Vaart Zuidzijde 41a

Vaart Zuidzijde 41a
Aanzicht in 2023
Locatie
Plaats	Vaat Zuidzijde 41a, Assen
Adres	Vaart Zuidzijde 41A
Coördinaten	52° 60′ NB, 6° 33′ OL
Status en tijdlijn
Status	in gebruik
Start bouw	1934
Gereed	1934
Architectuur
Stijlperiode	Nieuwe Haagse School
Bouwmateriaal	baksteen
Bouwkundige informatie
Architect(en)	J.F.A. Göbel
Prijzen en erkenningen
Monumentstatus	Rijksmonument
Monumentnummer	468945
Detailkaart
Lijst van rijksmonumenten in Assen
Portaal    Civiele techniek en bouwkunde

Het woonhuis aan de Vaart Zuidzijde 41a is een villa in de Nederlandse stad Assen, ontworpen in 1934 door architect J.F.A. Göbel in opdracht van J.H. Suurmeijer. Het pand is gebouwd in een kubistisch expressionistische stijl met invloeden van De Stijl en de Nieuwe Haagse School. Het geldt als een markant voorbeeld van de architectuur van de jaren 30 in Assen.

Op deze plek en op de plek waar nu de Emmastraat ligt, stond oorspronkelijk een in 1828 gebouwd herenhuis. Dit werd afgebroken om de aanleg van de Emmastraat mogelijk te maken. Na de aanleg in 1913 bleef er een klein half ovaal kavel over dat vervolgens als tuin van het buurpand werd gebruikt. In 1934 werd het verkocht aan Suurmeijer.

Het woonhuis wijkt qua stijl en typologie sterk af van de omliggende, voornamelijk 19e- en vroeg-20e-eeuwse bebouwing. Door de ligging op een hoekperceel, en het optimaal gebruik maken ervan, komt het ontwerp volledig tot zijn recht, omdat het niet beperkt is tot de voorgevel, zoals bij de meeste huizen aan de Vaart. De architectuur kenmerkt zich door een compositie van verspringende, kubusvormige volumes van variabele hoogte, gebouwd in gele baksteen onder platte daken. De ramen en deuren zijn veelal rechtgesloten en van staal.

De asymmetrische voorgevel heeft een hoog oprijzend rechter volume met drie bouwlagen. Hierin bevindt zich de vernieuwde entree met een granieten boogaanzet. Links van de entree is een halfronde erker met vijf aaneengesloten ramen en een balkon erboven. De achtergevel is eveneens zorgvuldig vormgegeven met een uitbouw voor de serre en keuken en een balkon dat over de gehele gevelbreedte doorloopt. Architect Göbel was zo trots op de achtergevel dat een foto ervan in zijn werkkamer hing. De erfscheiding en de garage met schuur, die uit twee volumes bestaat, vormen een integraal onderdeel van het geheel.

Het ontwerp kan gezien worden als een gesamtkunstwerk; er zijn bijna 50 bouwtekeningen gemaakt die tot in de kleinste details reiken, van het aanrecht tot het wijnrek. Oppervlakkig gezien zijn er veel overeenkomsten met een ander rijksmonument van Göbel, het pand aan de Plataanweg 3. Maar de tuinbegrenzing, de garage met schuur en waarschijnlijk ook het interieur vormen bij dit pand een grotere eenheid met het huis zelf.

Het huis werd ontworpen voor J.H. Suurmeijer, wiens familie schuin tegenover het perceel woonde aan de Emmastraat 7. Op de dag dat de bouwvergunning door Göbel werd ingediend, en hij dit kwam melden aan Suurmeijer, kreeg deze, die al aan hartproblemen leed, een dusdanig zware hartaanval dat hij overleed. Göbel ontwierp daarop tevens zijn grafsteen.

Het pand is van grote architectuurhistorische waarde vanwege de karakteristieke stijl, die in de provincie buiten de stad Assen niet veel is toegepast. Ondanks dat het niet past bij het historische straatbeeld van de Vaart, is het door zijn opvallende situering een beeldbepalend object met ensemblewaarde. Het woonhuis Vaart Zuidzijde 41a maakt deel uit van het beschermde stadsgezicht van Assen.

Zie de categorie Vaart Zuidzijde 41a, Assen van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.