Altena (Nederlandse gemeente)

Altena
Gemeente in Nederland Vlag van Nederland
Situering
Provincie Vlag Noord-Brabant Noord-Brabant
Coördinaten 51° 46 NB, 4° 58 OL
Algemeen
Oppervlakte 226,64 km²
- land 200,63 km²
- water 26,01 km²
Inwoners
(30 sep 2025)
58.824?
(293 inw./km²)
Bestuurs­centrum Almkerk
Belangrijke verkeersaders
Politiek
Burgemeester (lijst) Egbert Lichtenberg (CDA)
Economie
Gemiddeld inkomen (2023) € 38.900 per inwoner
Gem. WOZ-waarde (2024) € 396.000
WW-uitkeringen (2023) 8 per 1000 inw.
Overig
Postcode(s) 4250-4255, 4260-4269, 4270-4273, 4280-4288
Netnummer(s) 0183, 0416, 0162
CBS-code 1959
CBS-wijkindeling zie wijken en buurten
Website gemeentealtena.nl
Bevolkingspiramide van de gemeente Altena
Bevolkingspiramide (2023)
Portaal  Portaalicoon   Nederland
Topografisch kaartbeeld van de gemeente Altena

Altena is een gemeente in de Nederlandse provincie Noord-Brabant. De gemeente telt 58.824 inwoners en heeft een totale oppervlakte van 226,64 km², waarvan 200,63 km² land en 26,01 km² water (30 september 2025, Bron: CBS[1]).

Geschiedenis

Zie Land van Altena voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Het gemeentehuis staat in Almkerk. Altena ontstond op 1 januari 2019 door een fusie van drie Brabantse buurgemeenten in het Land van Heusden en Altena: Aalburg, Werkendam en Woudrichem.[2] Altena was met 226,64 km² de grootste gemeente van de provincie Noord-Brabant qua oppervlakte tot op 1 januari 2022 de gemeente Land van Cuijk werd gevormd.

In opdracht van het college van Gedeputeerde Staten van Noord-Brabant dienden deze drie gemeenten uiterlijk op 1 januari 2019 te fuseren, nadat er al langere tijd besprekingen hadden plaatsgevonden zonder enig resultaat voor betere samenwerking. De provincie wenste de fusie, om te komen tot een slagvaardige gemeente. Het besluit tot fuseren werd in januari 2016 genomen, waarna een fusietraject werd uitgezet waarin binnen vastgestelde termijnen door de gemeenten vaste taken zouden worden uitgevoerd. De provincie ging ervan uit dat het fusietraject door de betrokken gemeenten zelfstandig kon worden uitgevoerd, op basis van de studie "Veerkrachtig bestuur in Brabant". Op die wijze hoefde een opgelegde fusie op basis van de Wet algemene regels herindeling (Wet Ahri), waarin de provincie de regie van de betrokken gemeenten overneemt, niet plaats te vinden.[3]

Marcel Fränzel werd benoemd tot waarnemend burgemeester van deze fusiegemeente. Per 9 december 2019 is Egbert Lichtenberg burgemeester van Altena.

Naam

De gemeentenaam Altena verwijst naar het Land van Altena, de regio die in het noorden van de fusiegemeente ligt. Het zuidoostelijk deel van de gemeente ligt in het Land van Heusden.

De naamgeving verliep volgens de gebruikelijke procedure.[4] Er werd een lokale naamgevingscommissie ingeschakeld, die onder leiding stond van René Bastiaanse, directeur van het Brabants Historisch Informatie Centrum. Bij de commissie kwamen in totaal 807 unieke namen binnen die beoordeeld werden.[5]

Uit alle naamopties is door de commissie een shortlist gemaakt van vijf opties waar de gemeenteraden van de te fuseren gemeenten er elk drie kozen. Daarna kon de bevolking, vanaf 16 jaar, stemmen op de gekozen naamopties van de gemeenten. Hierbij kwam Altena als duidelijke winnaar uit de bus.

Naamoptie Stemmen %
Almerwaard 948 5,0
Altena 13.242 70,2
Altena Biesbosch 2.848 15,1
Maas en Merwe 1.837 9,7
Totaal 18.875

Politiek

Gemeenteraad

Op 21 november 2018 werden de eerste gemeenteraadsverkiezingen gehouden in Altena.

