Akkerboterbloem
| Akkerboterbloem | ||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 | ||||||||||||||||
| Taxonomische indeling | ||||||||||||||||
| ||||||||||||||||
| Soort | ||||||||||||||||
| Ranunculus arvensis L. (1753) | ||||||||||||||||
Afbeeldingen op  Wikimedia Commons | ||||||||||||||||
Akkerboterbloem op  Wikispecies | ||||||||||||||||
| ||||||||||||||||
Akkerboterbloem (Ranunculus arvensis) is een plantensoort uit de ranonkelfamilie (Ranunculaceae). De soort staat op de Nederlandse Rode lijst van planten als zeer zeldzaam en zeer sterk in aantal afgenomen. Deze plant is sinds 1 januari 2017 wettelijk beschermd in het kader van de Wet natuurbescherming.
Determinatie
Akkerboterbloem is een eenjarige, kruidachtige plant die een hoogte van 20–60 cm kan bereiken. Ze vormt lichtgroene, behaarde stengels die richting de voet, en soms ook naar de top, kaal worden. De onderste bladeren zijn niet gedeeld, de overige hebben een drietal deelblaadjes, die voor het grootste deel weer in twee tot drie smalle, alleen aan de top ingesneden slippen zijn verdeeld. Akkerboterbloem bloeit van mei t/m juli. De licht groenachtig gele bloemen zijn 0,4–1,2 cm groot. De kelkbladen liggen los tegen de kroonbladen aan. De bloemstelen zijn niet gegroefd. Elke bloem vormt meestal 3–8 vruchtjes. Deze zijn 5–8 mm lang, ruim twee keer zo lang als die van andere terrestrische boterbloemsoorten. Ze hebben een slanke snavel en vrij grote, vaak kromme stekels.
Ecologie
Akkerboterbloem groeit op zonnige, open plaatsen op vrij droge tot vochtige, matig voedselrijke, kalkrijke grond. Ze treedt vooral op in wintergraanakkers, zelden op ruderale plaatsen en omgewerkte grond.
Verspreiding
Het verspreidingsgebied van akkerboterbloem strekt zich uit over het Middellandse Zeegebied, oostelijk tot in Noord-India en noordelijk tot in West- en Centraal-Europa.
In Nederland is de soort zeer zeldzaam en komt alleen nog in het wild voor in Zuid-Limburg, en misschien nog in het rivierengebied, vroeger ook in Zeeland en op enkele andere plaatsen. Ze staat op de Nederlandse Rode Lijst als 'zeer sterk afgenomen'.
In België is akkerboterbloem eveneens zeldzaam en komt nog het meeste voor in de zuidelijke Ardennen, elders is ze zeer zeldzaam. De soort staat op de Rode Lijst van Vlaanderen te boek als 'met verdwijning bedreigd'. Op de Rode Lijst van Wallonië als 'ernstig bedreigd'.
Externe links
- Akkerboterbloem op Ecopedia
- Akkerboterbloem op Flora van Nederland
- Akkerboterbloem in het Nederlands Soortenregister
- Verspreiding in Nederland volgens NDFF Verspreidingsatlas
- Kaarten met waarnemingen:
· 
· 
