Van moeder op dochter

Van moeder op dochter: het aandeel van de vrouw in een veranderende wereld is een in 1948 voor het eerst gepubliceerd boek over de geschiedenis van vrouwen en de vrouwenbeweging van 1789 tot 1948. Het is geschreven door drs. J. Brok-ten Broek, dr. P.M. Franken-van Driel, Clara M. Meijers, E.A. Heringa-van Ruth en dr. W.H. Posthumus-van der Goot, die ook de eindredactie verzorgde. In 1968 kwam de tweede, herziene editie uit als Bruna-pocket onder de titel Van moeder op dochter. In 1977 volgde een derde editie waarin de ondertitel weer was toegevoegd, maar was veranderd in De maatschappelijke positie van de vrouw in Nederland vanaf de Franse tijd.

Voor het IAV vormde de aanleiding voor uitgave van dit boek in 1948 het vijftigjarig regeringsjubileum van koningin Wilhelmina en de tentoonstelling De Nederlandse Vrouw 1898-1948, die dat jubileum markeerde. De titel refereert enerzijds aan de troonsbestijging van Juliana die haar moeder opvolgde, anderzijds was het een referentie aan de autodidactische historica Johanna Naber, die in haar werk de vrouwelijke afstammingslijn benadrukte. Van moeder op dochter leunt inhoudelijk ook op het werk van Naber.^[1] Ook was tijdens de Tweede Wereldoorlog veel materiaal van het Internationaal Archief voor de Vrouwenbeweging door de Duitse bezetter geroofd en verdwenen. Met dit boek moest de geschiedenis van de vrouwenbeweging worden bewaard.

Het boek is ingedeeld in drie tijdperken, namelijk De ontplooiing in de negentiende eeuw (1789-1898), Intree in de maatschappij (1898-1928) en De laatste twintig jaar (1928-1948) (deze titel is bij latere uitgaven weer aangepast; bij de herdruk van 1968 heet het 'De laatste veertig jaar'). De focus van het boek ligt op vrouwelijke pioniers en de vrouwenbeweging, maar er wordt ook aandacht besteed aan niet-feministische vrouwenorganisaties en het dagelijks leven van vrouwen met bijvoorbeeld illustraties van kleding en meubilair. Het wordt gezien als een belangrijk overzichtswerk van de Nederlandse vrouwengeschiedenis.