Huidige zetelverdeling gemeenteraad
De 31 zetels zijn als volgt verdeeld:
     CDA: 8
     AltenaLokaal: 6
     SGP: 5
     Progressief Altena: 4
     CU: 4
     VVD: 2
     VVASjabloon:Zetelverdeling/Controle/Afkorting: 2
Partij20182022
CDA88
AltenaLokaal66
SGP55
Progressief Altena44
ChristenUnie44
VVD32
Vrije Volkspartij Altena-2
Burgerstem Altena1-
Totaal3131
Opkomst 52,14% 56,31%

College van B&W

Het college van burgemeester en wethouders bestaat uit onderstaande personen.[6]

Naam Functie Partij Portefeuille Kernen
Egbert LichtenbergBurgemeesterCDA
  • Openbare orde en
  • Veiligheid, inclusief APV en horeca
  • Regionale samenwerking, externe betrekkingen en lobby
  • Toezicht
  • Handhaving
  • Integriteit
  • Juridische zaken
  • Burgerzaken
  • Communicatie, mediabeleid en lokale omroep
Shah SheikkariemWethouderAltenaLokaal
  • 1e loco-burgemeester
  • Omgevingswet en ruimtelijke plannen
  • Gemeentelijk vastgoed
  • Sport
  • Gezondheid
  • P&O
  • Facilitymanagement
  • Informatisering/automatisering
  • Jongerenwerk
  • Ouderenwerk
  • Dienstverlening
  • Giessen
  • Rijswijk
  • Sleeuwijk
  • Uitwijk
  • Waardhuizen
Wendy van OoijenWethouderCDA
  • 2e loco-burgemeester
  • Onderwijs/leerlingenvervoer
  • Huisvesting onderwijs
  • Jeugdwet
  • Bibliotheekwerk
  • Programma Werken in Altena, inclusief economie en WMI
  • Arbeidsmigranten
  • Inkoop en aanbesteding
  • Kerngericht werken/bestuurlijke vernieuwing
  • Almkerk
  • Drongelen
  • Dussen
  • Uppel
  • Veen
Hans TanisWethouderSGP
  • 3e loco-burgemeester
  • Financiën
  • Grondzaken
  • Volkshuisvesting en Wonen
  • Bedrijventerreinen
  • ROB, insteekhaven en derde haven
  • Mobiliteit, inclusief A27
  • Andel
  • Nieuwendijk
  • Wijk en Aalburg
Anneloes van HunnikWethouderProgressief Altena
  • 4e loco-burgemeester
  • Natuur en landschap, water en milieu
  • Armoedebeleid
  • P-wet
  • Schuldhulpverlening
  • MidZuid
  • Wmo
  • Maatschappelijke agenda (coördinerend)
  • Dierenwelzijn
  • Cultuur en erfgoed
  • Monumenten en archeologie
  • Vluchtelingen en statushouders
  • Genderen
  • Hank
  • Oudendijk
  • Woudrichem
Claudia SchipperWethouderCDA
  • 5e loco-burgemeester
  • Duurzaamheid
  • Afval/grondstoffen
  • Recreatie en toerisme, inclusief VVV
  • Evenementen
  • Beheer openbare ruimte, inclusief buitendienst
  • Landbouw
  • Circulair voedselsysteem
  • Babyloniënbroek
  • Meeuwen
  • Eethen
  • Werkendam
Rob van WuijtswinkelGemeentesecretaris
  • Adviseur van het college van B&W

Aangrenzende gemeenten

   Aangrenzende gemeenten   
 Vlag Hardinxveld-Giessendam Hardinxveld-Giessendam (ZH)       Vlag Gorinchem Gorinchem (ZH)        
           
 Vlag Dordrecht Dordrecht (ZH)   Vlag Zaltbommel Zaltbommel (Gld) 
           
 Vlag Drimmelen Drimmelen
Vlag Geertruidenberg Geertruidenberg
Vlag Waalwijk Waalwijk 
             Vlag Heusden Heusden 

Inwoners

Woonplaatsen

Woonplaats (BAG)Inwoners 2023[7]
Werkendam11.495
Wijk en Aalburg6.755
Sleeuwijk6.030
Woudrichem4.655
Hank4.345
Almkerk3.805
Nieuwendijk3.675
Veen3.165
Andel2.705
Dussen2.590
Rijswijk1.960
Genderen1.715
Giessen1.660
Eethen905
Meeuwen750
Babyloniënbroek435
Drongelen435
Uitwijk350
Waardhuizen290

Overige kernen

PlaatsAantal inwonersDatum
Oudendijk4202012
Uppel5222018

Monumenten

In de gemeente zijn een aantal rijksmonumenten, gemeentelijke monumenten en oorlogsmonumenten, zie:

Kunst in de openbare ruimte

In de gemeente Altena zijn diverse beelden, sculpturen en objecten geplaatst in de openbare ruimte, zie: