Willem Josephus van Zeggelen

Lithografie van Adrianus Johannes Ehnle, naar een gravure van J.P. Lange en D.J. Sluiter

Willem Josephus van Zeggelen (op zijn geboorteakte Wilhelmus Josephus van Seggelen; Den Haag, 15 september 1811 – aldaar, 15 februari 1879) was een Nederlandse dichter en boekdrukker. Met name in zijn latere periode maakte hij vooral komische gedichten. Hij is bekend om zijn berijming van de verhalen van Tijl Uilenspiegel.

Biografie

Van Zeggelen was van eenvoudige, katholieke afkomst. Hij noemde zichzelf een "zoon van het volk". Zijn ouders waren Wilhelmus van Seggellen en Marie Catharina Rietstap. Na eerst als klerk op een advocatenkantoor te hebben gewerkt, kwam hij in de jaren 30 als leerjongen op de drukkerij van de gebroeders Giunta d'Albani in zijn geboortestad Den Haag. In 1848 werd hij vennoot van deze drukkerij.

In deze tijd hadden veel dichters, waaronder Nicolaas Beets en Johannes Kneppelhout, een serieuze, soms brommerige "preektoon". Van Zeggelen ging hier tegenin door een meer gewone spreektoon te gebruiken, in de stijl van vroegere blijspeldichters. Zijn eerste gedichten gaven nog blijk van veel bombast en sentimentaliteit. Deze werken zou hij later zelf betitelen als "misbaksels". In zijn latere werk gebruikte hij een meer komische toon.

In 1834 was hij met S.J. van den Bergh en W.P. van Stockum een van de oprichters van het Haags letterkundig genootschap Oefening kweekt kennis.[1] Van 1840 tot 1857 was hij redacteur van het tijdschrift Europa. Ook was hij een tijd lang mederedacteur van de Almanak voor Hollandsche Blijgeestigen. In 1850 werd hij lid van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde.

Persoonlijk leven

Van Zeggelen huwde in totaal drie keer. In 1840 trouwde hij met Glaudianna Jacoba Maria Giunta d'Albani (overleden 14 augustus 1845). Met haar had hij drie kinderen, van wie een dochtertje al vroeg was overleden. Nadat hij was overgegaan naar de Nederlandse Hervormde Kerk, trouwde hij in 1848 met Marie Loosjes, met wie hij meer kinderen had. Hij verloor echter kort na elkaar drie volwassen kinderen en zijn echtgenote. In 1867 trouwde hij met Constance Henriette Mastenbroek, met wie hij nog twee kinderen had.

Werken

Gedichte verhalen

Dichtbundels

Gelegenheidsgedichten

Voor kinderen

  • 1847: Groot Nederlandsch prentenboek met zeven honderd houtgravuren. Allerlei voor kinderen, die al groot zijn en ook voor hen die nog veel moeten groeijen, die naar school gaan en die nog niet naar school gaan, die enkel naar de prenten kijken en die ook naar de letters zien, die heel knap zijn en die nog niemendal weten, die nog spelen en die niet meer spelen, en voor alle andere groote en kleine kinderen. Bevat: Het boek aan zijne jeugdige vrienden; Alphabetische spreuken; Plaatjes bij de Kleine gedichten voor kinderen van Mr. Hieronymus van Alphen; De rarekiek van korporaal Smit 1; Allerlei; Lotgevallen van Robinson Crusoë; Afbeeldingen uit het dierenrijk; De rarekiek van korporaal Smit 2; Fabelen; Karikaturen. (Met Arnold Ising) (Digitale versie)
  • 1848: Nieuw Nederlandsch prentenboek met vele honderd houtgravuren. Nuttig en onderhoudend allerlei voor jonge heeren en jonge jufvrouwen, die al wat gezien en gehoord, wat geleerd en gelezen, wat gedacht en begrepen hebben, en die daarom toch wel gaarne nog iets meer willen zien en lezen om hunne oogen en hersenen op een vermakelijke wijze bezig te houden; benevens alle andere groote en kleine dames en heeren. Bevat: De rarekiek van korporaal Smit; Allerlei; Fabelen; Een twaalftal afbeeldingen van praalgebouwen en gedenkteekenen; Snakerijen van Tijl Uilenspiegel; Afbeeldingen van eenige beroemde personen uit de vaderlandsche geschiedenis; Proeve eener zinnebeeldige voorstelling der Bijbelsche geschiedenis; Figuren; Militaire contrasten. (Met Arnold Ising) (Digitale versie)
  • 1848: Snakerijen van Tijl Uilenspiegel (Digitale versie)
  • 1851: Praatjes bij prentjes (Digitale versie)
  • Omnibus (met Arnold Ising)
  • 1850: In de speeluren (Met Arnold Ising) (Digitale versie)
  • 1850: Mariette. Novelle (Met Arnold Ising) (1850) (Digitale versie)
  • 1851: Prentjes bij praatjes (Digitale versie)
  • 1871: Geschiedenis van haantje Kukeleku (Digitale versie)

Antologieën

  • 1854: Keur van scherts en luim
  • 1879: Keur uit onze Nederlandsche dichters

Vertalingen

  • 1843: De ridder en de dame; De tijdgeest. De ridder en de dame vrij naar het Engels. De tijdgeest aan Raupach ontleend (Digitale versie)
  • 1849: Bürgers en Amstels Leonora, een spoorwegromance, opgedragen aan alle wanhopige dochters. Zeer vrije bewerking van: J.W.W. Tyndale, "The Bürger and Brighton Leonora, or Romance versus railway", een parodie op de ballade "Lenore" van G.A. Bürger. Naast de parodie is ook de vertaling (uit het Duits, door J.H. Gebhard) van de oorspr. tekst van Bürger afgedrukt (Digitale versie)
  • 1871: De Menschenhater ( Le Misanthrope) : tooneelspel in vijf bedrijven naar het Fransch van Molière (Digitale versie)
  • 1875: Tartuuf (le Tartufe). Blijspel in 5 bedrijven door Molière (Digitale versie)

Op zijn eerste vertaling van de Misanthrope kreeg hij veel kritiek, waarop hij in 1872 een nieuwe vertaling uitgaf.

Proza

  • 1851: Het prijsraadsel van het Zondagsblad. Verzuchting en vloek (Digitale versie)
  • 1855: Betrachtingen en overdenkingen van de concierge van Diligentia op den feestavond van het letterkundig genootschap oefening kweekt kennis. 30 April 1855 (Digitale versie)
  • 1856: Costerliedjes. Souvenir aan Haarlems Julijfeesten in 1856 (Digitale versie)
  • ca. 1860: Stekjes uit den vreemde (Digitale versie)
  • 1869: Levensbericht van Samuel Johannes van den Bergh
  • 1874: Levensbericht van P.T. Helvetius van den Berg

Lied

Latere verwijzingen

De Van Zeggelenlaan (die naar hem vernoemd is) vormt de grens tussen de wijken Laakkwartier-Centraal en Spoorwijk in de stad Den Haag.