Belgian Art Prize

Belgian Art Prize
Algemene informatie
Prijscategorie	onderscheiding
Land(en)	België
Onderdeel van	De Jonge Belgische Schilderkunst
Werk en beloning
Beloont	kunst
Ontvanger(s)	kunstenaar
Prijzengeld	20.000 euro
Edities
Eerst uitgereikt	1950
Website

De Belgian Art Prize is een tweejaarlijkse Belgische prijs voor beeldende kunsten gericht op kunstenaars met de Belgische nationaliteit of die in België verblijven, zonder leeftijdsgrens, en is gegroeid uit de Young Belgian Art Prize, die op zijn beurt de opvolger was van de Prijs Jonge Belgische Schilderkunst / Prix Jeune Peinture Belge, ook de Crowet Prijs genoemd.

De kunstenaars worden voorgedragen door tientallen curatoren, kunstcritici, kunsthistorici, kunstverzamelaars en -deskundigen. Uit de voorgedragen kunstenaars wordt door vijf Belgische instellingen voor hedendaagse kunst (MAC’s, M HKA, Museum Dhondt-Dhaenens, KANAL en BPS22 (Museum voor kunst van de Provincie Henegouwen)) een shortlist opgesteld. Uit deze shortlist wworden de laureaten gekozen door een internationale jury bestaande uit onder andere vooraanstaande curatoren, kunstconsulenten, kunstcritici, verzamelaars en museum- of collectiedirecteurs.^[1]

De prijs betekent voor de kunstenaars een belangrijke erkenning van hun werk. De bekroonde werken worden tentoongesteld in het Paleis voor Schone Kunsten van Brussel (BOZAR) en opgenomen in de begeleidende catalogus.

De prijs wordt beschouwd als het equivalent van de Turner Prize in Groot-Brittannië, de Prix Marcel-Duchamp in Frankrijk en de Prix de Rome in Nederland.^[1]

De prijs werd in 1950 voor het eerst uitgereikt met als doel om jonge kunst te promoten en te ondersteunen. De prijs is een privaat initiatief van verzamelaars en mecenassen in het kader van de Fondation René Lust, die later werd omgezet in de VZW La Jeune Peinture Belge^[2], als reactie op de ontbinding van de gelijknamige kunstbeweging La Jeune Peinture Belge na het overlijden van hun voorzitter René Lust. Raymond Delhaye was de eerste voorzitter, met Robert L. Delevoy als secretaris-generaal. Pierre Emile Crowet volgde hem in 1961 op als voorzitter tot hij op zijn beurt in 1984 opgevolgd werd door zijn schoonzoon Roland Gillion Crowet. In 2020 werd Amaury de Merode voorzitter. ^[3]

De Prijs Jonge Belgische Schilderkunst richtte zich aanvankelijk op kunstschilders van minder dan 40 jaar met de Belgische nationaliteit; vanaf 1963 werd dit uitgebreid naar kunstschilders die al minstens een jaar in België verbleven. In 1986 werd de leeftijdsgrens verlaagd naar 35 jaar. De prijs werd aanvankelijk jaarlijks uitgereikt. Vanaf 1983 vindt de prijsuitreiking om de twee jaar plaats.

In 2013 werd de naam veranderd in de Young Belgian Art Prize om de prijs een grotere internationale uitstraling te geven en zich voortaan te richten tot alle disciplines van de beeldende kunst.^[4][5]

In 2016 werd de naam gewijzigd in de Belgian Art Prize, de leeftijdsgrens werd afgeschaft en de prijs richtte zich voortaan op getalenteerde toonaangevende Belgische of in België residerende kunstenaars uit alle beeldende kunstdisciplines met als doel hun carrière verder uit te bouwen en hun nationale en internationale erkenning te versterken. De voordracht gebeurde ook niet langer door een "open call", maar op basis van een georganiseerde voordracht door tientallen professionele deskundigen en verzamelaars van de hedendaagse Belgische kunst.

Aanvankelijk werd enkel de "Prijs van de Jonge Belgische Schilderkunst" uitgereikt, dikwijls met meerdere ex aequo laureaten. Vanaf 1983 werden verschillende prijzen toegevoegd, zoals de Gillion-Crowet prijs, de prijs Paleis voor Schone Kunsten, de Langui-prijzen en de ING-prijs. Aan elk van deze prijzen was een geldbedrag verbonden.

Tot 1970 waren er naast de laureaten ook "vermeldingen", een vorm van erkenning die geen geldsom opleverde, behalve indien er geen laureaten waren zoals in 1957, 1958, 1959, 1960 en 1962.

Sinds 2021 wordt er slechts 1 laureaat gekozen. De winnaar ontvangt de Crowet prijs van 20.000 euro geschonken door de familie Gillion-Crowet.^[6]

In 2007 ontstond discussie toen de jury zonder argumentatie besliste de hoofdprijs niet uit te reiken omdat ze geen primus inter pares kon aanduiden tussen de werken van de zeven genomineerden (Virginie Bailly, Koenraad Dedobbeleer, Gabriel Lester, Cédric Noël, Mira Sanders, Sarah Vanagt en Pieter Vermeersch). Er werden daarom slechts drie laureaten aangewezen die zich tevreden moesten stellen met een lagere geldprijs. Pieter Vermeersch won de Prijs Paleis voor Schone Kunsten, Mira Sanders de Prijs ING en Cédric Noël de Emile & Stephy Langui-prijs. De Crowet prijs met de hoogste geldwaarde werd niet uitgereikt. De zeven genomineerden reageerden met onbegrip op het niet toekennen van de hoofdprijs en klaagden het gebrek aan argumentatie van de jury aan.^[7][8]

In 2019 kon de prijs niet uitgereikt worden omdat de genomineerde kunstenaars Sven Augustijnen, Koenraad Dedobbeleer, Jos de Gruyter & Harald Thys en Gabriel Kuri zich in blok terugtrokken uit protest omdat er enkel mannelijke kunstenaars geselecteerd waren en er te weinig rekening werd gehouden met diversiteit.^[9][10]

In 2020 werd de wedstrijd geannuleerd. Hoewel door een aanpassing van het reglement de eindselectie bijzonder divers was, eisten de geselecteerde kunstenaars Sammy Baloji, Saddie Choua, Jacqueline Mesmaeker en Joëlle Tuerlinckx verdere wijzigingen in het reglement en herzieningen van de partnerovereenkomsten en de organisatie. De organisatie ging aanvankelijk niet op deze eisen in en annuleerde eenzijdig de wedstrijd. Sindsdien werden enkele belangrijke aanpassingen ingevoerd die rekening hielden met de kritiek op de commerciële focus van de prijs, de sponsoring, de paternalistische houding van de jury en het gebrek aan inzicht in de praktijk van de hedendaagse kunstwereld. Er werd voortaan ook slechts één enkel laureaat aangeduid.^[1]

Naar analogie met deze prijs werd in 1953 de Prijs Jonge Belgische Beeldhouwkunst gesticht. Roel D'Haese was de eerste winnaar van deze prijs. De laatste uitreiking vond plaats in 1977.

• Belgian Art Prize
• 60 jaar Prix Jeune Peinture Belge (1950 - 2010). Een constante in verandering, Nino Goyvaerts, masterproef 2011-2012, UGent