Veiligheidsregio

Een veiligheidsregio is in Nederland een gebied waarin wordt samengewerkt door verscheidene besturen en diensten bij de uitvoering van taken op het terrein van brandweerzorg, rampen- en crisisbeheersing, geneeskundige hulpverlening, openbare orde en veiligheid. De term veiligheidsregio betekent ook het desbetreffende openbaar lichaam.

Nederland kent 25 veiligheidsregio's. Een regio omvat de volledige grondgebieden van een aantal gemeenten. Het samenwerkingsverband wordt bestuurd door deze gemeenten. De samenwerking is gestoeld op de Wet veiligheidsregio's (Wvr) en de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr): de eerste bepaalt dat de colleges van burgemeester en wethouders van de betreffende gemeenten een gemeenschappelijke regeling treffen, waarbij een openbaar lichaam wordt ingesteld met de aanduiding veiligheidsregio, maar wel met bepaalde afwijkingen van de Wgr.

De voorzitters van de 25 veiligheidsregio's vormen samen het Veiligheidsberaad.

De veiligheidsregio's, in de volgorde van de nummering op de kaart, en ingedeeld naar provincie, zijn:^[1]

veiligheidsregio	vestigingsstad	grootste gemeente	provincie	inwonertal (1-1-2025)[2]	oppervlakte (1-1-2025)[2]	bevolkingsdichtheid (1-1-2025)[2]
Groningen	Groningen Groningen		Groningen (provincie) Groningen	602.833	2.315,86	260
Friesland	Leeuwarden Leeuwarden		Friesland Friesland	664.222	3.340,10	199
Drenthe	Assen	Emmen Emmen	Drenthe Drenthe	506.529	2.632,67	192
IJsselland	Zwolle Zwolle		Overijssel Overijssel	552.186	1.828,74	302
Twente	Enschede Enschede			643.603	1.487,78	433
Noord- en Oost-Gelderland	Apeldoorn Apeldoorn		Gelderland Gelderland	848.433	2.765,13	307
Gelderland-Midden	Arnhem Arnhem			726.003	1.176,95	617
Gelderland-Zuid	Nijmegen Nijmegen			586.922	1.018,39	576
Utrecht	Utrecht Utrecht		Utrecht (provincie) Utrecht	1.409.144	1.484,47	949
Noord-Holland-Noord	Alkmaar Alkmaar		Noord-Holland Noord-Holland	683.050	1.421,91	480
Zaanstreek-Waterland	Zaandam	Zaanstad Zaanstad		351.335	346,18	1.015
Kennemerland	Haarlem Haarlem			568.475	417,25	1.362
Amsterdam-Amstelland	Amsterdam Amsterdam			1.143.473	303,35	3.769
Gooi en Vechtstreek	Hilversum Hilversum			245.683	173,88	1.413
Haaglanden	Den Haag Den Haag		Zuid-Holland Zuid-Holland	1.170.005	402,12	2.910
Hollands Midden	Leiden Leiden			848.173	806,39	1.052
Rotterdam-Rijnmond	Rotterdam Rotterdam			1.371.678	865,12	1.586
Zuid-Holland Zuid	Dordrecht Dordrecht			473.541	624,77	758
Zeeland	Middelburg	Terneuzen Terneuzen	Zeeland Zeeland	392.969	1.779,89	221
Midden- en West-Brabant	Breda	Tilburg Tilburg	Noord-Brabant Noord-Brabant	1.165.925	2.139,02	545
Brabant-Noord	's-Hertogenbosch 's-Hertogenbosch			681.831	1.324,54	515
Brabant-Zuidoost	Eindhoven Eindhoven			816.291	1.437,98	568
Limburg-Noord	Venlo Venlo		Limburg Limburg	535.179	1.495,68	358
Zuid-Limburg	Sittard	Maastricht Maastricht		600.149	648,95	925
Flevoland	Lelystad	Almere Almere	Flevoland Flevoland	456.395	1.410,12	324

Het grondgebied van elke provincie, het werkgebied van elke regionale eenheid van de politie en elk rechterlijk arrondissement bestaat uit het volledige gezamenlijke werkgebied van een of meer veiligheidsregio's. De werkgebieden van de veiligheidsregio's vormen dus de bouwstenen waarmee het grondgebied van een provincie, het werkgebied van een regionale eenheid van de politie en een rechterlijk arrondissement eenvoudig te beschrijven is.

Binnen de veiligheidsregio wordt ten minste samengewerkt op de elementen:

• Bestuurlijke integratie: hieronder wordt verstaan een verplichte bestuurlijke samenwerking tussen het hulpverleningsbestuur (brandweer en GHOR) en het regionaal college van de politie om een gecoördineerde voorbereiding op gezamenlijk optreden in ramp- en crisissituaties te bevorderen;
• Gemeenschappelijke meldkamer: hierbij gaat het om een steeds verder gaande samenwerking tussen de meldkamers voor brandweer, politie en ambulancediensten;
• Vorming regionaal veiligheidsbureau: dit zal een bureau zijn dat is bedoeld om de ambtelijke ondersteuning van het bestuur en management van de veiligheidsregio te organiseren.

Bij de inrichting van de veiligheidsregio's zijn de besturen van brandweer en GHOR samengevoegd tot een zogenaamd hulpverleningsbestuur. Dit voornemen om de besturen van brandweer en GHOR te integreren, heeft het kabinet reeds opgenomen in 2002; de integratie is inmiddels in alle regio's voltooid. De burgemeester behoudt het gezag en de bestuurlijke verantwoordelijkheid over de inzet van de brandweer en de GHOR.

Het kabinet heeft wettelijk vastgesteld welke taken op regionaal niveau dienen te worden uitgevoerd. Het gaat hier onder meer om multidisciplinaire taken die gericht zijn op de rampenbeheersing. Naast de huidige taken zullen de volgende taken in ieder geval bij het regionale hulpverleningsbestuur worden ondergebracht:

• Het verplicht adviseren van de gemeentebesturen voor welke objecten een rampbestrijdingsplan vastgesteld moet worden en over de inhoud van de rampbestrijdingsplannen.
• Het verzorgen van de ambtelijke ondersteuning voor het gezag van de burgemeester in geval van een calamiteit.
• Het met de politie inrichten en in stand houden van de gemeenschappelijke meldkamer.

Voor de vorming van de veiligheidsregio's was voor een deel nog sprake van aparte meldkamers voor politie, brandweer en ambulancediensten, elk onder de verantwoordelijkheid van de (verschillende) regionale besturen. Bij de vorming van een veiligheidsregio behoort de oprichting van gemeenschappelijke meldkamer met een Geïntegreerd Meldkamersysteem en C2000 (digitaal landelijk mobiel netwerk voor hulpverleningsdiensten).

Om als veiligheidsregio te voldoen aan de gestelde eisen over de verplichte samenwerking tussen het hulpverleningsbestuur en de politie zijn er verschillende mogelijkheden en de keuze is aan de regio. De regio’s kunnen bijvoorbeeld een bestuurscommissie veiligheid instellen waarin vertegenwoordigers van politie en het hulpverleningsbestuur gezamenlijk komen tot besluitvorming over de rampenbeheersing, maar dit hoeft niet.

De ontwikkeling van de feitelijke realisatie van de veiligheidsregio's kent in de praktijk verschillende snelheden. Veel managementaandacht gaat momenteel zitten in het inrichten van de organisaties, de ontvlechting uit de gemeenteprocessen, en de regionalisering van de brandweerkorpsen in de regio.

• Wet Veiligheidsregio's (2010)
• Gemeenten per veiligheidsregio