Ultimas - Vlaamse Cultuurprijzen

Ultimas - Vlaamse Cultuurprijzen
Algemene informatie
Prijscategorie onderscheiding, groep van onderscheidingenBewerken op Wikidata
Uitgereikt door Vlaamse GemeenschapBewerken op Wikidata
Land(en) Vlag van België België
Uitgereikte prijzen Prijs van de Vlaamse Gemeenschap voor Algemene Culturele Verdienste, Prijs van de Vlaamse Gemeenschap voor Jeugdliteratuur, Prijs van de Vlaamse Gemeenschap voor Poëzie, Prijs van de Vlaamse Gemeenschap voor Proza, Prijs van de Vlaamse Gemeenschap voor toneelliteratuur, Vlaamse Cultuurprijs voor Kritiek & Essay, Prijs van de Vlaamse Gemeenschap voor Architectuur en Vormgeving, Vlaamse Cultuurprijs voor Podiumkunsten, Vlaamse Cultuurprijs voor Jeugdtheater, Vlaamse Cultuurprijs voor Film, Vlaamse Cultuurprijs voor Muziek, Vlaamse Cultuurprijs voor Smaakcultuur, Vlaamse Cultuurprijs voor de Vrijwilliger, Vlaamse Cultuurprijs voor Lokaal Cultuurbeleid, Vlaamse Cultuurprijs voor Cultureel Erfgoed, Vlaamse Cultuurprijs voor Cultuureducatie, Vlaamse Cultuurprijs voor Beeldende Kunst, Vlaamse Cultuurprijs voor de Letteren, Vlaamse Cultuurprijs voor Vertalingen, Vlaamse Cultuurprijs voor Sociaal-Cultureel Volwassenenwerk, Vlaamse Cultuurprijs voor Cultuurmanagement, Vlaamse Cultuurprijs voor Amateurkunsten, Vlaamse cultuurprijs voor algemene verdiensteBewerken op Wikidata
Edities
Eerst uitgereikt 2003Bewerken op Wikidata
Website
Officiële website

De Ultimas - Vlaamse Cultuurprijzen (voorheen Cultuurprijzen Vlaanderen) waren prijzen die van 2003 tot 2025 werden toegekend door de Vlaamse Gemeenschap aan personen of organisaties van verschillende cultuuruitingen.

Geschiedenis

In 2003 werden de Cultuurprijzen ingesteld door de Vlaamse minister van Cultuur Paul Van Grembergen. Zij vervingen onder andere de Belgische driejaarlijkse literaire Staatsprijzen, die werden toegekend aan schrijvers in de disciplines toneelliteratuur, verhalend proza, essay en kritiek, jeugdliteratuur, vertalingen en poëzie. Sinds de uitreiking in 2017 hadden de prijzen een nieuwe naam en heten ze de Ultimas.

In 2025 schrapte de Vlaamse regering-Diependaele de steun voor de Ultimas in het kader van besparingen. Bevoegd minister Caroline Gennez duidde de beslissing met de mededeling dat "dure awardshows en prijsuitreikingen geen prioriteit van de overheid" zijn. Als gevolg van de schrapping werden de Ultimas opgedoekt.[1]

Categorieën

Met deze cultuurprijzen werden ook andere cultuuruitingen bekroond. Doorheen de jaren traden er verschuivingen op in de categorieën waarin prijzen werden uitgereikt. De 15 categorieën waarin sinds 2003 prijzen werden uitgereikt zijn: algemene culturele verdienste, amateurkunsten, architectuur en toegepaste kunsten, circus (afwisselend om de twee jaar met cultureel ondernemerschap), muziek, roerend en immaterieel erfgoed, film (sinds 2022 uitgebreid met visuele media), beeldende kunst, letteren, podiumkunsten en sociaal-cultureel volwassenenwerk. Sinds de Ultimas 2021 (uitgereikt op 10 mei 2022) werd hieraan de publieksprijs en de nieuwe categorie opkomend talent toegevoegd. Deze werd om de twee jaar afwisselend met digitale kunst uitgereikt.

Procedure

De jury van deskundigen werd benoemd door de minister van Cultuur. Die jury stelde een shortlist samen van kandidaten die in het vorige jaar een boeiende culturele prestatie hadden geleverd en destilleerde daaruit drie genomineerden. De laureaten (zowel een organisatie als een persoon kon in aanmerking komen) werden een aantal weken voor de officiële uitreiking door de minister uitgenodigd. Pas tijdens de uitreikingsceremonie werden de laureaten bekendgemaakt aan het brede publiek.

