Westerdijk (Hoorn)

Westerdijk
	Schouwburg Het Park en op de achtergrond een deel van de bebouwing aan de straat
Geografische informatie
Locatie	Hoorn
Wijk	Grote Waal, Binnenstad
Begin	De Hulk (plaats)
Eind	Achter op 't Zand/West
Postcode	1621 LC, LD, LE, LN
Algemene informatie
Genoemd naar	Handel met West-Indië
Naam sinds	1888
Bestrating	Asfalt en klinkers
Geen toegang	n.v.t.
Bebouwing	gemengd
Opvallende gebouwen	Parkschouwburg

De Westerdijk is een dijklichaam en straat in de Noord-Hollandse gemeente Hoorn, een deel van het geheel ligt binnen de grenzen van binnenstad, maar de straatnaam begint vlakbij het gehucht De Hulk. Het dijklichaam, maakt onderdeel uit van de Westfriese Omringdijk en is daarmee beschermd als provinciaal monument. Net als het West, het Grote en Kleine Oost.

Qua huisnummering is de Westerdijk een aparte straat in de gemeente Hoorn. De Westerdijk is de een van twee straten in het centrum waar de huisnummering optelt terwijl men richting de Roode Steen gaat, alle andere straten tellen op naarmate men juist verder van de Roode Steen af gaat. Binnen de bebouwde kom is de even zijde van de huisnummering aan de waterzijde en de oneven zijde aan de kant van de binnenstad.

Geschiedenis

De Westerdijk maakt deel uit van de Westfriese Omringdijk en is daarmee vergelijkbaar in leeftijd als de stad Hoorn. Een eerste aanleg van een dijk met deze naam wordt vermoed rond het jaar 1250.^[1] Deze dijk is liep toen van het West naar Schardam. ^[2] Na een dijkdoorbraak werd een nieuwe Westerdijk aangelegd en daarna nog wel meerdere keren opgehoogd. Deze dijk liep van de Hoofdtoren tot aan de Westerpoort. Van dit dijklichaam resteren in Hoorn waarschijnlijk geen zichtbare delen, omdat de huizen aan de Westerdijk hier bovenop gebouwd De eerste gedateerde bebouwing op de dijk stamt van omstreeks 1580.

Ter hoogte van het kruispunt tussen Westerdijk en Breed lag de aanlegplaats van de trekschuiten naar Purmerend - Amsterdam en Alkmaar. Deze aanlegplaats, de klugt, werd in 1954 opgevuld met grond.^[3]

Omdat de dijk aan de buitenzijde van het centrum lag, werden hier ook bedrijven opgericht die voor overlast konden zorgen. Ter hoogte van de hedendaagse huisnummers nummers 137-149 en Geldersesteeg 2-4 werd in de 16e eeuw een leerlooierij gebouwd. Er werden ook huizen op de zeezijde van de dijk gebouwd. Velius schrijft hier in 1648 ook over. Hij schrijft dat de naam Westerdijk niet afkomstig is van de westelijke ligging in de stad, maar van de schippers die hier zijn gaan wonen en vooral op "de West" voeren.^[4] Een groot aantal van deze panden werden in de 19e eeuw gesloopt om er een plantsoen aan te kunnen leggen. Ter hoogte van het Breed bleven latere panden wel aan de zeezijde gespaard.^[5]

In 1911 werd op de Westerdijk, op de nummers 11 en 13 een steenhouwerij opgericht. Dit bedrijf bleef tot na 2000 nog door een loopkat herkenbaar in het straatbeeld.

Daar waar in voorgaande eeuwen de dijk werd verhoogd en verbreed, werd in 1933 de dijk juist verlaagd om zo een mooi wandelgebied langs de IJsselmeerkust aan te kunnen leggen.^[6] Hiervoor heeft het Hoogheemraadschap Noordhollands Noorderkwartier toestemming verleend, omdat zij de beheerder van de dijk was. Langs het wandelgebied werd later ook een plantsoen aangelegd waar in 1967 het nieuwe pand voor de Parkschouwburg achter gebouwd werd. Op de foto hier rechtsboven de witte huizen staan op de plek van het oude Parkschouwburg. Dit complex werd in 2004 vervangen door een nieuw gebouw vlakbij de plek waar de Westerpoort heeft gestaan.

Bezienswaardigheden

Bij het begin van de straat binnen de bebouwde kom liggen, ter hoogte van Schouwburg het Park lijnen van bakstenen in het asfalt om te tonen dat daar ooit de Westerpoort gestaan heeft, daarnaast is ook een koperen plaat met gravure geplaatst die de poort toont. De poort is in 1872 gesloopt om ruimte te maken voor het toenemende verkeer. Aan en langs de dijk staan ook andere kunstwerken, waaronder ook meerdere kunstwerken ter herinnering aan de Tweede Wereldoorlog. De handen langs de herinneringsroute die voor Schouwburg het Park begint en het Vliegeniersmonument zijn allemaal gemaakt door Truus Menger-Oversteegen. Langs het voetpad naast de waterkant staan ook tijdelijke werken, die beheerd worden door een openluchtgalerie.

Monumenten

Aan de straat bevinden zich geen rijksmonumenten wel twee gemeentelijke monumenten, een woonhuis en een oefenruimte voor een showband, en een aantal beeldbepalende panden, hieronder foto's van de gemeentelijke monumenten: