot aan zijn dood gewerkt en gewoond. Hij vond een procedé uit, om van houtpulp goedkoop papier, o.a. voor het drukken van kranten, te maken. In Krippen bevindt zich een monument ter ere van Keller.
  • Rudolf Sendig (geboren op 7 januari 1848 in Breslau; overleden op 28 januari 1928 in Bad Schandau), belangrijk ondernemer, richtte vanaf 1871 horecabedrijven, kuur- en toeristische voorzieningen te Bad Schandau op; ereburger van de stad; naar hem is in het stadje een fontein genoemd
  • Erich Wustmann (geboren op 9 november 1907 in Niedersedlitz bij Dresden; als kind reeds naar Bad Schandau verhuisd; aldaar op 24 oktober 1994 overleden), avonturier, poolreiziger, etnograaf o.a. in de binnenlanden van Brazilië. Hij schreef talrijke boeken met levendige beschrijvingen van niet-Westerse volkeren, zowel voor volwassenen als voor kinderen. Zijn in Brazilië spelende werk Wilde Reiter im Sertão (1962) is ook in het Nederlands verschenen als jongensboek v.a. 12 jaar onder de titel Wilde ruiters in de Sertão.
  • Jaki Liebezeit, geboren als Hans Liebezeit, (Ostrau, 26 mei 1938 - Keulen, 22 januari 2017), drummer. Hij was actief in de jazz, werkte als studiomuzikant en was een van de leden van de band Can.

Partnergemeentes

Bad Schandau onderhoudt jumelages met:

Zie de categorie Bad Schandau van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.

Dit artikel is uitgegeven door Wikipedia. De tekst is beschikbaar onder Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0, tenzij anders vermeld. Voor de mediabestanden kunnen aanvullende voorwaarden gelden.