Prijs

Aan een prijs was een bedrag van 12.500 euro verbonden. Voor de Ultimas voor Algemene Culturele Verdienste reserveerde de Vlaamse overheid 20.000 euro. Elke laureaat ontving van 2017 tot en met 2018 een bronzen beeldje (La ultima isla) van de hand van kunstenaar Philip Aguirre. Van 2019 tot en met 2021 ontvingen de winnaars een onderscheiding gemaakt door kunstenaar Stefaan Dheedene. Tijdens de uitreiking op 10 mei 2022 werd een nieuwe prijs, ontworpen door kunstenaar Daan Gielis, uitgereikt. De prijs van 2024 werd ontworpen en gemaakt in dagcentrum Plek35. In 2025 werden voor het eerst de meeste kandidaten vooraf al bekendgemaakt.

Winnaars

Ultimas 2024 - uitgereikt op 25 mei 2025 in de Den Oven

Ultimas 2023 - uitgereikt op 30 april 2024 in de AED Studios

  • Algemene culturele verdienste: Bas Smets
  • Beeldende kunst: Marianne Berenhaut
  • Film en visuele media: Baloji
  • Muziek: Bryggen
  • Roerend en immaterieel erfgoed: GUM & Plantentuin
  • Podiumkunsten: Alexander Vantournhout
  • Cultureel ondernemerschap: Onkruid
  • Literatuur: Elvis Peeters
  • Architectuur: vzw Rotor
  • Opkomend talent: Aya Sabi
  • Amateurkunsten: Het Scheldeoffensief
  • Sociaal-cultureel volwassenenwerk: Liga voor Mensenrechten
  • Publieksprijs: Die Verdammte Spielerei

Ultimas 2022 - uitgereikt op 16 mei 2023 in Tour & Taxis

Ultimas 2021 - uitgereikt op 10 mei 2022 in de Singel

Ultimas 2020 – Uitgereikt op 18 mei 2021 in Landcommanderij Alden Biesen

  • Algemene Culturele Verdienste: Philippe Herreweghe
  • Amateurkunsten: Moving Ground
  • Architectuur: André Loeckx
  • Beeldende kunst: Luc Lambrecht
  • Circus: Bauke Lievens
  • Cultureel ondernemerschap: Mooov
  • Film: Adil El Arbi en Bilall Fallah
  • Immaterieel erfgoed: de fanfarecultuur
  • Letteren: Fikry El Azzouzi
  • Muziek: Romina Lischka
  • Podiumkunsten: State of the Arts
  • Sociaal-cultureel volwassenenwerk: Enchanté

Ultimas 2019

  • Algemene Culturele Verdienste: Luc Tuymans
  • Amateurkunsten: Mama’s open mic
  • Beeldende kunst: Walter Swennen
  • Bill Award: Kato De Boeck
  • Cultureel Ondernemerschap: Allez, chantez!
  • Film: Emma De Swaef en Marc James Roels
  • Letteren: Rachida Lamrabet
  • Lokaal Cultuurbeleid: Grond der Dingen
  • Muziek: De Centrale
  • Podiumkunsten: Decoratelier
  • Roerend erfgoed: VAI
  • Sociaal-cultureel volwassenwerk: vzw Humain
  • Vormgeving: Paul Ibou

Ultimas 2018

  • Algemene Culturele Verdienste: Jan Decorte en Sigrid Vinks
  • Amateurkunsten: The Ostend Street Orkestra
  • Architectuur: Marc Dubois
  • Beeldende kunst: Otobong Nkanga
  • Bill Award: Hind Eljadid
  • Circus: Danny Ronaldo
  • Cultureel ondernemerschap: BKRK
  • Film: Lukas Dhont
  • Immaterieel erfgoed: Reviel
  • Letteren: Peter Verhelst
  • Muziek: Tamino
  • Podiumkunsten: d e t h e a t e r m a k e r
  • Sociaal-cultureel volwassenwerk: BXLRefugees

Ultimas 2017

Ultimas 2016

  • Algemene Culturele Verdienste: Raf Simons
  • Amateurkunsten: Forumtheater Radicalisering
  • Architectuur: Paola Viganò
  • Beeldende Kunst: Wiels
  • Circus: Collectif Malunés
  • Cultureel Ondernemerschap: Timelab
  • Film: Pieter-Jan De Pue
  • Immaterieel Erfgoed: Geelse Gezinsverpleging
  • Letteren: Jeroen Olyslaegers
  • Muziek: Muziekpublique
  • Podiumkunsten: Fabuleus
  • Sociaal-cultureel Volwassenenwerk: Toestand

Zie ook