Władysław Miller

Władysław Miller
Władysław Miller aan het werk als beeldhouwer
Algemene informatie
Geboren	5 mei 1913 Riga, Keizerrijk Rusland
Overleden	22 januari 2010 Den Haag
Nationaliteit	Pools
Beroep	beeldhouwer, steenhouwer

Władysław Miller (Riga, 5 mei 1913 - Den Haag, 22 januari 2010 was een Poolse beeldhouwer en steenhouwer.

Władysław Miller werd in 1913 als zoon van een Poolse schoenmaker geboren in de stad Riga, die toen nog onder Russisch bestuur stond. De jonge Władysław en zijn ouders verhuisden naar het eveneens bij het Keizerrijk Rusland behorende Warschau, waar hij regelmatig van de middelbare school spijbelde om door het Joodse getto te zwerven. Hier tekende hij portretten van vooral Joodse mannen met een "aartsvaderlijk uiterlijk", die hij later in klei zou uitwerken.^[1] Deze werken zijn verloren gegaan toen Polen door Nazi-Duitsland werd binnengevallen.^[2]

Millers vader besloot zijn zoon van school te nemen en bij een bekend beeldhouwer in de leer te doen. 's Avonds studeerde Władysław beeldhouwkunst aan de Academie voor Schone Kunsten in Warschau.^[1]

Bij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog nam Miller dienst in het leger. De legereenheid waarbij Miller is ingedeeld, werd door de Duitsers teruggedrongen naar het zuidoosten van Polen, waar zij door het Rode Leger werden opgevangen. Toen Miller in door de Duitsers bezet gebied terechtkwam, werd hij krijgsgevangen gemaakt.^[1]

Van 1941 tot het eind van de oorlog was hij geïnterneerd in Stalag VII-A bij Moosburg an der Isar, waar hij tewerkgesteld werd bij steenhouwerij Kieser.^[3] 's Nachts kwamen SS'ers naar het kamp, om de kaarten van Poolse intellectuelen uit de kaartenbakken te vissen. Een welwillende Feldwebel zorgde er echter voor dat Millers kaart voor die tijd al uit de kaartenbakken verwijderd was.^[1]

Na de oorlog wilde Miller niet naar het inmiddels communistische Polen terug. Hij zwierf enige tijd door Europa om uiteindelijk als stateloze vluchteling in Nederland terecht te komen.^[2]

In Nijmegen vond Miller twee nieuwe liefdes: een vrouw en de ruïne van een kerk. Aan het herstel van die kerk, de Sint-Stevenskerk, zou Miller als beeldhouwer vele jaren van zijn leven wijden. De kerk werd door hem onder andere gesierd met beelden van discipelen, apostelen, martelaren, Paulus met de reisstaf, en de naamgever van de kerk, Stefanus. De volledige restauratie van de kerk duurde van 1948 tot 1969, maar of Miller gedurende die hele periode aan de restauratie verbonden was, is niet met zekerheid te zeggen.

Ook de kroonlijst boven in de kerk is door Miller versierd met bloem- en bladmotieven en christelijke motieven.

Naast en na zijn werk aan de Stevenskerk werkte Miller aan vele andere restauratieprojecten in Nijmegen. Zo vervaardigde hij bijvoorbeeld de gedenksteen aan het geboortehuis van Ferdinand Hamer, naar een ontwerp van Bernard Fokkinga.^[4] Ook in andere plaatsen is werk van Miller te vinden; onder andere Delft, Den Haag, de toren van de Grote Kerk in Dordrecht, Warschau en diverse plaatsen in Duitsland.

Miller overleed in 2010 in Den Haag op 97-jarige leeftijd aan een hartstilstand.